Ne kadar iyi dinlediğiniz, liderlikte (ve aslında hayatta) başarıyla doğrudan bağlantılı olabilir. Herkese bağırıp çağıran, sürekli sözünü kesen ve hiçbir geri bildirimi kabul etmeyen bir lider nadiren etkili bir lider olarak görülür.
Bunun yerine, dinlemek için gerçekten zaman ayıran, hedefe yönelik sorular soran, çalışanların endişelerini dinleyip bunlara göre hareket eden ve empati kurduğunu açıkça gösteren bir lider genellikle hem daha sevilen hem de daha etkili bir liderdir.
Koçlar, birinin ne kadar ilgili olduğunu belirlemek için 5 dinleme düzeyi kullanır. Bunların farkında olmak iletişim becerilerinizi geliştirmenize yardımcı olacaktır.
Dinlemek neden önemlidir?
Uzun süreli evliliklerdeki ‘seçici dinleme’ veya ‘seçici işitme’ şakasını hiç duydunuz mu? Yargıç Ruth Bader Ginsburg bile her uzun evlilikte “biraz sağır olmanın” işe yaradığını bir keresinde şaka yollu söylemişti.
Bu durum evde doğru olabilir, ancak iş yerinde, söyleyeceklerimizi dinlemediğini açıkça gördüğümüz yöneticilerle veya iş arkadaşlarıyla çalışmak son derece sinir bozucu olabilir.
Dinlemek, başkalarıyla nasıl etkileşim kurduğumuzun ve nasıl iletişim kurduğumuzun çok önemli bir parçasıdır. İçgüdüsel olarak farklı dinleme düzeyleri olduğunu biliriz. Bu nedenle birinin bizi gerçekten dinlediğini bildiğimizde canlanır ve gerçekten duyulduğumuzu hissederiz.
Buna karşılık, birinin bizi yarım yamalak dinlediğini ve zar zor dikkat ettiğini bildiğimizde genellikle kendimizi kapatırız.
Koçluk bağlamında derinlemesine dinleyebilmek, çalışanlarla bağ kurmak ve ilişkiler oluşturmak için çok önemli bir iletişim becerisidir.
Peki, mevcut farklı dinleme düzeyleri nelerdir ve bunlar günlük hayatta nasıl görünür?
Farklı dinleme düzeyleri nelerdir?
Beş farklı dinleme düzeyi vardır ve her biri farklı düzeyde beceri ve çaba gerektirir.
Have an account? Log In
Dinlemeyi Yok Sayma
Sizi yok sayan bir dinleyiciyle konuşmak, duvarla konuşuyormuşsunuz gibi hissettirir. Bu, birinin konuştuğunuzu açıkça kabul etmemesi veya sizi duyduğunu fark ettiğiniz hâlde etkileşime girmemesi ya da yanıt vermemesi durumudur. Birinin dikkatini çekmeden önce adını defalarca söylemek zorunda kaldıysanız, muhtemelen sizi yok sayıyordu.
Dinliyormuş Gibi Yapma
Buna neredeyse ‘sunum dinlemesi’ denebilir; çünkü çoğu zaman bir konuşmacıyı dinliyormuş gibi yaptığımız, ancak söylediklerini gerçekten anlamadığımız durumlarda ortaya çıkar. Doğrudan bir soru sorana kadar gülümsemeler ve baş sallamalarla bunu başarıyla sürdürebiliriz; ta ki mahkemede uyuyakalmak için kullandığı sahte gözlüklerle yakalanan Homer Simpson gibi yakalanana kadar.
Seçici Dinleme
Bu, yukarıda bahsedilen Ruth Bader Ginsburg’un evliliğe yaklaşımıdır ve çiftlerde, hatta yakın arkadaşlar ve aile üyeleri arasında bile sıkça görülebilir. Etkili bir şekilde ‘duymak istediğimizi duyarız’ ve geri kalanına pek fazla dikkat etmeyiz.
Bir dinleyicinin beden dili, seçici dinleme yapıp yapmadığını anlamanın iyi bir göstergesi olabilir. Sizi sürekli sözünüzü bitirmeye zorlamaya çalışıyor veya konuyu öğrenmek için ısrar ediyorlarsa, mesajın tamamını dinlemiyorlardır. Söylemek istediğiniz şeyin asıl önemli noktasını kaçırdıkları için bu durum hızla iletişim kopukluğuna, hatta yanlış anlamalara yol açabilir.
Dikkatli Dinleme
Dikkatli dinleme, yüksek düzeyde ilgili olmayı ifade eder. Dinleyici size zamanını, dikkatini ve odağını verir ve söyleyeceklerinizi gerçekten dinler. Kelimenin tam anlamıyla dikkat eder; odağını kaybetmeden veya dikkati dağılmadan mesajı kavrar. Beden dilleri, konuşmaya yüksek düzeyde dahil olduklarını göstermelidir.
Çoğumuz en iyi günlerimizde dikkatli dinleyiciler oluruz ve bu takdire değerdir. Ancak zorluk şudur: Dikkatli dinleyiciler dünyayı kendi bakış açıları üzerinden duyarlar. Dikkatli bir dinleyiciye zor bir hikâye anlatıyor veya hassas bir konudan bahsediyorsanız, genellikle kişisel bir anekdotla karşılık verir ya da bunun kendilerini nasıl etkilediğinden söz ederler.
Dikkatli dinleyiciler karşılarındaki kişiyi duymak için ellerinden geleni yaparlar, ancak nihayetinde en az sizi düşündükleri kadar, hatta daha fazla kendilerini düşünürler. Bu kalıptan çıkmak ekstra bir dikkat, odaklanma ve adanmışlık düzeyi gerektirir.
Empatik Dinleme
Empatik bir dinleyici, dünyayı sizin gözleriniz ve kulaklarınız aracılığıyla görmeye ve duymaya çalıştığı için size tüm zamanını, dikkatini ve odağını verir. Yalnızca dikkatle dinlemekle kalmaz, söylediklerinizin kendilerini değil, sizi nasıl etkilediğini de tüm süre boyunca düşünürler.
Empatik dinlemek kolay değildir! Bir konuşmaya bu kadar dahil olmak zaman ve dikkat gerektirir; tüm kalbinizi ve zihninizi bu sürece verirsiniz.
Liderliğin önemli bir parçası olan bir koç olacaksanız gereken dinleme düzeyi budur.
More Articles
Dinleme becerilerinizi nasıl geliştirebilirsiniz?
Doğuştan iyi dinleyiciler vardır, ancak daha iyi bir dinleyici olmak ve dinleme becerilerinizi geliştirmek mümkündür.
Bir dahaki sefere dikkatle dinlediğinizde, karşınızdaki kişinin size ne anlattığına ve olaylara hangi açıdan yaklaştığına odaklanın.
Konuşmak ya da araya girmek için acele etmeden önce kendinizi onun yerine koyun. Kişinin beden diline odaklanın ve hem sözlü ipuçlarını hem de nefes alışverişi, duraksamalar, göz teması veya hareketler ve el jestleri gibi sözsüz ipuçlarını takip edin. Bir kişi sıkıntı içindeyse, beden dili kelimeleri kadar çok şey anlatabilir.
Ayrıca bir dinleyici olarak beden dilinizin ve sözsüz ipuçlarınızın dinleme becerileriniz ve etkili bir şekilde dinleyip dinlemediğiniz hakkında çok şey söylediğini unutmayın.
Gözlerinizi karşınızdaki kişiye odaklayın, omuzlarınızı ona doğru çevirin ve ellerinizi mümkün olduğunca sakin ve rahat tutun. Bu, konuşmacıya tüm odağınızı ve dikkatinizi ona verdiğinizi gösterir.
Hâlâ dinleyenler için son birkaç söz
Etkili dinleme, daha iyi bir partner, aile üyesi, arkadaş ve iş arkadaşı olmanıza yardımcı olabilir.
Dinleyecek birine ihtiyaç duyan insanlar, onları dinlediğinizi ve dünyayı onların gözünden görmelerine yardımcı olabileceğinizi bilerek size gelmekten memnuniyet duyacaktır. Daha da iyisi, karşılığında sizin de dinleyecek birine ihtiyaç duyduğunuzda sizi dinlemeye daha açık olacaklardır.
Ek kaynaklar: