OKR’lerin Gerçek Amacı – Mesele Amaca Hizmet Etmek (Unlock OKR’dan Nolan Hout ile)

 

Transkripti okuyun:

Podcast’lerimizin dökümlerini bir yazılım programı kullanarak hazırlamayı deniyoruz. Lütfen bazı yazım hatalarını mazur görün; bot her zaman yüzde 100 doğru çalışmıyor.

Nolan Hout

OKR’leri uygulamanın kusursuz bir yolu olduğuna inanmayın. Gerçek bir OKR oluşturmak için bunun mutlaka iddialı ve cesur bir hedef olması gerektiğine inanmayın. OKR’lerde performans değerlendirmesi yapamayacağınızı düşünmeyin. Sürece başlayın ve OKR’lerin sizin için çalışmasını sağlayın. Sadece başlayın ve kuruluşunuz için işe yarar hâle getirin. Ne kadar çok okursanız o kadar çok öğrenirsiniz. Sizin için neyin işe yaradığını zamanla keşfedersiniz.

Tim Reitsma

People Managing People podcast’ine hoş geldiniz. Daha iyi bir çalışma dünyası kurmak ve mutlu, üretken iş yerleri oluşturmanıza yardımcı olmak için çalışıyoruz. Ben sunucunuz Tim Reitsma. Bugünkü konuğumuz, Unlock OKR’da Pazarlamadan Sorumlu Başkan Yardımcısı Nolan Hout, OKR’lerin gerçek amacını anlatacak. Hayır, OKR’ler yalnızca plan yapmak veya görev listeleri oluşturmak için kullanılmaz. Bize amaç, yön, performans ve hesap verebilirlik sağlamaları gerekir. Bizimle kalın.

People Managing People podcast’ine hoş geldin Nolan. OKR’leri, ne olduklarını, amaçlarını ve onlara neden ihtiyaç duyduğumuzu konuşmak üzere programımıza katılman harika. Hoş geldin.

Nolan Hout

Teşekkürler Tim. Burada olmak büyük bir zevk.

Tim Reitsma

Konumuza girmeden önce bize biraz kendinden bahseder misin? Bu aralar neler yapıyorsun?

Nolan Hout

Sanırım ben sıra dışı bir pazarlamacıyım. Infopro Learning adlı bir şirketin pazarlama faaliyetlerini yönetiyorum. Şirketimizin temel odağı, işletmeleri dönüştürme fikriyle insanları dönüştürmeye çalışmak. Dönüşüm kelimesinin çok sık kullanıldığına inanıyoruz; çoğu zaman işletmenizi veya dijital yapınızı dönüştürmek gibi ifadelerle karşılaşıyoruz. Ancak işin özünde her şey insanlarla ilgili.

Bizim temel hedefimiz insanları dönüştürmek ve işlerinde daha iyi olmalarını sağlamak. Bu şirkette 11 yıldır çalıştığım için kendimi sıra dışı olarak nitelendiriyorum. 11 yıl boyunca aynı şirkette çalışan başka bir pazarlamacı tanımıyorum; üstelik kariyerime satışta başladım.

Bu nedenle bir şirketin gelir tarafının tamamını görme fırsatım oldu. Satış ekibinden “Bunlar gerçekten iyi potansiyel müşteriler değil” gibi bahaneler duyduğumda bunun bana çok yardımı oluyor. “Bu müşteri adayı için canımı verirdim, bana bunu anlatmana gerek yok” diyebiliyorum.

Seattle’da yaşıyordum. Sonra COVID ortaya çıktı ve Idaho’daki küçük memleketime geri taşındım. Sanırım bugünlerde bu konuda oldukça tipik bir örneğim.

Tim Reitsma

Uzaktan veya hibrit çalışma kültürünü tamamen benimsemek gerçekten ilginç. Kayıt düğmesine basmadan önce küçük bir kasabada, ormanlık bir alanda kulübe inşa ettiğini ama aynı zamanda ortak çalışma alanı kullandığını söylemiştin.

Yani iki dünyanın da içinde yer alıyorsun ve bu harika.

Nolan Hout

50.000 kişinin yaşadığı bir kasabada dört ortak çalışma alanının bulunması oldukça ilginç.

Tim Reitsma

Nüfus veya büyüme grafiğinin katlanarak arttığına eminim. Bizim gördüğümüz de bu. Ancak konuya girmeden önce, OKR hakkında çok konuşacağız. Bu kısaltmayı daha önce duymadıysanız ne anlama geldiğini ve gerçek amacını açıklayacağız.

Konuklarıma her zaman iki soru sormayı seviyorum. Bazen bunu yalnızca kişisel merakımdan yaptığımı söylüyorum; çünkü bu konu beni gerçekten büyülüyor.

Sence lider olmak ne anlama geliyor?

Nolan Hout

Bu gerçekten harika bir soru. Lider olmanın başka yolları olduğunu, liderliğin kendisi hakkında daha fazla şey öğrenmeye başlayana kadar fark etmemiştim. Değerlendirmelere katıldığınızda liderliğin farklı yönlerini görüyorsunuz; şirketimizin yaptığı işlerin önemli bir kısmı da bu. Bu nedenle bunları deneyimleme fırsatım oldu.

Eskiden lider olmanın, işleri kendi yöntemimle yapmak olduğunu düşünürdüm. Benim için bu, insanlara ilham vermek demekti. İyi bir liderin insanlara ilham vermesi gerektiğine inanıyorum. Bunu yapma biçimi de diğer insanları iyi işler ortaya koymaya teşvik etmeli.

İnsanlara nasıl ilham vereceğinizin elbette birçok farklı yolu var. Onlara güvendiğinizi gösterebilir, motivasyon ve para sağlayabilir, isterlerse Idaho’ya taşınmalarına izin verebilirsiniz. Benim için liderlik her zaman ilham vermekle ilgiliydi. Ancak liderlik hakkında daha fazla öğrendikçe bunun temelinde anaokulunda öğrendiğimiz altın kuralların bulunduğunu fark ettim: Sevdiğiniz bir yönetici için çalışmak istemez misiniz? Size nezaketle davranan bir yöneticiyle çalışmak istemez misiniz? Kendinizi bir insan gibi hissetmek istemez misiniz?

Bugün liderliğin temelinin dürüstlük ve bütünlük olduğuna inanıyorum. Bir grup insana liderlik edecekseniz yüksek düzeyde dürüstlüğe sahip olmanız gerekir. Eleştiriye açık olmamalı ve söylediklerinizin arkasında durmalısınız. Bence liderlikle ilgili pek çok şey dönüp dolaşıp bütünlüğe bağlanıyor. İster insanlarla kolay iletişim kuran biri, ister içe dönük veya dışa dönük biri, ister empatik biri olun; lider olarak bütünlüğünüz yoksa insanların sizi takip etmesini sağlamak zordur.

Tim Reitsma

Evet. Bölümü neredeyse burada bitirebiliriz. Mesele “nasıl” sorusu; insanlara nasıl ilham vereceğimiz. Bunu söylemen hoşuma gitti. Duyduğum birkaç şey güven ve özerklik. Ancak altın kural da bütünlük. Bu yalnızca bir moda sözcük değil. “Ben dürüst bir insanım” deyip sonra müşteriden mümkün olduğunca fazla yararlanmaya çalışmak değil.

Lider olarak şu anda karşınıza çıkan şey buysa kendinizi sorgulamalısınız. Bütünlük bundan ibaret, değil mi? Yalnızca ne demek istediğinizi söylemek veya söylediğinizi yaşamak da değil; bundan daha fazlası. Gerçek, güvenilir, dürüst ve nazik bir insan olmakla ilgili.

Nolan Hout

Evet. İş yerinde ve iş dışında bu konuda geri bildirim aldım. İnsanlar bazen onları sevmediğimi veya biraz sert olduğumu düşünüyor; çünkü ne demek istiyorsam doğrudan söylüyorum.

Ancak bunu tekrar tekrar yaptığımı gördüklerinde samimi olduğumu anlıyorlar. Bu nedenle bazen kaba biri gibi görünebilirim, bazen de görünmem; ama arkasında kötü bir niyet olmadığını bilirler. Çünkü ortada bütünlük vardır. Bu yüzden bunu benim için ortak bir ilke olarak görüyorum. İnsanların, temel bir zemine sahip olarak istedikleri şekilde liderlik etmelerine izin veriyor.

Tim Reitsma

Yakın zamanda Genuine Kindness adlı bir kitap okudum. Kısa ve akıcı bir kitap. Dinleyen herkese gidip okumasını tavsiye ederim. Kitap nezaketle ilgili; yalnızca yumuşak, duygusal ve herkese hoş davranmakla ilgili değil.

Ne demek istiyorsanız onu söylemek ve sözlerinizi yapay bir ambalaja sarmamakla ilgili. Bütünlükten hareketle ne demek istediğinizi söylemek ve samimi olmak. Bu konuya değinmen ve yakın zamanda yaptığım okumayla güzel biçimde örtüşmesi hoşuma gitti.

Bir sonraki sorum konuşmamıza güzel bir şekilde bağlanabilir. “daha iyi bir çalışma dünyası kurmak” ifadesini duyduğunda aklına ne geliyor?

Bu ifade senin için ne anlama geliyor?

Nolan Hout

Aynı şirkette on yılı aşkın süredir çalışıyorum. “Daha iyi bir çalışma dünyası kurmak” misyonunun yaptığımız işle gerçekten doğrudan bağlantılı olduğunu düşünüyorum. Kurumsal eğitim alanında faaliyet gösteriyoruz ve yaptığımız işlerin önemli bir kısmı kurumsal eğitimden oluşuyor.

Temel kural, birini neden eğittiğinizi anlamak ve bunu en başından ona açıklamak. “Bunun bana faydası ne?” sorusunu yanıtlamak. Her şeyin bir kısaltması var; ileride OKR’lerden bahsedeceğiz. Kısaltmalar dünyasına hep birlikte katılalım.

Benim için daha iyi bir çalışma dünyası kurmak, insanlara işlerinde anlam ve amaç kazandırmak demek. Herkes sevdiği işi yapamayabilir. Sevdiği işi yapan bazı insanlar bile “Bunu hobi olarak yaptığımda seviyordum; şimdi tam zamanlı işim olunca o kadar da sevmiyorum” diyebilir.

Aaron Hurst’ün The Purpose Economy adlı harika bir kitabı var. İnsanların anlam arayışı üzerine kapsamlı bir araştırma yapmış. İnsanların amacının mutlaka dünyayı daha iyi bir yer hâline getirmek olmadığını; herkesin kendine özgü bir amacı bulunduğunu ortaya koymuş.

Bu nedenle daha iyi bir çalışma dünyası kurmak, insanlara işleri için bir amaç sunarak ilham ve motivasyon kazandırmak demek. İşiniz aynı şeyi tekrar tekrar yapmak olabilir. Ancak bunu neden yaptığınızı ve arkasındaki hedefleri anlarsanız yaptığınız iş hakkında daha iyi bir fikre sahip olursunuz.

Her çalışanın yaptığı işin bir amacı olduğunu hissederek işe gittiği bir çalışma dünyasının daha iyi olduğunu düşünüyorum. İnsanlar yalnızca günü geçirmek için orada olmamalı.

Tim Reitsma

Bunu kuruluşun daha büyük amacıyla ilişkilendirmen hoşuma gitti. Her çalışanın, kuruluş şemasının neresinde olursa olsun, şirketin nereye gittiğini, neden o yöne gittiğini ve kendisinin nasıl katkıda bulunabileceğini net biçimde anlamasını sağlamak gerekiyor.

Şimdi OKR’lerden bahsedelim. OKR nedir?

Nolan Hout

En temel hâliyle OKR iki kelimeden oluşur: hedef ve temel sonuç. Hedef, neyi başarmak istediğinizdir. Temel sonuç ise bunu başarıp başarmadığınızı nasıl anlayacağınızı gösterir.

Ancak hedefin ne olduğu önemlidir. OKR’lerde hedef, amaç taşıyan ve motivasyonu artıran bir ifade olmalıdır. Şirketlerde OKR uygulamalarını incelediğimde en büyük sorunlardan birinin hedeflerin ve temel sonuçların nasıl yazıldığı olduğunu görüyorum.

Bunun nedeni, yazma sanatını ve kullandığımız kelimelerin önemini kaybetmiş olmamız olabilir. Hedef ilham verici olmalı. Bir pazarlamacı olarak “Üçüncü çeyrek için talep oluşturma stratejisi hazırlamak” yazmak kolaydır. Bunun yerine “Üçüncü çeyrekte satış ekibinin hızlı büyüme yolculuğunu ateşlemek” diyebilirsiniz.

Biraz abartılı olabilir ama insanların arkasında durabileceği, onları gülümsetecek ve motive edecek bir ifadedir. Bu sizin hedefinizdir. Temel sonuç ise bunun tersidir: Daha ölçülebilir ve somut olmalıdır.

Örneğin hedefim, satış ekibine müşteri adayları aracılığıyla roket yakıtı sağlamaksa temel sonuç “bir açılış sayfası oluşturmak” olmamalıdır. Bu bir görevdir. Asıl amaç, açılış sayfasının ne işe yarayacağını sormaktır. Müşteri adayı mı oluşturacak? Nasıl? Yüksek dönüşüm oranıyla. O hâlde temel sonuç, yüzde 7 dönüşüm oranına ulaşan veya 370 müşteri adayı oluşturan bir açılış sayfasına sahip olmak olabilir.

Bir OKR ile görev veya proje yönetimi arasındaki temel fark budur: Projeden uzaklaşıp amacına odaklanmanızı ister. Yaygın bir ifade vardır: “Çıktıları değil, sonuçları ölçmek istersiniz.”

Tim Reitsma

Bunu çok sevdim. Birçoğumuz çıktıları ölçmeye takılıp kalıyoruz. “Bu ay site trafiğini yüzde 10 artıracağız” diyoruz. Peki bunun amacı ne?

Amaç insanların liderlik yolculuklarını dönüştürmelerine yardımcı olmaksa bunu hedefe yazmalısınız ki ilham verici olsun. Peki neden yalnızca görevlere dayalı OKR’lerde takılıp kalıyoruz? Bence OKR’lerin gerçek amacı, onları kuruluşunuzun, ekibinizin veya gitmek istediğiniz yönün amacına bağlamaktır.

Nolan Hout

Bunun büyük ölçüde içinde yaşadığımız veri dünyasından kaynaklandığını düşünüyorum. Şirketler hâlâ üretim bandı mantığıyla çalışıyor: Bir kişi saatte kaç ürün üretebilir? İnsan odaklı işletmelere geçerken bunu nasıl ölçeceğimizi şaşırdık; ancak artık ölçebiliyoruz.

Bir yazılım mühendisinin günde kaç satır kod yazdığını görebiliyoruz. Satıştaki ilk işimde günde 200 arama yapmam gerekiyordu. Yazılım ve veri geliştikçe her şeyi çok ayrıntılı biçimde takip etmeye bağlandık.

Ancak bunu isteyen insanlar neden yaptıklarını anlamamaya başladı. “Ne”yi tanımladık ve “ne” için veri topladık; bunu oldukça iyi yaptık. Fakat “neden” hakkında konuşmayı bıraktık. İnsanları motive eden şey bu değil.

McKinsey’nin amaç üzerine yayımladığı büyük bir rapor var. İstifaların önemli bir kısmının insanların işlerinde amaç bulamamasından kaynaklandığını söylüyor. Neyse ki sarkaç şimdi diğer yöne doğru dönmeye başlıyor.

Tim Reitsma

Kesinlikle haklısın. Daha iyi bir çalışma dünyası kurmak da amaçla ilgili. Bir OKR veya hedef belirleyebiliriz; ancak arkasındaki amacı bilmiyorsak bunun gerçekte ne faydası var?

Nolan Hout

OKR’nin güzelliği burada ortaya çıkıyor. Yöneticilerin hedeflerini ve temel sonuçlarını alıp bunları yapılandırılmış bir biçimde kuruluşun alt kademelerine indirmesini sağlıyor. Böylece her kişi kendi hedefinin kuruluşun genel amacına nasıl katkıda bulunduğunu görebiliyor.

OKR, kuruluşun amacının bireyin amacını da desteklemesini sağlar. Bence en büyük güzelliği budur. OKR’leri yalnızca yönetici seviyesinde tutanlar asıl noktayı kaçırıyor. Uyum sorunu yönetici seviyesinde değil, birkaç kademe aşağıda ortaya çıkıyor.

Tim Reitsma

Bu bana hedeflerin kademeli olarak yayılması kavramını hatırlatıyor. Yönetici seviyesinde neyi başarmaya çalışıyoruz? Ben ve ekibim bunu nasıl hedeflere dönüştürebiliriz? Daha sonra bunu nasıl daha küçük parçalara ayırabiliriz? Böylece kuruluştaki herkes ne yaptığını, neden yaptığını ve arkasındaki gerçek amacı bilir.

Nolan Hout

İyi bir OKR uygulamasının yarısı iyi bir hedef ve iyi bir temel sonuç yazmaktır. Diğer kısmı, hatta belki dörtte üçü, bundan sonra ne olduğudur. OKR’ler haftalık olarak güncellenmek üzere tasarlanmıştır. Yaptığınız her toplantının bir OKR’ye bağlanması gerekir.

Çok fazla toplantımız var ve herkes bundan şikâyet ediyor. Çözüm olarak “Pazartesi toplantı yapmayalım” deniyor. Ancak her toplantının bir hedefe ve temel sonuca bağlı olduğunu düşünün. Bu, hedefe ulaşmaya muazzam bir odaklanma sağlar.

OKR’leri düzenli haftalık güncellemeler ve kontrollerle takip etmek odağı korur. Başka bir öncelik ortaya çıktığında herkes yöneticisine “Bunu mu, yoksa OKR’imdeki işi mi yapmamı istersiniz?” diye sorabilir.

OKR’leri yöneticinin en iyi arkadaşı olarak da görüyorum. Çünkü çalışanları değerlendirmek için hem yönetici hem de çalışan açısından anlamlı bir araç sunuyor. Performansın yılda bir kez değerlendirilmesi yerine, çalışanların hedeflerine ulaşıp ulaşmadığını her hafta veya her ay görebilirsiniz.

Tim Reitsma

Bize amaç ve yön veriyor, neyin önemli olduğunu ve nasıl ölçüleceğimizi gösteriyor. Ayrıca yeni işler eklendiğinde bir konuşma yapmamıza yardımcı oluyor. Bu çeyrekteki hedeflerim bunlarsa yeni işi şimdi mi, yoksa gelecek çeyrekte mi yapacağımızı birlikte değerlendirebiliriz.

Nolan Hout

OKR’leri Amerikan futbolundaki oyun planına benzetiyorum. Çeyreğin başında planınızı yaparsınız. Ardından düzenli kontroller ve değerlendirmeler gerçekleştirirsiniz. Serinkanlı olduğumuz bir anda belirlediğimiz önceliklere bağlı kalırız; son dakikada ortaya atılan ve bir kişiye saatlerce ek iş çıkaran fikirlerin peşinden gitmeyiz.

OKR’ler ayrıca yenilikçiliği teşvik eder. Ekibinize neyi başarmak istediğinizi söylersiniz, ancak bunu nasıl yapacaklarını dikte etmezsiniz. Bu da ekibin farklı yollar bulmasına izin verir. Hedefe ulaşmanın yeni bir yolunu bulurlarsa herkes kazanır. Hedefe ulaşamasalar bile yeni bir şey öğrenmiş oluruz.

Tim Reitsma

Liderler olarak problemi ve çözümün her adımını dikte edersek liderlik etmiyoruz demektir. Ne yapmak istediğimizi ve neden yapmak istediğimizi açıklamalı, ardından ekibimizin çözümü bulmasına izin vermeliyiz. Ben de onları desteklemek için orada olmalıyım.

Nolan, OKR’lere nereden başlayacağını düşünen biri ilk olarak ne yapmalı?

Nolan Hout

Elbette ilk cevap unlockokr.com adresine gitmek; çünkü ürünümüzün web sitesi orası.

Gerçekte ise iki seçenek var. İnternette OKR’ler hakkında çok sayıda ücretsiz içerik bulunuyor. Ancak mesele iki noktaya dayanıyor. Birincisi, sadece başlayın. Mükemmel olmak için araştırmaya devam ederseniz uygulamaya asla geçemezsiniz.

OKR’leri uygulamanın kusursuz bir yolu olduğuna inanmayın. Gerçek bir OKR’nin mutlaka iddialı ve cesur bir hedef olması gerektiğini düşünmeyin. OKR’lerde performans değerlendirmesi yapamayacağınızı sanmayın. OKR’lerin sizin ve kuruluşunuz için işe yaramasını sağlayın.

Excel, başlamak için kolay bir yöntemdir. Hedeflerinizi yazmanız yeterlidir. Bir yazılım kullanmanın faydası ise size nasıl başlayacağınız konusunda danışmanlık sağlayabilmesi ve OKR’leri anlamlı biçimde uygulamanıza yardımcı olmasıdır.

Örneğin platformumuzda ölçülebilir olmayan bir temel sonuç yazamazsınız. Bir para birimi, yüzde, sayı veya ikili yanıt girmeniz gerekir. Araçlar, OKR’lerin faydalarından yararlanmanıza yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Tim Reitsma

Bunu bir kâğıt veya yapışkan notla başlatmak bile yeterli. Bu konuşma bana kendi hedeflerimi ve içinde bulunduğumuz çeyreği yeniden gözden geçirme konusunda ilham verdi.

Nolan Hout

Excel’de on dakika ayırıp hedeflerinizi yazın. Ekibinizden de aynısını yapmasını isteyin ve yanıtların ne kadarının örtüştüğüne bakın.

Tim Reitsma

Unlock OKR’da zengin kaynaklar bulabilirsiniz. Bağlantıyı program notlarına ekleyeceğiz. Ayrıca peoplemanagingpeople.com adresindeki web sitemize ve topluluğumuza da göz atın. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız bir soru sorun. Bazen kendi zihnimizde bir anlatı oluşturup bunun çok büyük ve korkutucu olduğunu düşünürüz. Oysa deneyimlerini paylaşabilecek başka insanlar da var.

Nolan, programa katılıp OKR’ler ve iş dünyasında amaç hakkında tutkunu paylaşman benim için çok değerliydi. Bu bölümden çıkardığım en önemli sonuç amaç kavramı oldu.

Nolan Hout

Teşekkürler Tim. Benim için çok önemli ve heyecan verici bir konu hakkında konuşmak büyük bir zevkti. Bir lider olarak kalbime yakın bir konu.

Tim Reitsma

Bu tutkuyu ilk tanıştığımızda da hissedebiliyordum. Gelecekte bu konu hakkında daha fazla konuşacağımıza eminim.

Dinleyen herkesten yorumlarınızı ve geri bildirimlerinizi bekliyoruz. Sosyal kanallarımıza ulaşabilir veya Tim@peoplemanagingpeople.com adresinden benimle iletişime geçebilirsiniz. Sorularınız, yorumlarınız veya gelecek bölümler için fikirleriniz varsa bize yazın.

Tekrar teşekkürler Nolan.

Dinleyen herkese iyi günler!