Halef Planlamanıza Yardımcı Olacak 20 Liderlik Değerlendirmesi

Stay on the leading edge of leading with human-centric AI. Create a free account.

Leadership Assessment Are You Strong In These 7 Key Leadership Areas

Liderler doğmaz, yetiştirilir. Ve çoğu zaman, kurum içinden terfi ettirilirler.

Liderlerinin hem etkili hem de başarılı olmasını sağlamak isteyen kuruluşlar, yeni ve mevcut liderler üzerinde periyodik liderlik değerlendirmeleri gerçekleştirir.

Burada ayrıntıları verilen en iyi liderlik değerlendirme araçları, her bir liderin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek üzere tasarlanmıştır; böylece liderlere gelişmeleri ve başarılı olmaları için uygun geri bildirim ve destek sunulabilir.

Liderlik Değerlendirmeleri Nedir?

Liderlik değerlendirmeleri, bir kuruluş içindeki mevcut ve gelecekte liderlik yapması beklenen kişilerin becerilerini, yeteneklerini ve potansiyellerini değerlendirmek için kullanılan araçlar veya yöntemlerdir.

Bu değerlendirmeler kişilik testlerinden ve 360 derece geri bildirimden senaryo tabanlı değerlendirmelere ve beceri envanterlerine kadar çeşitlilik gösterebilir. Karar verme, duygusal zekâ, stratejik düşünme ve ekip yönetimi gibi liderlik becerilerinin çeşitli yönlerini ölçmek üzere tasarlanmışlardır.

Bu değerlendirmelerden elde edilen içgörüler, kuruluşların liderlik potansiyelini belirlemesine, gelişim programlarına yön vermesine ve halefiyet planlaması hakkında bilinçli kararlar almasına yardımcı olur.

Liderlik Değerlendirmeleri Neden Bu Kadar Önemlidir?

Liderlik değerlendirmeleri, liderlik etkililiğini ve kurumsal performansı önemli ölçüde artırabilecek içgörüler sunarak kurumsal gelişim alanında kritik araçlar olarak öne çıkar.

Bu değerlendirmeler, bireyin liderlik tarzının ve yetkinliklerinin çeşitli yönlerini değerlendirerek çok sayıda fayda sağlar. Temel avantajlardan bazıları şunlardır:

  1. Liderlik Potansiyelini Belirleme: Bu, özellikle halefiyet planlaması ve kuruluş içindeki geleceğin liderlerini yetiştirme açısından faydalıdır.
  2. Kişisel Gelişime Yardımcı Olma: Liderlere güçlü yönleri ve gelişim alanları hakkında öz farkındalık sağlayarak kişisel gelişimlerine yön verir ve rollerinde daha etkili olmalarına yardımcı olur.
  3. Ekip Dinamiklerini Geliştirme: Liderler, daha etkili iletişim ve iş birliği için yaklaşımlarını ayarlayabilir, tarzlarını ekiplerinin ihtiyaçlarına uyacak şekilde şekillendirebilir.
  4. Kurumsal Büyümeyi Destekleme: Değerlendirmeler, karar alma süreçlerinin, stratejik planlamanın ve genel kurumsal büyümenin doğrudan gelişmesine katkıda bulunabilir.
  5. Etkili Eğitim Programlarını Kolaylaştırma: Hedefe yönelik eğitim ve gelişim programları tasarlanmasını sağlayarak bunların liderlerin ihtiyaçlarına odaklanmasını ve uygun olmasını güvence altına alır.

20 Liderlik Değerlendirmesi Türü

Liderleri değerlendirmenin birçok farklı yolu vardır; ancak listeyi, sahip olduğunuz hemen her ihtiyaca yanıt verebilecek 20 yöntemle sınırlandırmaya çalıştık. Her birinin amacı hakkında kısa bir açıklama ve özet sunuyoruz.

1. 360 Derece Geri Bildirim

Fortune 500 şirketlerinin %85'inden fazlası 360 derece geri bildirim kullanıyor. Bu, insanların davranışlarını ve başkaları üzerinde bıraktıkları izlenimi değerlendirmenin denenmiş ve güvenilir bir yöntemidir.

  • Açıklama: Bir lider hakkında astlarından, çalışma arkadaşlarından ve yöneticilerinden geri bildirim toplanmasını içerir.
  • Amaç: Liderin performansı ve davranışları hakkında kapsamlı bir bakış sunar.

2. Myers-Briggs Tip Göstergesi (MBTI)

  • Açıklama: Kişilik tipini ve bunun liderlik tarzını nasıl etkilediğini değerlendirir.
  • Amaç: Liderlerin ekip dinamikleri içindeki güçlü ve zayıf yönlerini anlamalarına yardımcı olur.

"Myers-Briggs Tip Göstergesini ilk kez uyguladığımda, bir çalışma arkadaşım 'bu tam senlik' dedi ve ardından bana örnekler vermeye başladı. Bu örneklerin bazıları onaylayıcıydı ve (kişilik) tipimin bana nasıl yardımcı olduğunu gösteriyordu. Sonra bunun önüme nasıl engel çıkardığına dair bazı örnekler de vardı. Bu yüzden bunun harika bir süreç olduğunu düşünüyorum. Liderlerin, bu bilgileri içeren bir tür değerlendirmenin tamamlanmasıyla önce kendileri hakkında daha fazla şey öğrendiklerini düşünüyorum."

Thomas giles, TG Consultancy'de Kurucu ve Genel Müdür

3. DISC Değerlendirmesi

  • Açıklama: Liderlerin davranışsal özelliklerini ve iletişim tarzlarını değerlendirir.
  • Amaç: Bu özelliklerin ekip etkileşimini ve performansını nasıl etkilediğinin anlaşılmasına yardımcı olur.
It starts with one signal.
Each week, AI Signal takes one meaningful shift in AI and helps people leaders understand what changed, why it matters, and what to consider next.
Get Free Access

Have an account? Log In

4. Duygusal Zekâ (EQ) Değerlendirmesi

  • Açıklama: Liderin öz farkındalık, empati ve sosyal beceriler dahil olmak üzere duygusal zekâsını ölçer.
  • Amaç: Etkili liderlikte duygusal zekânın önemini vurgular.

5. Güçlü Yönleri Bulma Değerlendirmesi

  • Açıklama: Bir kişinin rolünde kullanabileceği en güçlü liderlik yönlerini belirler.
  • Amaç: Liderleri zayıflıklar yerine güçlü yönlerine odaklanmaya teşvik eder.

6. Liderlik Uygulamaları Envanteri (LPI)

  • Açıklama: Liderlikte etkililik açısından kritik olan davranışları ve becerileri değerlendirir.
  • Amaç: Liderlerin liderlik uygulamalarını anlamalarına ve geliştirmelerine yardımcı olur.

7. Hogan Liderlik Öngörü Serisi

  • Açıklama: Liderlik potansiyelini, zorlukları ve temel güdüleyicileri öngörür.
  • Amaç: Kuruluşların potansiyel liderleri ve onların gelişim ihtiyaçlarını belirlemelerine yardımcı olur.

8. Belbin Ekip Rolleri

  • Açıklama: Bir kişinin tercih ettiği ekip rolünü ve bunun ekip içindeki uyumunu belirler.
  • Amaç: Çeşitli rolleri anlayarak ekip oluşumunu ve etkililiğini artırır.

9. Liderlik Yetkinliği Değerlendirmesi

  • Açıklama: Etkili liderlik için gerekli olan belirli yetkinlikleri değerlendirir.
  • Amaç: Liderlik rollerine yönelik hedeflenen becerilerin geliştirilmesine odaklanır.

10. FIRO-B Değerlendirmesi

  • Açıklama: Kişiler arası ihtiyaçları ve bunların liderlik tarzını nasıl etkilediğini ölçer.
  • Amaç: Liderlerin ekip üyeleriyle nasıl ilişkiler kurduğunu anlamaya yardımcı olur.

11. Durumsal Liderlik Değerlendirmesi

  • Açıklama: Bir liderin tarzını duruma ve ekip ihtiyaçlarına göre uyarlama becerisini değerlendirir.
  • Amaç: Liderlikte uyum sağlama ve duyarlılık becerisini geliştirir.

12. Liderlik Esneklik Endeksi (LVI)

2013'ten bu yana 24.000'den fazla üst düzey yönetici bu araç kullanılarak değerlendirilmiştir.

  • Açıklama: Güçlü ve destekleyici liderlik davranışları arasındaki dengeyi değerlendirir.
  • Amaç: Liderlerin liderlik tarzlarında etkili bir dengeyi korumalarına yardımcı olur.

13. Liderlik Etkililiği Analizi (LEA)

  • Açıklama: Güçlü yönleri ve gelişim alanlarını belirlemek için 22 liderlik davranışını ölçer.
  • Amaç: Bir liderin etkililiğinin ayrıntılı bir analizini sunar.

14. Hizmetkâr Liderlik Değerlendirmesi

  • Açıklama: Liderin ekibine hizmet etme ve ekibin ihtiyaçlarına öncelik verme becerisine odaklanır.
  • Amaç: Destekleyici ve iş birliğine dayalı bir ortamı teşvik eden bir liderlik tarzını destekler.

15. Dönüşümcü Liderlik Değerlendirmesi

  • Açıklama: Ekip üyelerine ortak bir vizyon doğrultusunda ilham verme ve onları motive etme becerisini ölçer.
  • Amaç: Değişimi ve yeniliği yönlendirebilecek liderleri belirler.

16. Otantik Liderlik Öz Değerlendirmesi

  • Açıklama: Bir liderin otantikliğini ve etik bakış açısını değerlendirir.
  • Amaç: Liderlerin yaklaşımlarında samimi, şeffaf ve etik olmalarını güvence altına alır.

17. Liderlik Tarzı Değerlendirmesi

  • Açıklama: Demokratik, otokratik veya serbest bırakıcı gibi bir liderin baskın tarzını belirler.
  • Amaç: Liderlerin doğal tarzlarını anlamalarına ve gerekirse bu tarzı uyarlamalarına yardımcı olur.

18. Yönetici Duruşu Değerlendirmesi

  • Açıklama: Bir liderin duruşunu, etkisini ve güven verme becerisini ölçer.
  • Amaç: İletişim ve karizma açısından geliştirilmesi gereken alanları belirler.

19. Çatışma Çözümleme Tarzı Envanteri

  • Açıklama: Bir liderin çatışmayı nasıl ele aldığını ve kullandığı çözümleme stratejilerini değerlendirir.
  • Amaç: Liderlik için kritik olan çatışma yönetimi becerilerini geliştirir.

20. Kültürel Zekâ (CQ) Değerlendirmesi

  • Açıklama: Bir liderin farklı kültürler arasında etkili bir şekilde çalışabilme becerisini değerlendirir.
  • Amaç: Küresel veya çeşitlilik içeren kuruluşlardaki liderler için kritik öneme sahiptir.

Liderlik Değerlendirmesine Bir Örnek

HTI Liderlik Değerlendirmemiz, liderin mevcut davranışlarının başlatma, durdurma veya sürdürme açısından nasıl ayarlanması gerektiğini belirlemek için liderin doğrudan bağlı çalışanları ve yöneticisiyle görüşür. 

Genellikle aşağıdaki liderlik becerilerine ve liderlik niteliklerine bakarız:

Değerler:

  • Kendi temel değerlerini ve şirketlerinin temel değerlerini açıkça ifade etmek ve bunlara örnek olmak 
  • Dürüstlük ve saygıya örnek olmak
  • Davranış uyumsuz olduğunda davranışını ayarlamak.

Yön bulma:

  • Olumlu sonuçlar oluşturmak için çatışmayı yönetmek
  • Engelleri aşmak ve sonuçlar sunmak
  • Baskı/stres altında yol almak.

Tam sorumluluk:

  • Mevcut durumunun ve ilişkilerinin sorumluluğunu almak ve (gerekirse) düzeltici adımlar atmak
  • Yüksek düzeyde öz farkındalık ve durumsal farkındalık
  • Kaynakları etkili bir şekilde tahsis etmek 
  • Desteğin nerede gerekli olduğunu belirlemek ve bu desteği talep etmek veya sağlamak (kendisi ya da başkası tarafından).

İlişkiler:

  • Anlamlı ve etkili geri bildirim sağlamak ve almak 
  • Başkalarına koçluk/mentorluk yapmak ve onları geliştirmek
  • Başkalarıyla güçlü ağlar ve ilişkiler oluşturmak.

İletişim:

  • Paylaşılan bir vizyonu iletmek
  • Güven kültürü oluşturmak (ekip üyeleri arasında ve kuruluş içinde)
  • Değişime öncülük etmek 
  • Uzmanlık sergilemek
  • Aktif bir şekilde dinlemek 
  • Yardım ve uzmanlık talep etmek.

Yaratıcı ve becerikli:

  • Şeffaf olmak
  • Meraklı olmak
  • Gelişim zihniyeti sergilemek
  • Uyum sağlayabilir ve çevik olmak
  • Mevcut gerçekliği kabul etmek
  • Azim, hoşgörü ve sabır sergilemek.

Etki ve sonuçlar:

  • Belirli hedeflere ulaşmak için ekip üyeleri ve paydaşlarla uyum oluşturmak ve onların desteğini almak
  • Ulaşılabilir ve ölçülebilir hedefler planlamak, belirlemek ve gerçekleştirmek (stratejik yönetim)
  • Yüksek performans gösteren bir ekip ve kültür oluşturmak.

More Articles

Liderlik Değerlendirmesi Tek Seferlik Bir İş Değildir

Bu süreç yinelemelidir. Koçluk ve mentorluk, liderin yeni edindiği beceri ve yetenekleri iş başında uygulamasına, aynı zamanda gerçek zamanlı olarak ve önceden belirlenmiş zamanlarda daha resmî mekanizmalar aracılığıyla geri bildirim almasına olanak tanır. 

Sürekli değerlendirmeler yapmak, lidere ne kadar hızlı geliştiğini ve hangi belirli liderlik yetkinliklerini edindiğini değerlendirme olanağı sağlar.

Amacımız, insanların kendileriyle en yakın çalışan kişilerle ilişkilerinin gücü aracılığıyla liderlik potansiyellerini ortaya çıkarmalarına yardımcı olmaktır. 

Liderlik Değerlendirmesi Nasıl Kullanılır?

Değerlendirme yapanların sonuçları bir araya getirildikten sonra, liderle bir görüşme gerçekleştirerek hangi alanların liderin kör noktaları olduğunu ve en büyük sonuçları elde etmek için odaklanmanın en uygun olacağı gelişim alanlarını belirleriz. 

Süregelen ilişkimiz aracılığıyla, başarı için gerekli beceri ve yetkinliklerini geliştirecek bir gelişim planında yol almak amacıyla HTI İlişki Haritamızı ve ilgili araçları kullanırız.

Önemli çıkarımlar

  1. Liderlik Potansiyelini Belirlemek İçin Temeldir: Liderlik değerlendirmeleri, halefiyet planlamasının oluşturulmasına yardımcı olur ve liderlik geliştirme programları için doğru kişileri belirler.
  2. Kişisel Gelişimi ve Ekip Dinamiklerini Destekler: Bu değerlendirmeler, liderlere güçlü yönleri, zayıf yönleri ve genel liderlik tarzları hakkında önemli içgörüler sağlar.
  3. Kurumsal Büyümeyi ve Etkili Eğitimi Destekler: Liderlik değerlendirmeleri, hedefe yönelik eğitim ve gelişim programlarının oluşturulmasına rehberlik ederek bu girişimlerin ilgili ve liderlerin ihtiyaçlarına uygun olmasını sağlar.

Uygulanabilir öneriler

Liderlik gelişimini en iyi duruma getirmek için 360 derece geri bildirim ve kişilik testleri gibi çeşitli değerlendirmeleri düzenli olarak gerçekleştirin ve her liderin kendine özgü güçlü yönlerine ve gelişim alanlarına odaklanarak bireysel gelişim planlarını uyarlamak için elde edilen içgörüleri kullanın.

Ayrıca liderleri, değerlendirme sonuçlarıyla uyumlu sürekli eğitim ve mesleki gelişim fırsatlarına katılmaya teşvik ederek sürekli öğrenme kültürünü destekleyin.

Yüksek potansiyelli yetenekleri belirleme ve potansiyel liderler için öğrenme ve gelişim yolları oluşturma hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misiniz? En güncel insan operasyonları içgörülerini edinmek için bültenimize kaydolun!

Tanya Schecter
Tanya Schecter is the co-founder of HTI institute and co-author of Lead from Your Heart: The Art of Relationship-based Leadership. She’s followed her passion for collaborating with others while adopting a heart-centered approach to achieve growth, change, and transformation through authentic leadership and powerful positive relationships for over 25 years and hopes to do so for another 25!
Follow the author:

You may also like