Vragen voor functioneringsgesprekken zijn belangrijke hulpmiddelen voor managers om eerlijke gesprekken op gang te brengen, dieper in te gaan op uitdagingen en groei binnen hun teams te stimuleren. In dit artikel vind je praktische vragen die je kunt gebruiken om vertrouwen op te bouwen, de kern van prestatieproblemen te achterhalen en je team te helpen hun volledige potentieel te bereiken.
Wat maakt een goede vraag voor een functioneringsgesprek?
Om te beginnen mag niets tijdens een functioneringsgesprek als een grote verrassing komen.
Als feedback goed functioneert, worden de meeste kwesties in de loop van het dagelijkse werk aangekaart. De manager en de medewerker zouden een goed beeld moeten hebben van de punten waarop de medewerker uitblinkt of niet aan de verwachtingen voldoet.
Dit betekent dat het gesprek tijd moet bieden voor een diepgaandere bespreking van specifieke kwesties—of die nu wel of niet eerder zijn besproken.
Er kunnen hier en daar kleine verschillen in perceptie of nieuwe feedback zijn, vooral wanneer zelfevaluaties en 360-gradenfeedback worden gebruikt, maar over het algemeen is dit een gelegenheid om successen te vieren, uitdagingen en verbeterpunten te bespreken en doelen te herzien of op te stellen.
Daarom moet een goede vraag voor een functioneringsgesprek helpen dit gesprek te sturen door open, specifiek en gericht op het stimuleren van zelfreflectie en een constructieve dialoog te zijn.
De vraag moet de medewerker aanzetten tot nadenken over diens prestaties, uitdagingen en ontwikkelpunten, terwijl leidinggevenden inzicht krijgen in het perspectief en de doelstellingen van de medewerker.
Dit zijn de belangrijkste elementen die een vraag voor een functioneringsgesprek effectief maken:
- Stimuleert zelfreflectie: Goede vragen zetten medewerkers aan tot nadenken over hun bijdragen en groei, zoals "Op welke prestaties van dit kwartaal ben je het meest trots?"
- Stimuleert een eerlijke dialoog: Vragen moeten ervoor zorgen dat medewerkers zich op hun gemak voelen om zowel successen als uitdagingen te delen, zoals "Welke uitdagingen ben je tegengekomen en hoe heb je geprobeerd die te overwinnen?"
- Richt zich op specifieke resultaten of vaardigheden: Vragen moeten ingaan op specifieke prestatiegebieden, vaardigheden of projecten, zoals "Hoe heb je het halen van je projectdeadlines aangepakt?"
- Bevordert groei en ontwikkeling: Effectieve vragen zijn op de toekomst gericht en helpen medewerkers na te denken over verbetering, zoals "Welke vaardigheden zou je de komende zes maanden willen ontwikkelen?"
- Bouwt voort op feedback en samenwerking: Goede vragen moedigen medewerkers aan om samenwerking, ontvangen feedback of benodigde ondersteuning te bespreken, zoals "Hoe heb je feedback van collega's of managers in je werk verwerkt?"
Voorbeeld van een slechte vraag voor een functioneringsgesprek
“Wat wil je in de toekomst doen?”
Dit is vaag; wat wil je precies weten? Wat is de termijn? Maak de vraag in plaats daarvan concreet door specifieke vragen over de toekomst te stellen, bijvoorbeeld: “Welke vaardigheid wil je als volgende leren? Hoe kan ik je helpen dat te bereiken?”
"Vind je dat je goed werk levert?"
Ook dit is een ondermaatse vraag, omdat deze vaag is, niet aanzet tot reflectie en geen inzicht biedt in verbeterpunten, vaardigheidsontwikkeling of toekomstige doelen.
De vraag komt ook een beetje over als een strikvraag. Als een manager duidelijk heeft gecommuniceerd over de verwachtingen, zou de medewerker moeten weten of die goed presteert of niet.
Voorbeeld van een goede vraag voor een functioneringsgesprek
Een betere vraag zou bijvoorbeeld zijn:
"Op welke prestaties van deze periode ben je trots en waar zie je kansen om te verbeteren?"
Deze aangepaste vraag is open, stimuleert zelfreflectie op zowel sterke punten als ontwikkelpunten en opent de deur naar een productief gesprek over prestaties, vooruitgang en groei.
Over het algemeen zijn gesloten vragen geen goed gebruik van je tijd, omdat je een gesprek op gang wilt brengen.
Je ziet hoe de tweede vraag beter is om echt een gesprek op gang te brengen. De vraag legt de verantwoordelijkheid bij de medewerker zonder die af te schuiven, zoals bij een vraag als “Vind je dat je goed werk levert?”
Hoe ontwikkel je vragen voor functioneringsgesprekken?
Hoewel sommige standaardvragen nuttig zijn voor consistentie, kunnen managers door vragen voor elk gesprek aan te passen specifieke projecten, prestaties, uitdagingen of ontwikkelpunten aan de orde stellen die relevant zijn voor de persoon.
Dit kost natuurlijk moeite, maar het resultaat is dat je functioneringsgesprekken voert die daadwerkelijk betekenis hebben voor de manager en teamleden.
Volg deze stappen om persoonlijke vragen voor functioneringsgesprekken voor elk teamlid te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat de vragen relevant, betekenisvol en afgestemd zijn op individuele rollen en bijdragen:
1. Individuele doelen en belangrijke projecten beoordelen
Begin met het beoordelen van de prestatie-indicatoren, doelen en eventuele grote projecten waaraan elk teamlid heeft gewerkt.
Bekijk wat van hen werd verwacht en overweeg vragen die inzicht geven in hun voortgang, prestaties en uitdagingen.
Voorbeeldvraag: “Wat waren je belangrijkste inzichten uit het werken aan [specifiek project] en hoe denk je dat dit je vaardigheden of aanpak heeft beïnvloed?”
2. Eerdere feedback en ontwikkelpunten bespreken
Denk na over feedback die jij of anderen eerder hebben gegeven, tijdens voortgangsgesprekken of eerdere beoordelingen, om ontwikkelpunten of terugkerende uitdagingen te identificeren.
Formuleer vragen die de beoordeelde aanmoedigen om na te denken over hun voortgang en voort te bouwen op eerdere gesprekken.
Voorbeeldvraag: “Welke stappen heb je sinds onze vorige beoordeling gezet om [specifieke vaardigheid of uitdaging] te verbeteren en welke resultaten heb je opgemerkt?”
3. Focus op unieke sterke punten en prestaties
Identificeer de sterke punten en unieke bijdragen van elk teamlid. Stel vragen die hen ertoe aanzetten na te denken over hoe ze deze sterke punten hebben ingezet en hoe ze die in de toekomst verder kunnen benutten voor meer impact.
Voorbeeldvraag: “Hoe heb je je vaardigheden op het gebied van [sterk punt] deze periode ingezet om bij te dragen aan het team en waar zie je nog meer mogelijkheden om deze toe te passen?”
4. Houd rekening met hun carrièredoelen en ontwikkelplannen
Denk na over de carrièreambities en ontwikkelplannen van de medewerker. Formuleer vragen die hen helpen hun voortgang richting deze doelen te evalueren en te onderzoeken welke ondersteuning ze nodig hebben.
Voorbeeldvraag: “Hoe kijk je aan tegen je voortgang richting je carrièredoelen en welke aanvullende ervaringen of middelen zouden je helpen om verder te komen?”
5. Team- en rolgebonden uitdagingen analyseren
Denk na over de unieke uitdagingen of verantwoordelijkheden van de rol van de medewerker binnen het team en stel vragen die hen aanmoedigen om hun aanpak van problemen, behoeften aan middelen of inzichten uit het omgaan met deze uitdagingen te bespreken.
Voorbeeldvraag: “Met welke uitdagingen kreeg je specifiek in jouw rol te maken en welke strategieën bleken het effectiefst om deze aan te pakken?”
6. Feedback van anderen meenemen
Als je feedback over de medewerker hebt ontvangen van collega's, klanten of andere teamleden, overweeg dan vragen op te nemen die aanzetten tot zelfreflectie op deze gebieden. Zo kunnen medewerkers hun teamwork en samenwerking evalueren.
Voorbeeldvraag: “Op basis van de feedback van het team, op welk gebied denk je dat je je samenwerking zou kunnen versterken en welke ideeën heb je om dit te verbeteren?”
7. Vraag ook om feedback
Om er echt een gesprek van te maken, moet je ervoor zorgen dat je dieper ingaat op de vraag waarop je in het algemeen of in je ondersteuning van hen kunt verbeteren.
Voorbeeldvraag: “Als je naar de vorige beoordelingsperiode kijkt, waar en hoe is mijn feedback nuttig geweest en waar en hoe was die niet nuttig?”
8. Sluit af met toekomstgerichte vragen
Ontwikkel vragen die de medewerker aanmoedigen om na te denken over de toekomst, met de nadruk op nieuwe doelen, te ontwikkelen vaardigheden of ontwikkelpunten. Dit kan helpen de basis te leggen voor komende beoordelingsperiodes.
Voorbeeldvraag: “Welke specifieke doelen zou je voor het volgende kwartaal willen stellen en hoe kan ik je helpen om die te bereiken?”
50 voorbeelden van vragen voor functioneringsgesprekken
Zoals gezegd zal elke beoordeling anders zijn en loont het om je vragen af te stemmen op de persoon.
Dat gezegd hebbende, volgen hier enkele voorbeelden om te illustreren waar ik het hierboven over heb gehad en om je op weg te helpen.
Houd er rekening mee dat sommige van deze vragen beter als voorbereiding naar mensen kunnen worden gestuurd vóór een beoordeling, terwijl andere goed kunnen worden gebruikt om tijdens een beoordeling dieper op onderwerpen in te gaan.
Over het algemeen is het beter om vooraf bredere vragen te sturen, zodat jullie allebei vooraf kunnen lezen wat er wordt besproken. Hieronder geef ik aan welke vragen ik beschouw als vragen voor vóór de beoordeling.
1. Algemene vragen over prestaties
- "Hoe zou je je algehele prestaties in deze periode beoordelen en waarom?” - Dit is een goede vraag om je vóór het beoordelingsgesprek op voor te bereiden.
- “Welke factoren hebben bijgedragen aan je successen of uitdagingen?"
- "Wat ging volgens jou goed en wat zou je, als er iets is, veranderen aan je aanpak?"
- "Wat zijn de belangrijkste resultaten die je in deze periode hebt behaald en hoe sluiten die aan bij je doelstellingen?"
- “Welke doelstellingen of kansen zijn volgens jou in deze periode blijven liggen, terwijl je die wel had kunnen nastreven?”
2. Vragen over de sterke punten van de medewerker
- “Wat beschouw je als jouw superkracht?” Mogelijke vraag ter voorbereiding op het beoordelingsgesprek
- "Hoe hebben jouw unieke vaardigheden of sterke punten bijgedragen aan het succes van het team?"
- "Kun je een voorbeeld geven van een moment waarop je je sterke punten hebt ingezet om een uitdaging te overwinnen?"
- “Hoe kun je je sterke punten/superkrachten verder benutten?”
3. Vragen over verbeterpunten
- "Welke specifieke gebieden zou je willen verbeteren en welke stappen ben je van plan daarvoor te zetten?" Dit is opnieuw een mogelijke vraag ter voorbereiding op het beoordelingsgesprek.
- "Met welke uitdagingen kreeg je te maken en hoe kunnen we je ondersteunen bij het aanpakken daarvan?"
- "Is er een vaardigheid of competentie die je zou willen ontwikkelen om effectiever te zijn in je rol?"
- “Wat heeft je er tot nu toe eventueel van weerhouden om aan verbetering op deze gebieden te werken?”
- “Wat verwacht je dat de belangrijkste uitdagingen zullen zijn bij het werken aan deze ontwikkelpunten?”
4. Projectspecifieke vragen
- "Welke specifieke bijdragen hebben volgens jou de grootste invloed gehad op het succes van het project?"
- "Wat waren de grootste uitdagingen waarmee je tijdens het project te maken kreeg en hoe heb je die overwonnen?"
- “Waar denk je dat je doelstelling of project niet ambitieus genoeg was en dat we hoger hadden kunnen mikken?”
- "Als je dit project opnieuw zou uitvoeren, wat zou je dan anders doen?"
5. Vragen over de huidige rol
- "Hoe voel je je bij je huidige rol en verantwoordelijkheden?"
- "Zijn er aspecten van je rol die je bijzonder vervullend of uitdagend vindt?"
- “Wat vind je het minst leuk aan je rol?”
- "Is er ondersteuning of een aanpassing nodig om je te helpen beter te presteren in je huidige rol?"
6. Vragen over feedback uit de 360-gradenbeoordeling
- "Zijn er vaardigheden of kwaliteiten die in de feedback naar voren kwamen waarvan je je niet bewust was of die je verrasten?"
- "Welke een of twee belangrijke gebieden zou je op basis van feedback van anderen willen verbeteren en welke stappen ga je daarvoor zetten?"
- "Uit de feedback blijkt dat je een goede verstandhouding hebt met klanten/belanghebbenden. Welke aanpak gebruik je om deze relaties op te bouwen en te onderhouden?"
- “Hoe kun je ervoor zorgen dat er voor de volgende reeks vragen voor de 360-gradenbeoordeling meer mensen zijn die ik kan vragen, omdat je sterkere relaties met andere functies hebt ontwikkeld?”
Bekijk voor meer van dit soort vragen het uitstekende artikel van PMP over vragen voor de 360-gradenbeoordeling.
7. Vragen over de toekomst
- "Wat zijn je carrièredoelen voor het komende jaar en hoe kunnen we je helpen die te bereiken?" Nog een goede vraag ter voorbereiding op het beoordelingsgesprek.
- "Zijn er nieuwe vaardigheden of ervaringen die je in de toekomst zou willen opdoen?"
- "Hoe zie je jouw rol binnen het team of de organisatie evolueren?"
8. Vragen over individuele behoeften
- "Welke hulpmiddelen, tools of ondersteuning heb je nodig om optimaal te presteren?"
- “Waar is een mogelijk gebrek aan hulpmiddelen, tools of ondersteuning in de afgelopen [beoordelingsperiode] een echte serieuze belemmering geweest in je werk?”
- "Is er iets waarvan je denkt dat het je zou helpen om productiever of tevredener te zijn in je werk?"
- "Hoe kan ik jou als manager beter ondersteunen bij je doelen en prestaties?"
9. Vragen over voortdurende groei
- "Wat heb je onlangs geleerd dat je heeft geholpen in je functie?"
- “Welke aanvullende kennis of vaardigheden heb je volgens jou specifiek nodig om in je functie het volgende niveau te bereiken?”
- "Welke mogelijkheden voor professionele ontwikkeling zou je dit jaar willen benutten?"
- "Welke stappen kun je zetten om in je functie te blijven groeien en jezelf verder te ontwikkelen?"
10. Vragen over organisatorische afstemming
- "Wat begrijp je van de manier waarop jouw functie en je werk in de afgelopen [beoordelingsperiode] hebben bijgedragen aan de algemene missie van de organisatie?"
- "Hoe denk je dat jouw werk de doelen van ons team en de missie van de organisatie ondersteunt?"
- "Zijn er manieren waarop we de afstemming tussen jouw doelen en de doelstellingen van de organisatie kunnen verbeteren? Welke?"
- "Heb je het gevoel dat jouw functie een betekenisvolle bijdrage levert aan de visie van het bedrijf? Waarom wel of waarom niet?"
11. Vragen voor een kwartaalbeoordeling
- "Wat waren je belangrijkste prestaties dit kwartaal en welke invloed hadden die op je doelen?"
- "Voor welke uitdagingen stond je dit kwartaal en hoe ben je daarmee omgegaan?"
- "Op welke nieuwe doelen of aanpassingen wil je je het komende kwartaal richten?"
12. Vragen voor de eindejaarsbeoordeling
- "Als je terugkijkt, op welke prestaties van het afgelopen jaar ben je dan het meest trots?"
- "Welke uitdagingen heb je overwonnen en wat hebben die je geleerd over je werk?"
- "Nu we het nieuwe jaar ingaan, aan welke doelen of ontwikkelgebieden zou je prioriteit willen geven?"
13. Feedback voor leidinggevenden
- “Wat is je algemene ervaring met het samenwerken met mij?”
- “Welke feedback die je van mij hebt gekregen was het nuttigst en welke het minst nuttig? Waarom?”
- “Wat denk je dat ik nog kan leren over leiderschap?”
Wat doe je nadat je de vraag hebt gesteld?
Je hebt tijd besteed aan het opstellen van gepersonaliseerde feedback en vragen. Hier zijn enkele tips om de antwoorden te verwerken en het gesprek open en op koers te houden:
1. Luister actief en maak aantekeningen
Richt je volledig op wat de medewerker zegt, voorkom onderbrekingen en maak korte aantekeningen van belangrijke punten (software voor prestatiebeoordelingen kan helpen om feedback vast te leggen).
Dit toont respect voor hun inbreng en stelt je in staat om je specifieke details te herinneren bij het opstellen van vervolgvragen. Luister ook met de intentie om eerst te begrijpen en pas daarna te reageren.
2. Pauzeer om na te denken voordat je reageert
Neem even de tijd nadat de medewerker is uitgesproken om hun antwoord volledig te verwerken.
Door te pauzeren kun je hun woorden beter opnemen, voorkom je dat je impulsief reageert en kun je een doordachte vervolgvraag formuleren op basis van wat ze hebben gedeeld.
Wees niet bang voor enkele momenten van stilte; stilte kan er juist voor zorgen dat je betere antwoorden krijgt.
3. Erken en bevestig hun antwoord
Begin vervolgvragen door hun inbreng te erkennen (bijvoorbeeld: "Ik waardeer het dat je die uitdaging deelt" of "Het klinkt alsof je goed hebt nagedacht over dit project").
Bevestiging bouwt vertrouwen op en stimuleert verdere openheid. Dit betekent niet dat je “hun kant hebt gekozen”, maar eerder dat je begrijpt vanuit welk perspectief zij de situatie bekijken.
4. Zoek naar belangrijke thema’s en patronen
Let tijdens het luisteren op terugkerende thema’s, sterke punten of uitdagingen die de medewerker noemt.
Stel vervolgvragen die dieper ingaan op deze patronen (bijvoorbeeld: "Je noemde timemanagement als een terugkerende uitdaging—kun je meer vertellen over wat dit moeilijk maakt?").
5. Stel open vervolgvragen voor meer diepgang
Gebruik open vragen die aanmoedigen om meer details te geven, bijvoorbeeld “Kun je een voorbeeld geven van hoe dit je werk heeft beïnvloed?” of “Wat denk je dat het meest heeft bijgedragen aan je succes op dat gebied?”
Open vragen helpen medewerkers om hun antwoorden verder uit te werken en rijkere inzichten te bieden.
6. Richt vervolgvragen op doelen en groei
Stuur vervolgvragen waar mogelijk in de richting van constructieve doelstellingen of persoonlijke groei. Na een gesprek over een uitdaging kun je bijvoorbeeld vragen: “Wat zou je helpen om dit de volgende keer te overwinnen?” of “Is er een hulpmiddel waarvan je denkt dat het je vooruitgang hierbij zou kunnen ondersteunen?”
7. Gebruik verhelderende vragen om aannames te voorkomen
Als iets onduidelijk is, stel dan verhelderende vragen om er zeker van te zijn dat je het perspectief van de medewerker volledig begrijpt (bijvoorbeeld: "Kun je toelichten wat dit project uitdagend maakte?" of "Wat bedoel je in deze context met ‘efficiëntere processen’?").
8. Stimuleer reflectie met ‘wat’- en ‘hoe’-vragen
Stel vervolgvragen die beginnen met "Wat" of "Hoe", omdat deze meestal aanzetten tot zelfreflectie en oplossingsgerichte antwoorden. Bijvoorbeeld: “Wat heb je van die ervaring geleerd?” of “Hoe zou je het de volgende keer anders aanpakken?”.
Afhankelijk van het senioriteitsniveau en het probleem moet je er ook op voorbereid zijn dat mensen hier geen perfect antwoord op hebben en hen in plaats daarvan naar een gesprek leiden.
9. Houd het gesprek oplossingsgericht
Probeer vervolgvragen, ook wanneer je uitdagingen bespreekt, te richten op constructieve stappen of verbeteringen.
Als een medewerker bijvoorbeeld moeite had met een taak, zou een goede vervolgvraag kunnen zijn: “Welke ondersteuning zou dit in de toekomst gemakkelijker maken?”
Op weg naar doorlopend prestatiemanagement
Prestatiebeoordelingen worden veel eenvoudiger als onderdeel van een proces voor doorlopend prestatiemanagement.
In plaats van één grote, omslachtige jaarlijkse beoordeling ligt de nadruk op het creëren van een systeem voor voortdurende prestatiemonitoring met behulp van technieken voor prestatiemanagement, zoals kwartaal- of halfjaarlijkse beoordelingen, regelmatige voortgangsgesprekken, realtimegegevens met behulp van hulpmiddelen voor prestatiemanagement en een cultuur van voortdurende feedback.
De voordelen zijn:
- Minder druk op de grote jaarlijkse beoordeling
- Houdt doelen en voortgang zichtbaar en maakt het gemakkelijker om problemen en successen te herkennen
- Stimuleert regelmatige zelfreflectie
- Bouwt een overzicht op van prestaties en feedback
- Vergemakkelijkt voortdurende ontwikkeling en het bijstellen van doelen
- Bevordert een cultuur waarin veel feedback wordt gegeven.
Klinkt goed, toch? Je kunt dieper duiken in het uitstekende artikel van Eric Grant over doorlopend prestatiemanagement.
Sjabloon voor prestatiebeoordelingen
Ontvang ons sjabloon voor prestatiebeoordelingen!
Afronding
Als het om prestatiebeoordelingen gaat, denk ik vaak terug aan het advies van HR-leider Joey Price: “Mijn belangrijkste advies aan managers is om te onthouden dat het doel van een prestatiebeoordeling is om prestaties nauwkeurig te evalueren en te verbeteren of te belonen.”
Daaraan zou ik toevoegen dat het ook belangrijk is om je medewerkers te inspireren om hun prestaties voort te zetten of zich verder te ontwikkelen.
En om echt te begrijpen wat voor ieder persoon inspirerend is, moet je diep graven. Daarbij komen je vragen goed van pas, evenals deze krachtige formuleringen voor functioneringsgesprekken.
Vaak raken we verstrikt in het proces, de kalibratie, systemen en deadlines van een functioneringsgesprek, maar verlies niet uit het oog dat het uiteindelijk om een gesprek gaat en niet om een vakje dat moet worden aangevinkt!
Volg deze beste praktijken voor functioneringsgesprekken om je gesprekken te veranderen in motiverende gesprekken die gericht zijn op groei en ontwikkeling.
