Yapay Zekâ Super Bowl Reklamları Sektör Öncelikleri Hakkında Kendi Hikâyesini Anlatıyor 

Kripto şirketlerinin 2022 Super Bowl'unda dijital maymun görselleri satın almanın finansın geleceği olduğuna bizi ikna etmeye çalıştığını hatırlıyor musunuz? 

Larry David'in FTX reklamı, tekerlekten Ay'a inişe kadar her yeniliği "Çok uzak!" diyerek küçümsüyordu. O yıl en çok beğenilen reklamlardan biriydi. Bir sonraki Super Bowl'a gelindiğinde Sam Bankman-Fried tutuklanmıştı.

Pazar gecesi bunun 2026 versiyonunu izledik: Yapay zekâ şirketleri, sohbet robotlarının doğum günlerini hatırlamamıza, yatak odalarını yeniden dekore etmemize ve egzersiz tavsiyesi bulmamıza yardımcı olabileceğine bizi ikna etmek için tahmini 100+ milyon dolar harcadı. Gerçekten kimsenin yaşamadığı sorunlar.

İlk çeyreğin sonuna gelindiğinde NFL hayranları öfkeyle tweet atmaya başlamıştı bile. "Yapay zekâ reklamları BENİ ÇILDIRTIYOR, aman tanrım, bu yıl reklamlar berbat, her şey berbat," diyerek genel havayı özetleyenler oldu. Bir başka izleyici ise durumu tam anlamıyla özetledi: "Aa, 54. yapay zekâ reklamı. Ne hoş."

Halk bu teknoloji hakkında sürekli bir şeyler duymaktan sıkılırken, izleyen her CHRO, COO ve CEO'nun başka bir şeyi fark etmesi gerekirdi. Yapay zekâ sektörü tüm kartlarını az önce açtı ve oynadıklarını düşündüğünüz el, sandığınız el değildi.

Rakamlar Her Şeyi Anlatıyor

Tüm Super Bowl reklamlarının yüzde 23'ü yapay zekâya odaklandı. 66 reklamın 15'i. OpenAI. Anthropic (ilk çeyrek bitmeden önce iki reklamla). Google. Meta. Amazon. Microsoft. Ayrıca daha önce hiç duymadığınız girişimler.

Bir sektör kitlelere ulaşmak için 30 saniyelik reklam başına 8-10 milyon dolar harcadığında, artık size pazarlama yapmıyordur; sizi devre dışı bırakarak pazarlama yapıyordur. Bu durumda bu, kurumsal dönüşümü satmaktan vazgeçip son bir umut olarak tüketici benimsemesine yöneldikleri anlamına geliyor.

Her Şeyi Ortaya Çıkaran Çöküş

En çok şey anlatan an, reklamların kendisinde değil, OpenAI ve Anthropic arasında Super Bowl sırasında yaşanan kamuya açık kavgadaydı.

Anthropic'in reklamında spor salonu meraklısı bir bot, konuşmanın ortasında aniden yön değiştirerek "kısa krallar" için "Step Boost Maxx" ayakkabı tabanlıklarını tanıtıyordu. Slogan mı? "Reklamlar yapay zekâya geliyor. Ama Claude'a değil." Bu, OpenAI'ın ocak ayında ChatGPT'de reklamları test edeceğini duyurmasına doğrudan bir göndermeydi. 

Can I get a six pack quickly?

Sam Altman'ın bu konuda söyleyecekleri vardı. Reklamlar daha yayınlanmadan birkaç gün önce yayımlanan 500'den fazla kelimelik yanıtında, yapay zekâ şirketlerinin gerçekte nerede olduğunu herhangi bir reklamdan daha iyi anlatan, savunmacı kurumsal iletişim konusunda adeta ustalık dersi verdi.

"Öncelikle Anthropic reklamlarının iyi tarafı: komikler ve güldüm."

Birisi söze "Öncelikle iyi tarafı" diye başlıyorsa, birazdan bir çöküşe ya da cinayete tanık olmak üzeresinizdir. Tahminimce OpenAI yönetim kadrosunda kimse gülmedi.

"Ama Anthropic'in neden bu kadar açıkça dürüst olmayan bir şeyi tercih ettiğini merak ediyorum... Anthropic'in tasvir ettiği şekilde reklam yayınlamayacağımız aşikâr. Aptal değiliz ve kullanıcılarımızın bunu reddedeceğini biliyoruz."

Anthropic'in reklamında bir sohbet robotu, ayakkabı tabanlığı satmak için konuşmayı yarıda kesiyordu. OpenAI, ChatGPT'ye reklam yerleştireceğini duyurdu. Bu dürüst olmamak değil; yapacağınızı söylediğiniz şeyi göstermek. Peki "aptal değiliz" savunması? Madem öyle, fırsat bulmuşken boşluğa “Kızgın değilim” diye bağırmaya ne dersiniz?

"Teksas'ta ChatGPT'yi ücretsiz kullananların sayısı, ABD'de Claude'u kullanan toplam kişi sayısından daha fazla."

Bayım, burası Wendy's. Ayrıca neden özellikle Teksas? Bu, "Benim babam senin babanı döver" havası veriyor.

"Anthropic zengin insanlara pahalı bir ürün sunuyor."

ChatGPT Pro'nun ücreti aylık 200 dolar. Claude Pro'nun ücreti aylık 20 dolar. Ben veri bilimcisi değilim, burada haddimi aşmamaya çalışıyorum ama bu sayılardan biri diğerinden hayli büyük. 

"Otoriter bir şirket, diğer bariz riskleri hiç hesaba katmasak bile bizi oraya tek başına götüremez. Bu karanlık bir yol."

Yaklaşık 400 kelime içinde "komik reklamlar"dan "OTORİTER KARANLIK YOL"a geçtik. Anthropic reklamlarla ilgili bir şaka yaptı. Altman ise sanki demokrasinin kendisine savaş ilan etmişler gibi karşılık verdi. 

Çöküşün Gerçekte Ortaya Çıkardıkları

Altman'ın yanıtı, bu şirketlerin gerçekte nerede olduğunu her yönüyle anlatıyor.

CEO'nuz Super Bowl haftasını bir rakibin reklam stratejisi hakkında öfkeyle tweet atarak geçiriyorsa, kuruluşların iş gücü dönüşümünü yönetmesine yardımcı olmaya odaklanmıyorsunuz demektir. Metalaşmış bir sohbet robotu alanında pazar payına odaklanıyorsunuz.

Reklamlar konusundaki savunmacı tutum, temel sorunu ortaya koyuyor. Bu şirketler yapay zekâ sistemleri geliştirmek için yüz milyarlarca dolar harcadı ve şimdi bunlardan nasıl para kazanacaklarını bulmaları gerekiyor. Kurumsal satışlar zor. Tüketici abonelikleri sınırlı. O hâlde... reklam mı?

Bu şirketler ne zaman eleştirilse "demokratikleşme", "erişim" ve "geliştiriciler" söylemlerine yöneliyor. Her iş kararı için suçtan kurtulma kartı gibi. Reklam yayınlamak mı? Evet, ama bu demokrasi için. Fiyatları artırmak mı? Sürdürülebilir erişim. Rakipleri engellemek mi? Ekosistemi korumak.

Ünlülerle Tehlikeyi Akla Uydurma

Amazon'un reklamı stratejiyi mükemmel bir şekilde yansıttı. Chris Hemsworth, Alexa+'nın onu öldürmeye çalıştığı hakkında 60 saniye boyunca şaka yapıyor; garaj kapısını kafasına kapatıyor, o yüzerken havuz örtüsünü kapatıyor. Meşru güvenlik endişeleriyle alay eden, gerçek tehlikeleri ise uygun bir şekilde görmezden gelen ünlülerle dolu bir hiciv.

Chris Hemsworth thinks Alexa+ is scary good | Big Game Commercial

Bu, kriptonun başvurduğu yöntemin aynısı. Muazzam bir Super Bowl bombardımanı, ünlülerin destekleri, her şeyi kökten değiştirmeye yönelik belirsiz vaatler, gerçek yapay zekâ riskleri hakkındaki her türlü tartışmadan özenle kaçınma ve eleştirildiklerinde kamuoyu önünde öfke nöbetleri geçiren CEO'lar.

Sektörler Super Bowl saldırılarına ve tweet fırtınalarına başvurduğunda, bunun nedeni genellikle kurumsal değer önerisinin karşılık bulmamasıdır. Kripto kurumsal benimsenmeyi sağlayamadı, bu nedenle doğrudan tüketicilere yöneldi. Yapay zekâ şirketleri de tamamen aynı şeyi yapıyor.

Ele Almadıkları Konular

Bu reklamlardan herhangi birinde ya da Altman'ın manifestosunda neyin yer almadığını biliyor musunuz? Herhangi bir iş kaybı kabulü ya da kitlesel işsizliğin beraberinde getireceği ekonomik bozulmaya dair herhangi bir ifade.

Google'ın reklamında, çıplak odaların fotoğraflarını yükleyerek yapay zekâyı "yeni evlerini hayal etmek ve tasarlamak" için kullanan bir anne ve oğul gösterildi. Meta, Spike Lee, Marshawn Lynch ve iShowSpeed'i Oakley Meta gözlüklerini "Atletik Zekâ" için kullanırken gösterdi; smaçları, paraşütle atlamayı ve uçakları kovalama anlarını filme alıyorlardı. OpenAI ise "Bir şeyler inşa edebilirsin" sloganıyla çizim yapan ve tasarlayan elleri gösterdi.

Yine, bunlar var olmayan sorunları çözüyor (yatak odası dekorasyonunu hayal etmekte kim zorlanır?) ya da insan gelişimi için faydalı olan etkinliklerin yerini alıyor (bir çocuğun görselleştirmeyi ve problem çözmeyi öğrenmesi gibi).

Yöneticileri geceleri uyanık tutan şu soruyu hiç kimse ele almadı: Yapay zekâ bilgi işlerinin %30-40'ını yapabildiğinde iş gücümüzle ne yapacağız?

OpenAI'ın pazarlama müdürü, reklamları "araçlarımızı kullanan gerçek insanlarla, film üzerine çektiklerini" ve "aslında kahramanın insanlar olduğunu" ısrarla vurguladı. Oysa kurumsal yapay zekânın bütün amacı, aynı işi yapmak için daha az insana ihtiyaç duymanızdır. Bu, insanların kahraman olması değil. Siz onlara başrol olduklarını söylerken, insanların varoluştan optimize edilerek çıkarılmasıdır.

İzleyici Tepkisi Bir Ön Gösterim Niteliğinde

İzleyicilerin ilk çeyrek sona ermeden yapay zekâ reklamlarından bıkmış olması yalnızca reklam yorgunluğuyla ilgili değil. Bu, kuruluşların içinde yaşananların bir ön gösterimi.

İnsanlar yapay zekâyı anlamadıkları için yapay zekâya direnç göstermiyor. Operasyonel çerçeveler olmadan belirsiz vaatler sunulduğu için tükenmiş durumdalar. Rollerinin otomatikleştirildiğini izlerken onlara "kahraman" ve "inşa edenler" olduklarının söylenmesinden yoruldular. Uygulama konusunda rehberliğe ihtiyaç duydukları halde ünlülerin tanıklıklarıyla karşılaşmaktan bıktılar. 

Çalışanlarınız, o X kullanıcılarının hissettiği şeyin aynısını hissediyor. Ayrıca Altman'ın öfke nöbetini izleyen herkesin hissettiği şeyi de hissediyorlar: Bu insanlar bize yardım etmekten çok birbirleriyle kavga etmekle ilgileniyor.

Bunun Anlamı

Teknoloji şirketleri artık işletmelere dönüşüm konusunda yardımcı olmaktan uzaklaştı. Tüketici pazarındaki pay, yüz milyarlarca dolarlık sermayeden yatırımcıların elde edeceği getiriler ve sosyal medyada tartışmaları kazanmak için birbirleriyle mücadele ediyorlar. Bu hafta görmeyi beklediğimiz yapay zekâ tiyatrosu tam olarak bu değildi, ancak oyun da pek fazla heyecan sunmadı ve devre arasındaki gösterinin yükü üstlenmesini gerektirdi.

Artık kurumsal dönüşüm çerçeveleriyle, iş gücü geçişi stratejileriyle, yönetici gelişimi yollarıyla, güven ve değişim yönetimiyle ya da hangi işlerin anlamlı bir şekilde insanlara özgü kalacağını tanımlamakla ilgilenmiyorlar.

Bu artık, her zamankinden daha fazla, sizin sorumluluğunuz ve bu gerçeklikte yolunuzu bulmanıza yardımcı olacak çözümler tasarladıklarını düşünüyorsanız bir kez daha düşünün. 

Pazar gecesi yaşanan yapay zekâ bombardımanı, kurumsal dönüşümün karmaşık, yavaş ve işlerin ortadan kalkmasıyla ilgili rahatsız edici gerçeklerin kabul edilmesini gerektirmesi nedeniyle tüketici benimsenmesine yöneldiklerini kristal netliğinde ortaya koydu.

Rekabet avantajınız, diğerleri yapay zekâ benimsenmesi konusunda bocalayıp yeteneklerini kaybederken iyi bir emanetçi olmaktır. Bu dönüşümün insani yönünü çözen kuruluş siz olabilirsiniz. 

Orta ölçekli şirketler benzersiz zorluklarla karşı karşıya—Google'ın yaklaşımını küçülterek uygulayamazsınız. Her rolün önemli olduğu ve bunu yanlış yapmayı göze alamayacağınız kuruluşlar için oluşturulmuş çerçevelere ihtiyacınız var.

Super Bowl'daki yapay zekâ saldırısı, bizi heyecan verici yeni bir çağa girdiğimize ikna etmeyi amaçlıyordu. Altman'ın savunmacı manifestosu ise OpenAI'ı demokratik tercih olarak konumlandırmayı amaçlıyordu.

Bunun yerine, bir iletişim krizi ortaya çıkardılar. Teknoloji şirketleri, geliştirdikleri şeyin aslında ne yaptığını kabul etmek istemedikleri için bunu nasıl anlatacaklarını bilmiyor.

İş gücünüzün gözlerinin içine bakmalı ve bu dönüşümün içinde yine de yolunuzu bulmalısınız. Bu yüzden Altman “karanlık yollardan” söz ederken ve Anthropic iş stratejileriyle dalga geçerken sizin yapmanız gereken gerçek işler var: güven mimarisi oluşturmak, yöneticilerin rollerini geliştirmek, beceri temelli organizasyonları tanımlamak ve insan emeğini vazgeçilmez derecede değerli kılan şeyin ne olduğunu anlamak.

Netlik, size sunulan armağandır. Daha önce bilmiyorsanız bile artık tam olarak nerede durduğunuzu biliyorsunuz.