DisruptHR Kurucusu, Liderleri Sürekli Değişim Çağında Hiyerarşileri Yeniden Düşünmeye ve Yapay Zekâ Okuryazarlığı Geliştirmeye Çağırıyor

İK'nın nereye doğru ilerlediğini ve liderlerin güncelliğini korumak için ne yapması gerektiğini öğrenmek üzere Jennifer ile görüştük. İşte bize anlattıkları.

Tek kişilik İK departmanından İK etkileyicisine uzanan yolculuk

Ben, profesyonel konuşmacı, eğitmen ve yönetici koçu olarak çalıştığım Unbridled Talent'ın CEO'su Jennifer McClure'ım.

Ayrıca, işin geleceğine odaklanan küresel bir hareket olan DisruptHR'ın Heyecan Baş Sorumlusu'yum. Aralık 2013'teki ilk etkinlikten bu yana dünya genelinde 960'tan fazla DisruptHR etkinliği düzenlendi ve 10.000'den fazla konuşma yapıldı.

Liderlik yolculuğum, küçük bir üretim tesisinde tek kişilik İK departmanı olarak başladı. Ardından başka bir tesiste İK Müdürü oldum. Son kurumsal görevim ise dünyanın en büyük oyun kâğıdı üreticisinde İK Başkan Yardımcılığıydı. Bu kurumsal deneyim; farklı sektörleri, şirket büyüklüklerini ve görevleri kapsıyordu.

Kurumsal dünyadan ayrıldıktan sonra yaklaşık dört yıl boyunca üst düzey yönetici arama alanında çalışarak kuruluşların üst düzey liderleri işe almasına yardımcı olmaya odaklandım ve aynı zamanda yönetici koçluğu sertifikası aldım. Ardından 2010 yılında Unbridled Talent'ı kurdum.

AI neden hiyerarşik liderlikten yatay iş birliğine geçiş gerektiriyor?

AI ile birlikte rolüm, cevapları olan bir uzmandan daha iyi soruların küratörlüğünü yapan birine dönüştü.

Bu, deneyimin otomatik olarak uzmanlığa eşit olduğu yönündeki uzun süredir taşıdığım varsayımı bırakmak anlamına geldi. AI ile bilgi demokratikleşiyor — dolayısıyla asıl fark yaratan şey ne bildiğiniz değil, nasıl düşündüğünüz. Artık görevim liderlerin belirsizlik içinde yol almasına, cesurca denemeler yapmasına ve AI'ın daha az değil, daha fazla insani çalışmayı mümkün kılmasına yardımcı olmak.

Organizasyonel açıdan da bu, hiyerarşik yapıdan yatay yapıya doğru bir zihniyet değişikliği gerektiriyor. En iyi fikirler çoğu zaman insanlar ve makineler arasındaki iş birliğinden doğar; bu da psikolojik güvenliği, işlevler arası öğrenmeyi ve geleneksel güç dinamiklerine meydan okuma isteğini gerektirir.

Pratik açıdan bu, liderlerin insanların korkmadan fikirlerini dile getirebildiği, ekipler ve departmanlar arasındaki sınırların ötesinde çalışabildiği ve uzun süredir var olan varsayımları sorgulayabildiği ortamlar yaratması anlamına gelir. Kuruluşlar; denemeleri kutlayarak, çalışanları farklı işlevlerde dönüşümlü olarak görevlendirerek ve liderleri geri bildirimlere savunmaya geçmek yerine merakla yanıt vermeleri için koçlukla destekleyerek bunu güçlendirebilir.

Kısacası: AI öncelikli bir dünyada liderlik, önden komuta etmekten çok insanların — ve teknolojinin — birlikte en iyi şekilde düşünebileceği koşulları yaratmakla ilgilidir.

AI, İK iş akışlarını nasıl dönüştürüyor ve İK liderlerinin stratejik rolünü nasıl güçlendiriyor?

İki işletmeyi yöneten tek kişi olarak geleneksel anlamda bir “ekibim” yok — ancak hiç uyumayan yeni bir ekip üyem var: AI.

Geçtiğimiz yıl AI'ı iş akışlarıma entegre etmek; düşünme, üretme ve liderlik etme biçimimi temelden değiştirdi. Dönüşüm bir anda gerçekleşmedi; meraktan derin bir entegrasyona doğru evrildi. AI'ı ilk kullanmaya başladığımda ona bir arama motoru gibi davrandım. Bugün ise onu, açılış konuşması geliştirmeden pazarlama ve operasyonlara kadar her alanda yaratıcılığı, stratejiyi ve uygulamayı ölçeklendirmeme yardımcı olan sanal bir iş birliği ortağı gibi görüyorum.

Ancak gördüğüm daha derin etki yalnızca kendi işletmemle sınırlı değil. İK liderlerinin ve İK ekiplerinin de AI'ı iş süreçlerine entegre etme biçimlerinde bir değişim görüyorum. Örneğin İK, tepkisel bir hizmet merkezinden stratejik bir sorun çözücüye dönüşüyor. Liderler, çalışan bağlılığı anketlerindeki yorumların birden fazla yıla yayılan örüntülerini analiz etmek için AI'ı kullanıyor. Daha önce haftalarca süren inceleme ve analiz artık saatler içinde tamamlanabiliyor. Bu değişim yalnızca verimlilikle ilgili değil; İK'nın rolünü “ne olduğunu raporlamak”tan “bir sonraki adımda ne olması gerektiğini şekillendirmeye” taşıyor.

İK liderlerinin, veri, raporlama ve içerik üretiminin yarattığı yoğunluğu azaltmak için AI kullanarak çalışma biçimlerini değiştirdiğini de görüyorum. Ekiplerini AI araçlarıyla güçlendirerek daha derin düşünmeye, daha iyi hikâye anlatmaya ve daha güçlü iletişim kurmaya zaman ayırmalarını sağlıyorlar — etkili liderleri gerçekten farklılaştıran beceriler bunlar.

Benim için — ve birlikte çalıştığım İK liderleri için — gerçek dönüşüm operasyonel değil, zihniyetle ilgili oldu. AI beni “her şeyi kendim yaparım” yaklaşımından ortak üretim zihniyetine yöneltti. Bana daha iyi sorular sormayı, sorumlulukları daha etkili biçimde devretmeyi — teknolojiye bile — ve enerjimi en fazla değer kattığı alanlara, yani düşünce liderliğine, hikâye anlatıcılığına ve insani bağ kurmaya odaklamayı öğretti.

AI'ı tehdit olarak değil, bir iş birliği ortağı olarak benimseyen İK liderleri daha stratejik, daha etkili ve geleceğe daha hazır hâle geliyor. AI onların liderliğinin yerini almıyor. Onu güçlendiriyor.

Jennifer'ın İpucu

Yapay zekâ öncelikli bir dünyada liderlik, ön saflardan komuta etmekten çok, insanların — ve teknolojinin — birlikte en iyi şekilde düşünebileceği koşulları yaratmakla ilgilidir.

Yapay zekâ neden yalnızca bir üretkenlik aracı olarak değil, insan potansiyeli için bir katalizör olarak görülmeli?

Birçok kuruluş yapay zekâyı dönüşüm için bir katalizör olarak değil, öncelikle verimlilik sağlayan bir araç olarak görüyor. İşlerin nasıl yapıldığını ve insanların nasıl daha üst düzeyde katkı sağlayabileceğini yeniden düşünmek yerine görevleri otomatikleştirmeye odaklanıyorlar.

Otomasyon önemli, ancak bunun tek nedeni daha yüksek değerli faaliyetlere odaklanmak için zaman ve alan sağlayabilmesi ve dolayısıyla hem insanların hem de işletmenin dönüşümünü desteklemesidir.

Kendi liderliğimde bu kopukluğu, “Yapay zekâ işi nasıl daha insani hâle getirebilir?” sorusunu soran farklı bir zihniyeti modelleyerek ele alıyorum. Günlük operasyonlarımdaki sürtüşmeleri ortadan kaldırmak için yapay zekâyı kullanıyor, böylece yaratıcılığa, stratejiye ve bağlantı kurmaya daha fazla enerji ayırabiliyorum.

Liderleri de aynısını yapmaya teşvik ediyorum: Yapay zekâyı insanların yerine geçecek bir araç olarak değil, insan potansiyelini güçlendiren bir unsur olarak görmeye. Yapay zekânın gerçek vaadi, daha fazla işi daha hızlı yapmakta değil; daha anlamlı işleri daha iyi yapabilmemiz için bizi özgürleştirmesinde yatıyor.

Jennifer'ın İpucu

Yapay zekânın gerçek vaadi, daha fazla işi daha hızlı yapmakta değil; daha anlamlı işleri daha iyi yapabilmemiz için bizi özgürleştirmesinde yatıyor.

Liderler kuruluşlarda yapay zekâ okuryazarlığını nasıl geliştirebilir?

Kuruluşlarında yapay zekâ okuryazarlığı geliştiren İK liderleriyle çalışıyor ve onlara danışmanlık yapıyorum. En önemli adım, insanların yapay zekânın ardındaki “neden”i anlamasına yardımcı olmak — bunun sürtüşmeleri nasıl azaltabileceğini, karar verme süreçlerini nasıl iyileştirebileceğini ve onları nasıl daha anlamlı işlere yönlendirebileceğini açıklamak.

Buradan sonra çalışanların düşük riskli ortamlarda denemeler yapabileceği fırsatlar yaratmanın önemli olduğuna inanıyorum. Çoğu insan becerileri yetersiz olduğu için yapay zekâya direnç göstermiyor; kendine güvenmediği için direnç gösteriyor. Kısa uygulama oturumları, komut kütüphaneleri ve basit kullanım örnekleri korkuyu ortadan kaldırmada büyük katkı sağlıyor.

Ayrıca komut yazmayı teknik bir beceri olarak değil, bir iletişim becerisi olarak öğretmemiz gerektiğini düşünüyorum. Çalışanlar nasıl bağlam sağlayacaklarını, daha iyi sorular soracaklarını ve yineleme yapacaklarını öğrendiklerinde rahatlık düzeyleri hızla artıyor.

Son olarak, liderler bu davranışı kendileri modellediğinde yapay zekâ okuryazarlığı en hızlı şekilde gelişiyor. Yöneticiler yapay zekâyı kendi iş akışlarında nasıl kullandıklarını paylaştığında, merak etmenin ve deneme yapmanın kültürün bir parçası olduğu mesajını veriyorlar.

Kuruluşlar araçlarda ustalaşmaya daha az, özgüven, netlik ve sürekli öğrenme zihniyeti geliştirmeye daha fazla odaklandıklarında “yapay zekâya hazır” hâle geliyor.

Yaratıcılık, netlik ve yüksek etkili liderlik için basit bir yapay zekâ teknoloji yığını

Teknoloji yığınımı, her iki işletmemde de düzenli, yaratıcı ve bağlantıda kalmamı sağlamak üzere bilinçli olarak basit ama güçlü olacak şekilde tasarladım.

Google Workspace

İletişimi ve planlamayı yönetmek ve bir ekip iş birliği aracı olarak görev yapmak için Google Workspace (Gmail, Calendar, Drive ve Gemini) araçlarına büyük ölçüde güveniyorum.

Google Workspace içinde Gemini, e-postalara yanıt vermeme yardımcı oluyor ve elbette Google Dokümanlar gibi araçlarda yazılarımda hatalardan kaçınmama yardımcı olan dil bilgisi ve yazım denetimi araçlarını da içeriyor. Google Workspace'te bulunan yapay zekâ araçlarını daha iyi kullanmayı hâlâ öğreniyorum.

ChatGPT

ChatGPT, açılış konuşması geliştirmeden e-posta iletişimine ve düşünce liderliği içeriklerine kadar her konuda yaratıcı ve stratejik iş ortağım olarak en dönüştürücü aracım hâline geldi.

ChatGPT içinde yönetici asistanım olarak çalışacak şekilde ayarlanmış bir Proje klasörüm var. Kendim ve tercihlerim hakkında bilgi verdim; üretkenliğimi en üst düzeye çıkarmama ve hedeflerime ulaşmak için öncelikli faaliyetlere odaklanmama en iyi şekilde nasıl yardımcı olabileceğine ilişkin kurallar ve talimatlar ekledim.

Her gün, Nozbe'de bulunan günlük görev listemin ekran görüntülerini; ayrıca her iki işletmemin Gmail gelen kutularının ve LinkedIn gelen kutumun ekran görüntülerini paylaşıyorum. Yönetici asistanım daha sonra önceliklerimi belirlememe ve sahip olduğum süre içinde en yüksek değeri sağlayan işleri tamamlamama yardımcı oluyor. Ayrıca hedeflerimle ilgili etkinlikleri takip ediyor ve ilerlememi güncel tutmama yardımcı oluyor.

Trello

Trello oyunun kurallarını değiştirdi. Her iki işletmemde de düzenli kalma ve görevleri takip etme biçimimi tamamen dönüştürdü — özellikle 170'ten fazla lisanslı şehirdeki etkinlikleri yönettiğim ve her yıl 150'den fazla etkinliği takip ettiğim DisruptHR'da.

Trello, aynı anda gerçekleşen her şeyi görsel olarak görmemi sağlıyor. Bunalmış hissetmeden odaklanmamı ve kontrolü elimde tutmamı sağlayan, gerçek zamanlı bir komuta merkezine sahip olmak gibi.

Basit, esnek ve sonsuz ölçüde özelleştirilebilir. Ayrıca hâlâ öğrenmekte olduğum birçok yapay zekâ özelliği var.

Örneğin Trello görevlerimi yukarıda bahsettiğim ChatGPT Yönetici Asistanı ile entegre ettim; böylece bu görevleri günlük/haftalık önceliklerime ve zaman bloklarıma otomatik olarak dahil edebiliyor.

Diğer araçlar

• Nozbe'yi görev ve proje yönetimi yazılımı olarak kullanıyorum.
• Microsoft Office — özellikle Word ve PowerPoint — biçimlendirme hassasiyeti gerektiren müşteri teslimlerini ve sunum dosyalarını oluşturmak için başvurduğum temel araç olmaya devam ediyor.
• Dropbox, sözleşmeler, sunumlar ve medya varlıkları için dijital dosya dolabım olarak hizmet veriyor.
• Evernote, bilgi yönetimi aracım; notlarımı, araştırmalarımı ve geliştirme aşamasındaki fikirlerimi burada saklıyorum.
• E-posta bültenim için Kit'i, web sitelerimi yönetmek için de WordPress'i kullanıyorum.

Genel olarak Gemini ve ChatGPT iş akışlarını günlük sistemlerime giderek daha derinlemesine entegre ediyorum. İletişim taslakları hazırlayan, web sitesi güncellemelerini düzenleyen ve görev planlamasını kolaylaştıran otomatik iş akışları oluşturdum — böylece her hafta saatler kazanıyorum. Sonuç; daha fazla verimlilik, daha net bir odak ve daha güçlü bir yaratıcı ritim oldu. Yönetim işlerine daha az, gerçek etki yaratan çalışmalara daha fazla zaman ayırıyorum.

Ancak yapay zekâ operasyonları desteklese de, asıl dönüşüm liderlik biçimimde gerçekleşti. Yapay zekâyı stratejik düşünme ortağı olarak kullanıyor; fikirleri sınamama, kararları değerlendirmeme ve zorluklara daha net ve yaratıcı bir bakış açısıyla yaklaşmama yardımcı olmasını sağlıyorum. Bu anlamda yapay zekâ, yalnızca teknoloji yığınımın değil, liderlik işletim sistemimin de bir parçası hâline geldi.

Uyum sağlama becerisi ve merak, yapay zekâ odaklı on yılda İK liderliğini neden belirleyecek?

Şu kadarını kesin olarak söyleyebiliriz: Önümüzdeki beş yıldaki tek değişmez şey değişim olacak.

Çalışma dünyasında teknoloji; politikalarımızdan, yapılarımızdan ve konfor alanlarımızdan daha hızlı gelişmeye devam edecek. Başarılı olacak liderler her yeni araca hâkim olanlar değil; meraklı, uyum sağlayabilen ve insani yönlerini ısrarla koruyanlar olacak.

Öngörüm, en başarılı kuruluşların odağını otomasyondan güçlendirmeye kaydıracağı yönünde — yapay zekâyı insanların yerini almak için değil, yaratıcılık, bağlantı ve etki kapasitelerini geliştirmek için kullanacaklar.

Benim için bu, rolümün “uzman” olmaktan “deneyci” olmaya doğru gelişmeye devam edeceği anlamına geliyor. Gelecek, bugün çalışma biçimimizle ilgili her şeyi sorgulamaya istekli olan ve teknolojiyi insan potansiyelini açığa çıkarmada bir tehdit değil, bir ortak olarak gören liderlerin olacak.

Yapay zekâ, liderlere işlerin nasıl yapıldığını yeniden düşünme fırsatı sunuyor

En iyi tavsiyem şu: Hem kişisel hem de profesyonel olarak denemeye başlayın.

Yapay zekâdan yararlanmak için uzman olmanız gerekmiyor; ancak meraklı olmanız gerekiyor. Bu yeni dönemde başarılı olacak liderler tüm cevaplara sahip olanlar değil; gerçek zamanlı olarak keşfetmeye, denemeye ve öğrenmeye istekli olanlar.

İnsanlara veya kuruluşlara liderlik edenler için fırsat yalnızca yapay zekâyı kullanmak değil; çalışma biçimimizi yeniden düşünmek.

Jennifer'ın İpucu

İnsanlara veya kuruluşlara liderlik edenler için fırsat yalnızca yapay zekâ kullanmak değil — çalışma biçimimizi yeniden düşünmektir.

Şunları sorun: “Yapay zekâ daha derin insani bağ, yaratıcılık ve strateji için kapasiteyi nasıl serbest bırakabilir?“ ve “Mükemmellik yerine denemeye ve sürekli öğrenmeye değer veren kültürleri nasıl oluşturabiliriz?“

Kendi çalışmamda, dönüşümün yeni araçları benimsemekten gelmediğini — yeni bir zihniyet benimsemekten geldiğini öğrendim. Merakla liderlik edin, değerlerinize bağlı kalın ve teknolojiyi insan potansiyelini açığa çıkarmada bir ortak olarak görün; onun yerine geçecek bir araç olarak değil.

Gerçek dönüşüm işte burada başlar.

Takip edin

Jennifer, merak, deneme ve topluluk aracılığıyla İK dünyasını ileriye taşımaya devam ederken onu LinkedIn ve Jennifer'ın web sitesinden takip edebilirsiniz. Ayrıca DisruptHR'a da göz atın!

People Managing People'da daha fazla uzman röportajı yakında!