Yöneticinin kişiliğinin ve işe yaklaşımının yalnızca kendi üretkenliğini değil, tüm ekibin üretkenliğini de etkileyen önemli bir faktör olduğu gerçeğine itiraz edecek pek kimse yoktur. 2015 yılında Gallup, yöneticilerin "iş birimleri genelindeki çalışan bağlılığı puanlarındaki değişimin en az %70'inden sorumlu olduğunu" savundu.
Bu nedenle, işe alım yaparken hangi yönetici tipinin tercih edilmesi gerektiği (ya da hangi tür yönetici olunması gerektiği) sorusu her zaman güncelliğini korur; bir ekibin, hatta tüm şirketin başarısı doğrudan bu seçime bağlıdır.
Tartışma, iki yaklaşım arasındaki ya o ya bu seçimine dayanır: sonuç odaklı ve insan odaklı. Peki, hangisini seçmeye değer?
Sonuç odaklı yönetici
Adından da anlaşılacağı üzere, bu tür yöneticiler için yalnızca sonuç önemlidir ve "amaç aracı haklı çıkarır”. Bu nedenle onlar için yalnızca iki öncelik kategorisi vardır: "sonuç için önemli" ve "genel olarak önemli değil”.
Bu tür insanların işe yaklaşımlarını genellikle aşağıdaki özellikler tanımlar:
- Sonuca tamamen odaklanırlar; temelde birer hesap kitabı insanıdırlar;
- Çalışanların kolayca gözden çıkarılabileceğini düşünürler;
- Sosyal becerileri çoğunlukla yetersizdir;
- Müşteri hizmetlerinin önemli olmadığına inanırlar;
- Çalışan yan hakları öncelikleri arasında üst sıralarda yer almaz; çünkü bunların sonuca odaklanmayı engellediğini düşünürler;
- Takdir ve ödüllere inanmazlar.
Bu tür yöneticiler çalışanlarından uzun saatler boyunca çalışmalarını ve izin istememelerini bekler. Çoğu zaman çalışanları onlardan hoşlanmaz ve bunun sonucunda muhtemelen işlerini de sevmezler.
Böyle bir yöneticinin bulunduğu ekiplerde yüksek çalışan devir hızını önleyen tek nedenler, çalışanların hayatlarında bir şeyi değiştirmekten korkmaları veya iş değiştirmek için yeterli fırsatlarının olmamasıdır. Ancak ilk fırsatı bulduklarında çekip giderler.
Müşteri deneyimi açısından da durum pek farklı değildir. Aşırı sonuç odaklı bir yaklaşım genellikle müşteri odağının neredeyse sıfıra inmesine neden olur ve bu ekipler genellikle iş arkadaşlarına ve rakiplerine kıyasla daha fazla şikâyet alır ve daha az tavsiye edilir. Çoğu zaman müşteri, ilk etkileşimden sonra bir alternatif arar.
Have an account? Log In
İnsan odaklı yönetici
Sonuç odaklı yöneticinin tam karşıtı, ana odağı—tahmin ettiğiniz gibi—çalışan ya da müşteri fark etmeksizin insan olan insan odaklı yöneticidir. Bu tür yöneticiler genellikle çalışanlarıyla “arkadaş” olmaya ve iş dışında da onlarla sosyalleşmeye çalışırlar.
Sonuç odaklı yöneticinin aksine, insan odaklı yönetici yukarıda bahsedilen "amaç aracı haklı çıkarır" anlayışına inanmaz; tam tersine, herkesin mutlu kalmasını sağlamak için performanstan ödün vermeye isteklidir. Böyle bir yönetici, bir ekip üyesinin işindeki eksiklikleri veya davranışlarını “görmezden gelebilir” ya da müşteriye aşırı bir indirim sunabilir.
İnsan odaklı bir yönetici aşağıdaki özellikleri sergiler:
- Sosyal becerileri iyidir;
- Çalışanları ondan gerçekten hoşlanır (gerçi bazen bu yalnızca gösterişten ibarettir);
- Çalışanlarıyla ve müşterileriyle ilgilendiği sürece işin kendi kendine yürüyeceğini düşünür;
- Hissedarları daha yüksek getiriler ister;
- Çalışanları çok şey bekler ve bunları elde eder;
- Rakipleri onlardan daha iyi performans gösterir.
Sonuç odaklı yönetim tarzına karşı neden dikkatli olmalısınız?
Sonuç odaklı bir yönetici kısa vadede çalışanları motive edebilir, ancak uzun vadede onları yıpratır ve kendisinden uzaklaştırır. Bunun nedeni, çalışanların çabaları için tanınmak ve takdir edilmek istemeleri ve çabalarının ödüllendirileceğini bilmeleri gerekliliğidir. Ayrıca çoğu çalışan, kapısı açık olan ve endişelerini dinleyecek, ulaşılabilir bir yönetici ister.
Bu tür bir yönetici genellikle mesafeli ve ilgisiz biri olarak görülür; çalışanın ailesine ayıracağı zamana veya tatil ihtiyacına saygı göstermeyebilir.
Gördüğünüz gibi, bu durumda yöneticinin çıkarları ile çalışanların çıkarları hiç örtüşmez; bu nedenle bu tür yöneticilerde genellikle çalışan devir hızı yüksektir. Yeni çalışanları işe almak ve işlerini iyi öğrenene kadar eğitmek zaman alır. Özellikle bugün yöneticilerden ne talep ettiğimizi düşündüğümüzde, bu zaman üretkenlik kaybı anlamına gelir.
Sonuç odaklı bir yönetici olmanın en kötü senaryosu Bounty'deki isyan dır.
İlgili yazı: Yeni ve deneyimli yöneticiler için insan yönetimi ipuçları
Salt insan odaklı olmak neden bir seçenek değildir?
Öte yandan, herkes insan odaklı bir yöneticiyi sever. Böyle yöneticiler arkadaş canlısıdır ve onlarla çalışmak eğlencelidir. Çalışanlarını önemser, hatta onlarla “arkadaş” bile olabilirler. Kulağa hoş geliyor, değil mi? Bir dereceye kadar bu faydalı olabilir, ancak iyi bir şey kolayca gereğinden fazla olabilir.
Bir yöneticinin çalışanlarıyla dostane bir çalışma ilişkisine sahip olması işleri kesinlikle kolaylaştırır; ancak çalışanlarla arkadaş olmak, çocuklarınızla arkadaş olmaya benzer. İyi bir ebeveyn olmak ve aynı zamanda arkadaş olmak zordur; bu nedenle birini seçmeniz gerekir.
Yönetici, en nitelikli kişiyi terfi ettirmek yerine arkadaşlarını öne çıkararak şirket için mutlaka en iyi olmayan kararlar almaya başlayabilir. Gözde çalışanlara işi aksatma konusunda serbestlik tanınabilir.
İnsan odaklı bir yönetici sonuçlara da odaklanmayı unuttuğunda verimlilik ve kârlar gerileyebilir.
Hangisi en iyi şekilde işe yarar?
Dolayısıyla bir seçimle karşı karşıyasınız: Bu yönetici türlerinden hangisi olacaksınız? Ne seçeceksiniz? Doğru cevap hiçbiri; çünkü her biri kendi “aşırılığı” içinde yarardan çok zarar verir.
En iyi yöneticiler, sonuç odaklı ve insan odaklı yöneticilerin birleşimidir. Bu orta yolu bulmak kolay değildir, ancak şirketiniz için uzun vadede iyi sonuçlar elde etmek istiyorsanız gereklidir.
İnsanların hedeflere odaklanmasını sağlayın ve onları sorumlu tutun; ancak bunu empati gösteren yapıcı bir şekilde yapın. Dostça davranın, ancak çalışanlarınızla samimi arkadaşlıklar kurmayın. İş dışında çalışanlarınızla geçirdiğiniz zamanı sınırlayın; böylece iş yerinde hâlâ yöneticileri olarak görev yapabilirsiniz. Çalışanlarınızın iş dışında aileleri ve hayatları olduğunu kabul edin ve gerektiğinde esnek davranın.
Etkili bir yöneticinin “sonuçlar” ile “insanlar” arasındaki dengeyi bulması gerekir.
Bu dengeyi nasıl bulacağınız konusunda daha fazla yardım için, işte birçok faydalı podcast bölümümüzden biri: İş Yerindeki Güvensizlikler Nasıl Yönetilir? (DETOX: İş Yerindeki Güvensizliği Yönetmek kitabının yazarı Melanie Pump ile).
Ek kaynaklar:
- Şirketinizde Olağanüstü İnsan Yöneticileri Nasıl Yetiştirilir?
- Arkadaştan Yöneticiye: Yeni Bir Yönetici Olarak Otorite Nasıl Kurulur ve Sınırlar Nasıl Belirlenir?
- Yeni ve Deneyimli Yöneticiler İçin İnsan Yönetimi İpuçları
Hibrit çalışma, çeşitlilik ve kapsayıcılık, çalışanların duygu ve düşüncelerini ölçme, çalışan geri bildirimleri, yöneticilerin kritik rolü ve gelecekteki trendler hakkındaki sohbete buradan katılın!

