Kapsayıcı iş yerleri oluşturmak, yeteneklerinden en iyi şekilde yararlanmak isteyen her kuruluş için kritik öneme sahiptir. Bu, herkesin ait olduğunu hissettiği, eşit fırsatlara sahip olduğu, elinden gelenin en iyisini yapma konusunda güçlendirildiği ve taleplerde bulunurken ve fikirlerini paylaşırken kendini rahat hissettiği bir ortam oluşturmak anlamına gelir.
Karen Catlin
Görüşülen kişi hakkında: Adobe’da yazılım ürünleri geliştirmek ve mühendislik başkan yardımcısı olarak görev yapmakla geçen 25 yılın ardından Karen Catlin, teknoloji alanında çalışan kadınların sayısında keskin bir düşüşe tanık oldu. Hayal kırıklığına uğramış ama aynı zamanda harekete geçmiş bir şekilde, artık yön değiştirme zamanının geldiğini biliyordu. Karen bugün, kapsayıcı iş yerleri konusunda büyük beğeni toplayan bir yazar ve konuşmacıdır. “Daha İyi Müttefikler: Kapsayıcı, Etkileşimli İş Yerleri Oluşturmak İçin Günlük Eylemler” ve “Sağlık Hizmetlerinde Aidiyet” dahil olmak üzere dört kitap yayımlamıştır.
Seriye hoş geldiniz, Karen. Başlamadan önce sizi biraz daha yakından tanımak isteriz. Bugün bulunduğunuz noktaya nasıl geldiniz?
Elbette! Adobe'da başkan yardımcısı olarak görev yaparken şirket genelindeki kadınlara mentorluk yapma, destek olma ve onların sponsorluğunu üstlenme konusunda harekete geçmem gerektiğini hissettim. Bu işi yapmayı o kadar sevdim ki tam zamanlı olarak yapmaya karar verdim. Böylece teknoloji sektöründe çalışan kadınlara odaklanan bir liderlik koçluğu uygulaması başlattım.
Ancak işimi kurduktan kısa süre sonra büyük bir sorunum olduğunu fark ettim. Danışanlarım, koçluk yoluyla çözüm üretemeyeceğim bir sorunla karşı karşıyaydı: Hepsi, şirket içinde üst düzey yöneticilerin bulunduğu makama yaklaştıkça ortamın daha erkek egemen ve daha beyaz olduğu şirketlerde çalışıyordu.
Açıkça görülüyordu ki bu kuruluşlar, insanların işlerine ve işletmeye yaptıkları katkılara göre ilerlediği gerçek liyakat sistemleri değildi. İşte o zaman yalnızca danışanlarım gibi kadınlar için değil, yeterince temsil edilmeyen herhangi bir grubun çalışanları için de iş yerlerini daha kapsayıcı hâle getirmeye odaklanmaya karar verdim.
İlk adımım, insanların gerçekleştirebileceği basit ve günlük eylemleri paylaşmak için bir Twitter kullanıcı adı olan @betterallies'ı oluşturmaktı. Tweet atmanın yanı sıra gönderilerime gelen yanıtlar ve teknoloji alanında çalışan diğer kişilerle etkileşimlerim sayesinde, müttefiklerin gerçek iş yeri senaryolarında nasıl davrandığına veya davranması gerektiğine dair pek çok harika örnek biriktirdim.
Bunlar Twitter'ın karanlık köşelerinde kaybolup gidecek kadar değerliydi; ben de onları Daha İyi Müttefikler kitabımda bir araya getirdim. Daha yakın zamanda sağlık hizmetleri iş yerlerinde müttefiklik üzerine araştırma yaptım ve Sağlık Hizmetlerinde Aidiyet kitabını yazdım.
Hatalarımızın en büyük öğretmenlerimiz olabileceği söylenir. Yeni başladığınız dönemde yaptığınız komik bir hatayı ve bundan çıkardığınız dersi anlatabilir misiniz?
Lisedeyken bir markette çalışıyordum. Bir gün müdür benden, içeri girilebilen soğuk hava deposunda yüksek bir rafta duran büyük ve ağır bir karpuzu almamı istedi. Diyelim ki vardiyamın geri kalanını ezilmiş karpuz parçalarını temizleyip o soğuk hava deposunu yıkayarak geçirdim. Aldığım ders mi? Bir kişinin tek başına taşıyamayacağı kadar ağır olduğunda yardım istemek.
Bugüne gelirsek, hâlâ hata yapıyor ve bunlardan ders çıkarıyorum. Müttefik olmak çoğumuz için alışılmadık ve rahatsız edici bir alandır. Ancak müttefik zihniyeti, kolay ya da güvenli olana sığınmak yerine doğru olanı yapmayı öğrenme sorumluluğunu üstlenmek anlamına gelir.
Anlamlı bir değişimi başlatmak, kendi korkularımızı aşmayı ve savunmasız kalmaya istekli olmayı gerektirir. Yol boyunca birkaç hata yapmak da mümkün.
Daha iyi bir müttefik olma yolculuğumda her hata yaptığımda, abonelerimin benimle birlikte öğrenebilmesi için bunu haftalık “5 Müttefik Eylemi” bültenimde yazıyorum.
Hiçbirimiz yol boyunca bir miktar yardım almadan başarılı olamayız. Bugün bulunduğunuz noktaya gelmenize yardımcı olduğu için minnettar olduğunuz özel bir kişi var mı?
Bana yardım eden ve ilham veren kişiler için minnettarlığımı sayfalarca yazabilirim. Bunun yerine, takdiri özellikle hak eden tek bir kişiden söz edeceğim: eşim Tim. Kendime inandığımdan daha fazla bana inanıyor ve tüm girişimlerimde beni sürekli destekleyip cesaretlendiriyor. Bence herkesin hayatında Tim gibi bir partneri ya da arkadaşı olmalı.
Lütfen bize en sevdiğiniz “Hayat Dersi Sözü”nü ve bunun hayatınızdaki karşılığını anlatır mısınız?
Bana bilgece şöyle diyen Maya Angelou ilham veriyor: “Daha iyisini öğrenene kadar elinizden gelenin en iyisini yapın. Daha iyisini öğrendiğinizde ise daha iyisini yapın.”
Kariyerim ve hayatım boyunca daha kapsayıcı olmak için yapmam gereken ve yapabileceğim daha çok şey olduğunu her fark ettiğimde bu sözleri düşünüyorum.
Kendi kariyerinize dönüp baktığınızda, gençlik hâlinize ne söylerdiniz?
Daha fazla yazarlık dersi al. Şu anda profesyonel bir yazar olsam da yazmak bana her zaman kolay gelmedi. Ayrıca şimdiye kadar sahip olduğum her işte yazmam gerekti.
Her insan, katıldığı toplantılarda, gönderdiği mesajlarda ve iş arkadaşlarıyla kurduğu diğer etkileşimlerde gerçekleştireceği basit eylemlerle her gün daha kapsayıcı olma fırsatına sahiptir. Bu nedenle insanların günlük eylemlerle daha iyi müttefikler olmayı öğrenmesine yardımcı olmaya odaklanıyorum.
İş yerinizin mümkün olduğunca kapsayıcı olmasını sağlamak için hangi sistemlere sahipsiniz?
Yukarıdan aşağıya uygulanan çeşitlilik ve kapsayıcılık girişimlerinin önemli olduğuna kesinlikle inansam da bireyleri bir kuruluşun kültürünün elçileri olarak görüyorum.
Her insan, katıldığı toplantılarda, gönderdiği mesajlarda ve iş arkadaşlarıyla kurduğu diğer etkileşimlerde basit eylemlerle her gün daha kapsayıcı olma fırsatına sahiptir. Bu nedenle insanların günlük eylemlerle daha iyi müttefikler olmayı öğrenmesine yardımcı olmaya odaklanıyorum.
Deneyiminize ve başarınıza dayanarak, daha kapsayıcı iş yerleri oluşturmak için en önemli 5 öneriniz nelerdir?
1 . Profesyonel ağınızı çeşitlendirin. Çoğumuzun “tıpkı benim gibi ağları” vardır; bu da “tıpkı bizim gibi” insanları işe almamıza, terfi ettirmemize ve kariyerlerini geliştirecek diğer fırsatları onlara sunmamıza neden olur.
Ağınızı çeşitlendirmek için yeterince temsil edilmeyen grupların üyesi olan iş arkadaşlarınızla zaman geçirin. Erkeklerin çoğunlukta olduğu bir alanda çalışıyorsanız bu, kuruluşunuz veya sektörünüz genelindeki kadınları ve ikili cinsiyet sistemine dahil olmayan bireyleri tanımak anlamına gelir.
Beyaz ve heteroseksüelseniz beyaz olmayan insanlarla ve LGBTQ+ topluluğunun üyeleriyle daha fazla zaman geçirin.
Bunu sanal kahveler aracılığıyla, çalışan kaynak gruplarına katılarak (önce katılmanızın uygun olup olmadığını sorarak), yeterince temsil edilmeyen demografik gruplardan insanlar için düzenlenen konferanslara katılarak ve sosyal medyada çeşitli görüşleri takip ederek yapabilirsiniz.
Tüm bu ortamlarda farklı geçmişlerden gelen bireyleri tanıyabilir, deneyimlerini dinleyebilir ve onlardan öğrenebilirsiniz.
2 . Daha kapsayıcı toplantılar düzenleyin. Toplantılar genellikle söz kesme, fikirleri sahiplenme, soruları yanlış kişilere yöneltme ve ev işi niteliğindeki görevler gibi kapsayıcı olmayan davranışlarla doludur.
Daha fazla müttefikin toplantılarında neler olup bittiğine dikkat etmesini ve harekete geçmesini istiyorum. Birinin sözünün kesildiğini mi fark ettiniz? Araya girip “Emma'nın düşüncesini tamamlamasını istiyorum” deyin. Birinin başka bir kişinin harika fikrini tekrarladığını ve tüm övgüyü aldığını mı duydunuz? Fikri kimin ortaya attığını herkese hatırlatın ve “Harika fikir. Bunu daha önce gündeme getirdiği için Willie'ye teşekkürler” gibi bir şey söyleyin.
Bir müşteri odadaki en yetkin kadın yerine size sorular sorarsa “Bu konunun uzmanı Deepa. Onu dinleyelim” diyerek konuşmayı basitçe ona yönlendirin. Birisi tek beyaz olmayan kadından not almasını veya takip toplantısı planlamasını isterse bunu kendiniz yapmayı teklif edin.
Toplantılarda yeterince temsil edilmeyen iş arkadaşlarınızı öne çıkarıp destekleyerek tüm seslerin duyulmasını sağlamaya yardımcı olursunuz; bunun ek faydası da herkesin takımın değerli bir üyesi olduğunu bilmesine katkıda bulunmaktır.
3 . İş arkadaşlarınızı herkesin önünde destekleyin. Adobe'ye ilk katıldığımda ilginç bir şey fark ettim. Yeni yöneticim toplantılarda şöyle şeyler söylüyordu: “Karen Catlin'den öğrendiğim şey şu …”.
Bunu yaparak, çoğu erkek olan yeni iş arkadaşlarımın gözünde güvenilirlik kazanmama yardımcı oldu. Onun beni herkesin önünde övmesi fark yarattı ve kendimi harika hissetmemi sağladı. Bir müttefik olarak harekete geçti ve ayrıcalıklı konumunu beni herkesin önünde desteklemek için kullandı.
Birinden öğrendiklerinizi paylaşmak, iş arkadaşlarınızın konumlarını ve itibarlarını güçlendirmelerine destek olmanın yalnızca bir yoludur. Başkalarının başarılarını nasıl görünür kıldığınızı ve bunu daha da fazla nasıl yapabileceğinizi düşünmek için bir dakikanızı ayırın.
4 . Bir şey görüyorsanız söyleyin. Kapsayıcı olmayan davranışlar birçok biçimde ortaya çıkar. Uygunsuz bir şaka yapılması veya birinin aşağılayıcı bir dil kullanması olabilir. Yetenekler tartışılırken önyargılı kararlar alınması olabilir. Taciz olabilir. Her tanık olduğumuzda bir seçim yapmamız gerekir: Bir şey söylemek veya söylememek.
Öne çıkıp itiraz etmek sizi rahatsız mı ediyor?
Birçoğumuz için cevap güçlü bir “Hem de nasıl.” olacaktır. Ancak bu rahatsızlık, ırk grubuyla ilgili şakalar yapılan kişinin, görünüşü hakkında sürekli yorumlara katlanmak zorunda bırakılan iş arkadaşının veya engeli nedeniyle dışlanan iş arkadaşının hissettikleriyle karşılaştırılamaz.
Müttefiklerin yaşadığı rahatsızlık, marjinalleştirilmiş gruplardan insanların yaşamları boyunca her gün katlanmak zorunda bırakıldığı şeylerin yanında önemsiz kalır.
Ayrımcılıkla ve gördüğünüz uygunsuz davranışlarla yüzleşmeye kendinizi hazırlamak için “Böyle hissetmenize ne sebep oluyor?” veya “Bunu söylemenize ne sebep oluyor?” gibi açık uçlu bazı yanıtları önceden hazırlamayı düşünün.
5 . Öfkeli değil, meraklı olun. 2021'de, sivil haklar liderleri Dr. Martin Luther King, Jr. ve Coretta Scott King'in kızı ve King Center'ın Üst Yöneticisi Dr. Bernice King'in röportaj verdiği bir konferansa katıldım. Ele aldığı konulardan biri, insanların iş yerindeki önyargıları ele almak için nasıl harekete geçebileceğiydi. Tahmin edebileceğiniz gibi, dikkatle dinliyordum.
Dr. King, kendi kapalı çevrelerimizden çıkmanın ve iş arkadaşlarımızla gerçek anlamda bağlantı kurmanın önemini vurguladı. Meraklı olmamızı, onların dünyasını anlamamızı, bulundukları yeri öğrenmemizi ve samimi ve dürüst konuşmalar yapmaları için onlara alan ve fırsat tanımamızı teşvik etti.
Örnek olarak, bir hükümet binasındaki Konfederasyon bayrağını kaldırmak isteyen bir kadından söz etti. Bir erkek karşı çıktığında kadın öfkelenip savunmaya geçmek yerine bayrağın onun için neden önemli olduğunu sordu. Amacı onu kandırmak değil, anlamaktı. Bunun üzerine erkek de bayrağın kaldırılmasının kadın için neden önemli olduğunu sordu. Samimi, dürüst ve yapıcı bir konuşma yapabildiler.
Dr. King’i dinlerken aklıma etkileyici bir söz geldi: Öfkelenmek yerine merak edin. Birileri bizimle aynı fikirde olmadığında ya da daha iyi bir müttefik olma yolculuğumuzda bir hata yaptığımızı belirttiğinde, bu mükemmel bir bakış açısıdır. Bir deneyin.
Dünyada özel bir öğle yemeği yemek isteyeceğiniz kişi kim olurdu ve neden?
Michelle Obama ile zaman geçirmek benim için büyük bir onur olurdu. Ülkemizdeki beyaz olmayan gençler ve marjinalleştirilen diğer kişiler için nasıl daha iyi müttefikler olabileceğimiz hakkında onunla konuşmayı çok isterdim.
İçgörüleriniz için çok teşekkür ederiz Karen. Okurlarımız çalışmalarınızı nasıl daha yakından takip edebilir?
Lütfen ücretsiz “5 Müttefik Eylemi” bültenime kaydolmayı veya sosyal medyada @BetterAllies hesabını takip etmeyi düşünün. Daha fazla bilgi web sitemde yer alıyor: www.betterallies.com