Her İK liderinin size söyleyeceği gibi, krizler işin kaçınılmaz bir parçasıdır. Zorlu durumlar ortaya çıkar ve çoğu zaman bunlar bizim kontrolümüz dışındadır. Şirketler bir krizi nasıl atlatabilir ve uzun vadede onu bir avantaja dönüştürebilir?
Tim Toterhi
\u003c!– wp:paragraph –\u003e
Bu röportaj serisinde, fırtınayı atlatma ve bir krizi avantaja dönüştürme stratejilerini paylaşan deneyimli İK liderleriyle konuşuyoruz.
\u003c!– /wp:paragraph –\u003e \u003c!– wp:paragraph –\u003e
\u0026nbsp;
\u003ca href=\u0022http://www.timtoterhi.com/\u0022 rel=\u0022noreferrer noopener\u0022 target=\u0022_blank\u0022\u003eTim Toterhi\u003c/a\u003e tipik bir İK Direktörü değildir. O bir yazar, kariyer koçu ve hayata ve işe iyimser bir tutumla, kaşlarından birini havaya kaldırarak yaklaşan bir \u003ca href=\u0022https://www.youtube.com/watch?v=NOol7eicaNQ\u0022 rel=\u0022noreferrer noopener\u0022 target=\u0022_blank\u0022\u003eTEDx konuşmacısıdır\u003c/a\u003e. Sloganı: Öğren, Öğret, Durula, Tekrarla.
\u003c!– /wp:paragraph –\u003e
Merhaba Tim! Başlamadan önce okuyucularımız sizi biraz tanımak ister. Sizi bu özel kariyer yoluna yönlendiren “geçmiş hikâyenizi” anlatabilir misiniz?
Benim hikâyem, kariyerini insan kaynaklarında sürdürmek için yön değiştiren eski bir karate eğitmeni ve nükleer yakıt komisyoncusunun hikâyesi.
Bunu aktarılabilir becerilerden yararlanarak yaptım. Öncelikle satış konusundaki uzmanlığımı kullanarak eğitim ürünleri satan bir iş buldum. Ardından öğretmenlik geçmişimden yararlanarak kurum içi eğitmen olarak başarılı oldum. Olmam gereken yere ulaştığımda ise öğrenmeye devam ettim.
Zaman içinde eğitmenlikten tasarımcılığa, ardından performans ve yetenek yönetimi gibi ilgili rollere geçtim. Beceri beceri, mentor mentor; dinledim, öğrendim ve sonunda İK Direktörü pozisyonuna ulaştım.
Şu anda üzerinde çalıştığınız heyecan verici yeni projeler var mı? Bunun insanlara nasıl yardımcı olacağını düşünüyorsunuz?
Bir yazar olarak kurgu ile kurgu dışı arasında gidip geliyorum. Hayat Ağrıları: Fanusun İçinde ve Dışında adlı son romanımı tamamladım ve şimdi bir sonraki kariyer kitabım üzerinde çalışmaya başlıyorum. Bazı tavsiyeler zamansız olsa da çalışma dünyasında çok şey değişti. Kariyerine önem verenlere iş tatmini konusunda yeni bir yaklaşım sunmayı umuyorum.
Hiçbirimiz yol boyunca birilerinin yardımı olmadan başarıya ulaşamayız. Bugün bulunduğunuz yere gelmenize yardımcı olan belirli bir kişi var mı? Bununla ilgili bir hikâye paylaşabilir misiniz?
Kariyer desteğinin çoğu zaman bizden “üstte” bulunan kişilerden, yani mentorlar, yöneticiler ve üst düzey yöneticilerden geldiğini düşünürüz. Ancak bazen yardım hiç beklemediğimiz bir yerden gelebilir; benim durumumda bu kişi bir öğrenciydi.
Komisyonculuk kariyerimin ardından yerel bir işletme okulunda yarı zamanlı eğitmen olarak görev yaptım. Üniversite ortamındaki yaratıcı enerji hem büyüleyici hem de iyileştiriciydi. Bir yanım akademide kalmak istiyordu, ancak ilk yılımın üzerinden birkaç ay geçtikten sonra bir işe alım uzmanından telefon aldım.
Bu garipti çünkü hiç kimseye tek bir özgeçmiş bile göndermemiştim. Meğer eski öğrencilerimden biri, kendi departmanına liderlik edecek bir eğitim yöneticisi pozisyonu için beni önermiş. Bu olay mesleğe olan merakımı tetikledi ve sonunda kariyerimi bu yönde ilerletmemi sağladı.
Bazen birbirimiz için yaptığımız küçük şeylerin büyük bir etkisi olabilir. Hepimiz bunlardan daha fazlasını yapsaydık nasıl olurdu, bir düşünün.
Harika. Bunun için teşekkür ederim. Şimdi röportajımızın, bir krizi fırsata dönüştürmeye yönelik İK stratejileri hakkındaki ana konusuna geçelim. Daha önce çalıştığınız bir kuruluşun krize girdiği dönemde yaşadıklarınızı anlatabilir misiniz? Ne oldu? Siz ne yaptınız?
İster inanın ister inanmayın, iş eğitimi bir zamanlar yalnızca canlı, yüz yüze sınıf eğitimi yoluyla verilirdi.
Ardından, 90'lı yılların teknoloji çılgınlığı başladığında, kendimi uzaktan bire bir öğrenme sunmayı amaçlayan bir şirkette buldum. Bu, web öncesi / SAAS modeliydi; ancak eğitmen ve katılımcıların seyahat etmesi gereğini ortadan kaldırırken kişiselleştirilmiş eğitim sunuyordu.
Ve işe yaradı… yani, bir bakıma.
Sağlıklı bir müşteri portföyü oluşturmuş olsak da gerçekte bu fikir zamanının ilerisindeydi. Sorun çıkaran yazılımlar, karmaşık donanım özellikleri ve kaynak sorunları işlerimize birden fazla çomak soktu. Kötü bir resesyon yaşanıp .com benzeri her şeyi etkilediğinde, düşünülemez olanı yapmadığımız sürece günlerimizin sayılı olduğunu biliyorduk. Yön değiştirmemiz gerekiyordu.
Bu, eski usul bir eğitim modeline dönmek anlamına geliyordu… tabii bir farkla. Daha küçük sınıflar ve daha kısa dersler sunduk; kataloğumuzu da yumuşak becerilere daha fazla odaklanacak şekilde yeniden düzenledik.
İçeriğimizi değiştirmek kolaydı. Çalışanlarımızın zihniyetini değiştirmek ise… o kadar kolay değildi. Her zaman yumuşak beceriler ve yönetim içerikleri sunmuş olsak da en çok satan ürünlerimiz, içe dönük Excel sihirbazları, Java ustaları ve benzerleri tarafından verilen uygulama temelli eğitimlerdi.
Danışmanlarımız bize ekibi değiştirmemizi söyledi, ancak kadroda böylesine köklü bir değişiklikle ilişkili maliyetin ve zamanın şirketi zor durumda bırakacağını biliyorduk.
Bunun yerine bir an durup durumu çalışanlarımıza düşünerek açıkladık. Yeni modelde başarılı olabilmeleri için yalnızca farklı materyaller öğrenmeleri değil, aynı zamanda bunları bir sınıf ortamında sunabilecek kadar rahat hale gelmeleri gerekecekti. Bilirsiniz, gerçek insanların karşısında… yutkunduk.
Bazıları hemen vazgeçti. Ancak pek çoğu bu zorluğun üstesinden geldi ve çeşitli düzeylerde başarı elde etti. Çabaları, şirketin müşteri talebini karşılamasını ve durgunluğu atlatmasını sağladı.
Böylesine zorlu bir dönemde zihniyetiniz nasıldı? Her şey bu kadar zorken devam edecek gücü nereden buldunuz?
Bir İK profesyoneli olarak bakış açısı sizin temel ilkenizdir. Öncelikle şirketin bakış açısını değerlendirmelisiniz.
Elbette, kendini işine adamış çalışanlar olmadan işin yürütülmesi mümkün değildir; bu nedenle olayları onların bakış açısından görmek de kritik önem taşır.
Bir krizle karşı karşıya kaldığınızda, her iki gerçeği aynı anda görmek ve mümkün olan yerlerde çıkarları uyumlu hale getirmek için çalışmak önemlidir.
Bu nedenle zihniyetiniz tarafsız, eylemleriniz ise nesnel olmalıdır. Duygularınız olabilir, ancak bunun sizinle ilgili olmadığını anlamalısınız. Kriz sırasındaki gücünüz, bir dizi meseleyi verimli biçimde yönetmekten gelir—eylemden eyleme—sonuçtan sonuca.
Sanki, kuşkusuz çok daha düşük risklerin söz konusu olduğu bir acil servis doktorusunuz. Bunun farkına varmak bile bakış açısı kazandırır. Yaptığımız iş önemli, ancak mesele yaşam ya da ölüm değil.
Böylesine büyük bir zorluğun üstesinden nasıl gelebildiğinizi ve şirketin nihayetinde krizi nasıl bir fırsata ya da avantaja dönüştürdüğünü anlatabilir misiniz? Bir sonraki bölüm nasıl şekillendi?
Krizi ve fırsatı madalyonun iki yüzü olarak görmek önemlidir. Bu bakış açısının dövüş sanatları uygulayan kültürlerde yaygın olması şaşırtıcı değildir.
Kriz bir saldırı gibi hissedilebilir. Elbette bazen onunla doğrudan mücadele edip kazanabilirsiniz. Ancak gerçek fırsat, dramadan kaçınarak bu negatif enerjiyi basitçe başka yöne, olumlu bir şeye yönlendirmekten doğar.
Bizim durumumuzda, büyük ölçüde değişen bir pazar ürünümüzü geçersiz, çalışanlarımızı ise gereksiz hale getirmekle tehdit ediyordu. Bununla inatla mücadele edebilirdik. Fiyatları düşürebilir, daha fazlasını sunabilir ve yeni, test edilmemiş teknolojilere yatırım yapabilirdik. Bunların hepsi muhtemelen daha da derin bir çukura düşmemize yol açardı.
Bunun yerine saldırganın tökezleyip yanımızdan geçip gitmesine izin verdik. Müşterilere ihtiyaç duydukları şeyi, ihtiyaç duydukları biçimde sunduk.
Bu değişiklik işleri korudu, şirketin mali durumunu istikrara kavuşturdu ve durgunluğu atlatmamızı sağladı.
Nihayetinde deney, paydaşların başka projeleri ilerletmesiyle sona erdi, ancak sürece dahil olanlar bu yolculuğa çıktıkları için beceri ve deneyim açısından daha zengin hale geldi.
Deneyiminize dayanarak, şirketlerin bir krizi fırsata ya da avantaja dönüştürmesi konusunda İK liderleri için uygulanabilir beş tavsiye paylaşabilir misiniz? (Lütfen her biri için bir hikâye veya örnek paylaşın.)
1. Yavaşlayın
Tanım gereği kriz durumları aniden ortaya çıkar ve acil bir yanıt gerektiriyor gibi görünür. Ancak içgüdülerimiz çoğu zaman yanlıştır. Örneğin, bir pilot istemeden bulutların içine uçtuğunda, kendini yönlendirmek için doğal olarak algılarına güvenebilir; ancak görmeden uçmak düşmenin en kesin yoludur. Bunun yerine duraklamalı ve aletli uçuşa geçerek stratejisini değiştirmelidir. Düşünülmüş bir tepki, kötü hava koşullarından çıkana kadar uçağın düz ve dengeli kalmasını sağlar.
Fevri bir tepki verme baskısına yenildiğimizde, çoğu zaman faydadan çok zarar veririz. Basitçe tepki vermek yerine durun, düşünün ve ardından en uygun eylemi seçin. Süreç yalnızca birkaç dakika sürebilir, ancak bu dakikalar önemlidir.
Vaka Eylemi: Teknoloji eğitimi şirketi örneğinde yavaşlamak, durgunlukla doğrudan mücadele etme isteğine direnmemizi ve bunun yerine biraz stratejik jujitsu ile tehlikeyi başka yöne yönlendirmemizi sağladı.
2. Gerçeği Kabul Edin
İnkâr her türlü krizi körükleyebilir. Bir durumun gerçek olduğunu kendi içinizde kabul ettiğinizde, onun gücünü sınırlarsınız. Büyük liderler bir krizi adıyla tanımlar ve ekiplerinin durumun gerçekliğini ve ciddiyetini anlamasını sağlar.
Vaka Eylemi: Yetkili kişilere gerçeği söyledik ve basit ama felaket niteliğindeki ekibi değiştirme seçeneğinden kaçındık. Bunu yapmak, çabalarımızı doğru yöne odaklamamızı sağladı.
3. Gerçeği İletin
Söylenti ağı işler ve hiçbir şey kültürü kontrolden çıkmış bir söylenti trafiğinden daha hızlı yok edemez. Mesajı erkenden kontrol altına alın; tüm paydaşlara doğrudan ve dürüst davranın.
Bazen liderler, kriz kontrolü için eksiksiz bir plan hazırlayana kadar iletişim kurmayı erteler. Bu yanlış bir hamledir. Hayal gücü güçlüdür. Sürekli olarak gerçeklerin önüne geçen inançlar yaratabilir.
Krizin gerçekliğini anında iletmek güven oluşturur ve çalışanların bir sonraki doğrulanmış bilgi için size başvurmasını sağlar.
Vaka Eylemi: Durumu açıkladık ve çalışanlara bir seçenek sunduk. Bilgiyle donandıktan sonra kendileri için doğru olan kariyer kararını verebildiler.
4. Acil Olana Yanıt Verin
Kriz belirlendikten ve ekibiniz yanınıza toplandıktan sonra harekete geçme zamanı gelmiştir. Sadece önce ilk işlere odaklanın.
Örnek senaryomuzda uzun vadeli hedef, varış noktasına güvenli bir şekilde ulaşmaktır. Ancak hemen atılması gereken adım, dağa doğru baş aşağı uçmadığınızdan emin olmaktır.
Bir iş kriziyle karşı karşıya kaldığınızda, önce aracı dengede tutun. Bu, belki de acı verici bir işten çıkarma gerçekleştirmek veya görevinden ayrılan bir liderin yerini doldurması için acil bir vekil atamak anlamına gelebilir. Önemli olan, acil duruma kararlı biçimde yanıt vermektir.
Vaka Eylemi: Bir teknoloji şirketi olmamıza rağmen asıl değeri insanların yarattığını fark ettik. Doğru kişileri hızla göreve getirmek, teknoloji sorunlarını çözümlemekten daha önemliydi.
5. Madalyonun Diğer Yüzünü Görün—Fırsatın Peşinden Gidin
İyi uygulandığında, birden dörde kadar olan adımlar hızlı gerçekleşir: duruma bağlı olarak günler, hatta saatler içinde. Bunlar tamamlandığında, krizin madalyonun diğer yüzünü görebilir ve bu öngörülmeyen, zorunlu değişimin sunduğu fırsatı arayabilirsiniz.
Örnek senaryomuzda bu, eğitimlerinizi geliştirmek için bir fırsat olabilir. Görevinden ayrılan bir lider söz konusu olduğunda ise rol için gereken becerileri yeniden değerlendirme şansı doğabilir.
Vaka Eylemi: Bizim için fırsat, eski yöntemleri yeni şekillerde benimsemekten doğdu. Klasik sunum yöntemini küçük modüllerle birleştirmek, krizi atlatmamıza yardımcı oldu.
Şirketleri bir krizle karşılaştığında liderlerin yaptığını gördüğünüz en yaygın hatalardan bazıları nelerdir? Bunlardan kaçınmak için ne yapılmalıdır?
“Sırada ne var?” sorusunu dikkate almazlar.
Kriz, herkesi otomatik olarak, tabiri caizse, kriz moduna sokar. Odak noktası burada ve şimdidir; hızlı ve basit olana yönelir.
Ancak kriz, bir şirketin ömründeki yalnızca tek bir kalp atışıdır. Liderlerin iletişim hatalarından düşünmeden verilen kararlara kadar, anlık olarak yapabileceği her türlü hata olsa da en büyük hata, ortalık durulduğunda nelerin öğrenilebileceğini ve öğrenilmesi gerektiğini değerlendirmemektir.
Örneğin işten çıkarmalar, kaynak yönetiminde titizliği öğretir. Liderlik boşlukları halefiyet planlamasının önemini öğretir. Bir krizi gerçekten fırsata dönüştürmek için madalyonun diğer yüzünü görün ve çıkarılacak dersi alın. Yaşananları değerlendirebilmek için kendinize yeterli zihinsel boşluk tanırsanız bunu yapabilirsiniz.
İlk gerçek krizleriyle henüz karşılaşmamış İK liderlerine ve kuruluşlara ne tavsiye edersiniz?
Hazırlanın ama tahmin etmeye çalışmayın.
Kriz durumları boyut, ciddiyet ve kapsam açısından farklılık gösterir. Unutmayın, kriz bir saldırı gibidir.
Olası bir aparkata aşırı odaklanırsanız, kuşkusuz kaval kemiğinize gelen bir tekmeyle hazırlıksız yakalanırsınız. Bilinmeyeni zihninizle alt edemezsiniz.
Kristal küreniz varmış gibi davranmak yerine zihninizi berrak, yaklaşımınızı esnek tutun. Hazırlanır ve bu hazırlığa güvenirsiniz, darbeler geldiğinde eğilip karşılık verebilirsiniz.
En fazla sayıda insana en fazla faydayı sağlayacak bir hareket başlatabilseydiniz, bu ne olurdu? Fikrinizin neleri tetikleyebileceğini asla bilemezsiniz. :-)
Çeşitlilik üzerine yaptığım TEDx konuşmamın sonunda insanlara BE> olmaları için meydan okudum.
Buradaki fikir, eşitlik kavramının başka amaçlarla kullanılmaya başlanmış olmasıdır. Hepimizi kalıplara soktu, üzerimize etiketler yapıştırdı ve bizi gerçekte kim olduğumuzu yansıtmayan karikatürlere dönüştürdü. İnsanlar bireydir; herhangi bir İK personel formundaki onay işaretlerinden oluşan bir toplam değildir.
Herkes dünkünden daha iyi olmaya çalıştığında… bireyin gücünü, karmaşıklığını ve güzelliğini benimsediğimizde, daha üst düzey bir sohbete başlamaya hazır olacağız… daha fazla dinlemenin ve daha az varsayımda bulunmanın olduğu bir sohbete.
Bu yüzden hikâyenizi paylaşın. Daha da iyisi, komşularınızı dinleyin. Her birimiz gruplar olarak değil, bireyler olarak görülüp duyulduğumuzda ve değer gördüğümüzde, eşitliğin ötesine geçebiliriz. Hepimiz BE> olabiliriz.
Teşekkürler Tim! Okurlarımız çalışmalarınızı çevrim içi olarak nasıl takip etmeye devam edebilir?
Yeni kitabım veya kariyer kaynaklarım için web siteme göz atabilirsiniz. Ayrıca benimle LinkedIn üzerinden bağlantı kurabilirsiniz.