Deşifreyi Okuyun:
Podcast’lerimizin deşifresini bir yazılım programı kullanarak yapmayı deniyoruz. Lütfen bazı yazım hatalarını hoş görün; bot her zaman yüzde 100 doğru çalışmıyor.
Christopher Lind: Gerçekten hangi konuda iyisiniz? Gerçekten neye tutkuyla bağlısınız? Ancak yapay zekânın bunu nasıl değiştirdiğinden ve bunun neresinin sürdürülebilir olduğundan bahsedelim. Çünkü becerilere baktığımda, bugün tamamen kalıcı olan bazı beceriler var.
David Rice: İnsanları Yöneten İnsanlar podcast’ine hoş geldiniz. Daha iyi bir çalışma dünyası kurmak ve mutlu, sağlıklı ve üretken iş yerleri oluşturmanıza yardımcı olmak için çalışıyoruz. Ben sunucunuz David Rice.
Bugünkü konuğum Christopher Lind. Kendisi ChenMed’de Öğrenme Direktörü. Chris, görevinde öğrenme, iş dünyası ve insan deneyiminin kesişiminde çalışıyor. Bugün yapay zekâdan, bunun iş ve yaşamda insan deneyimi açısından ne anlama geldiğinden bahsedeceğiz.
Chris, hoş geldin!
Christopher Lind: David, beni davet ettiğin için teşekkürler. Kayıt öncesi sohbetimize dayanarak şunu söyleyebilirim: Bugün en azından çok eğleneceğiz. Pazartesiyi bitirmek için iyi bir yol olacak.
David Rice: Evet, kesinlikle. Dinleyicilere karşı tamamen şeffaf olalım. Burada konuşacaklarımızı, genel bir temayı korumak dışında önceden belirlemedik.
Christopher Lind: Bu aslında iyi, çünkü öyle yapsaydın bile yine ona uymazdık.
David Rice: Evet, doğru.
Christopher Lind: Benim tarzım biraz böyle. “Bunun hakkında konuşacağız” diyorum. Peki, tamam, göreceğiz.
David Rice: Evet, aynen öyle. İlk sorudan sonra her şeyi bir kenara atardık.
Başlangıç noktası olarak elbette konuklarımıza kendilerini tanıtma fırsatı vermek istiyorum. Bize kariyerinizden, bulunduğunuz noktaya nasıl geldiğinizden ve son zamanlarda neler yaptığınızdan biraz bahseder misiniz?
Christopher Lind: Evet, kendimle ilgili biraz geçmiş bilgisi vereyim. Öncelikle bir eş ve baba olduğumu söylüyorum. Yedi küçük çocuğum var. En büyüğüm dün 13 yaşına girdi. Tahmin edebileceğiniz gibi bu beni çok ama çok meşgul ediyor. Benim için bu, profesyonel tarafta yaptığım her şeyden çok daha önemli. Ancak geçmişim biraz sıra dışı; çünkü aslında hiçbir zaman insan kaynaklarında çalışmadım.
Öğrenme Direktörü olduğum göreve kadar insan kaynaklarında hiç çalışmadım. Başlangıçta tam bir bilgisayar meraklısıydım ve herkes bir yazılım şirketi kuracağımı düşünüyordu. Ben ise bundan nefret ettim. Bana gerçekten sıkıcı geliyordu. İnsanlar ilgimi çekiyordu; özellikle de teknolojinin insanları değiştirme biçimi beni çok etkiliyordu.
Bu, internetin yeni yeni geldiği, kişisel bilgisayar kullanımının başladığı ve cep telefonlarının piyasaya çıktığı 1990’ların sonları ile 2000’lerin başıydı. Ben de “Bu çılgınlık. Dünyada ne olacak?” diye düşünüyordum. Kendimi sürekli olarak kimsenin ne yapacağını tam olarak bilemediği kişi olarak buluyordum.
İnsanlar, “Bilmiyorum, sen gerçekten bir teknoloji uzmanı değilsin ama başka bir şey de sayılmazsın. O yüzden bilmiyorum” diyordu. Kariyerimde biraz oradan oraya savruldum. Ancak fark ettiğim şey şuydu: İş liderleri, “İşte yapmaya çalıştığımız şey bu; insanları bunu yapmaya nasıl yönlendiririz ve bunu mümkün olan en iyi şekilde yapmak için teknolojiyi nasıl kullanırız?” dediklerinde her zaman beni arıyordu.
Benim güçlü olduğum alan buydu. Bu nedenle gerçekten oldukça dinamik bir kariyerim oldu. Çılgın şirketlerde çılgın işler yaparak oldukça hareketli bir kariyer sürdürdüm; ancak her zaman bir işlevin içine entegre oldum ya da bir işlevle bağlantılı çalıştım. ChenMed yaklaşık üç yıl önce beni arayıp, “Çalışanlarımızın kurumsal gelişimini yönetmek ister misin?” diye sorduğunda, “Kendi tarzımla yapabildiğim sürece kulağa ilginç geliyor” diye düşündüm. Çünkü çoğu kurumsal öğrenme liderinin kalıbına kesinlikle uymuyorum.
Bunu sadece politik açıdan doğru biçimde ifade edebileceğim şekilde söyleyelim.
David Rice: Anlayabiliyorum. Birkaç kişiyle konuştum ve kesinlikle benzersiz bir bakış açın var.
Christopher Lind: Evet. Diyelim ki pek çok partiye davet edilmiyorum.
David Rice: Peki. Dediğim gibi bugün yapay zekâ hakkında konuşuyoruz. Üst düzey öğrenme ve gelişim alanında çalışan biri olarak bunun yalnızca iş yerini değil, insan olarak bizi de nasıl etkilediğini yakından takip ediyorsun.
Bütün bunlara girebiliriz; ancak başlangıçta değinmek istediğim nokta, konuşurken tekrar tekrar döndüğümüz meseleydi: Bu şeyin iş yeri ve bir bütün olarak toplum için hayatımıza girme hızı.
Konuştuğumuzda insanlar bana sık sık, “Yaşam biçimimizi değiştiren ilk çığır açıcı teknoloji bu değil” diyor. Bazıları, “Arabalar her şeyi değiştirdi. Arabalar konusunda geri adım atmamız ya da daha yavaş hareket etmemiz gerektiğini söylediğini duymuyorum” diyor. Ben de şöyle düşünüyorum…
Christopher Lind: Atların çektiği arabalara geri dönelim.
David Rice: Evet, evet. Bu örneği epey geriye götürmek oluyor. Ama bunu bir an için açalım. Model T’den Ford Mustang’e geçmek 60 yıl sürdü. Bu süre içinde eyaletler arası otoyol sistemi kuruldu, yeniden düşünülmüş şehir tasarımıyla birlikte otoban inşa edildi. Asfalt yolları yaygınlaştırdık.
Öyle değil mi? Teknolojinin kendisi yalnızca değişmedi; dünyamızın altyapısı da ona uyum sağlayacak şekilde değişti. Bunun erişilebilirlik, çevresel etkiler ve daha birçok konuda büyük bir zincirleme etkisi oldu. Her eylemin bir tepkisi vardır. Bir şeyi harekete geçirdiğinizde bunun neye dönüşeceğini her zaman bilemezsiniz.
Şunu merak ediyorum: Her şeyin ilerleme hızından bahsederken, esasen dünyamızın altyapısının, işleri yapma biçimimizin bundan ne kadar etkileneceğinden ne kadar endişelisin?
Christopher Lind: Bu sürdürülebilir mi, yoksa hepimizi havaya mı uçuracağız?
David Rice: Evet.
Christopher Lind: Evet. Bu gerçekten komik, çünkü yaklaşık beş yıldır podcast’imi yapıyorum.
Teknoloji uzmanları ve iş liderleriyle çeşitli konular hakkında bütün bu konuşmaları yapıyordum. Pandemi döneminde bir şeyin dinamik biçimde değiştiğini düşünüyorum; görebildiğim en iyi değerlendirme bu. İşler bir süredir hızlı ilerliyordu ve değişim hızı artmıştı; ancak son üç yılda gördüklerimiz hiçbir şeye benzemiyor.
Bununla birlikte, pandeminin yol açtığı zorunlu değişimin büyük bölümünün aslında gerekli olduğunu düşünüyorum. O dönemde gerçekleşmesi gereken ama gerçekleşmeyen bazı değişiklikler oldu. Daha önce işlerin nasıl yapıldığına sıkı sıkıya bağlı kalıyorduk; oysa değişmesi gerekiyordu. Bunun talihsiz tarafı, kartları karıştırıp hepsini mutfağın zeminine saçmasıydı.
Ancak yapay zekânın ilerleme hızıyla ilgili beni en çok endişelendiren şey şu: Bu alana en fazla entegre olmuş, benden çok daha yakınında ve çok daha derinlerinde bulunan insanlar bile sürekli olarak şunu söylüyor: “Bu konuda biraz endişeliyim.” Çünkü sürekli olarak bunun beş yıl süreceğini söylüyoruz. Beni endişelendiren, insanların sadece “Her şey çok hızlı değişiyor” demesi değil.
Bu ne demek? Hedefe yönelik bir ölçünüz yoksa bu ifade her şey kadar belirsizdir. Ancak tanıdığım teknoloji uzmanlarının söylediği şu: Bir noktaya ulaşmanın bu kadar süreceğini öngören kilometre taşları belirlemiştik ve bu süreleri onda bire indirdik.
Bir çipin birinin kafasına yerleştirilmesi ve bilgisayara başarıyla bağlanması için 10 yıl gerektiğini düşünüyorduk. Sonra, “Bir dakika, 10 yıl değilmiş; üç ay olmuş” dedik. Elbette işler bundan daha uzun süredir gelişiyordu; ancak bazı şeylerde doğal ilerleme hızının böyle olacağını varsaymıştık ve bir anda bambaşka bir noktaya geldik. Görmediğim şeylerden biri, bu gelişmelerin dikkate almadığımız sonuçlarını değerlendirmek için zaman ayırmamız.
Bence bu unsurları bir araya getirdiğinizde ciddi endişeler ortaya çıkıyor. Yani, kaygılarım var. Sanırım kendimi bu yelpazenin bir yerinde konumlandırıyorum. Eliezer Yudkowsky’yi duymuşsunuzdur. Geçen hafta bundan bahsettim. İnsanlığın sonunun iki yıl gibi kısa bir sürede gelebileceğini söyledi.
Bu, iki yıl içinde kendimizi yok edeceğimiz şeklindeki uç görüşlerden biri. Sonra yelpazenin diğer ucunda, “Bu her zaman olduğu gibi; sessizce uyum sağlayacağız ve her şey ilerleyecek” diyenler var.
Ben ortalarda bir yerde duruyorum. Büyük hatalar yapacağız ve gerçekten aptalca şeyler gerçekleştireceğiz. Bazı insanlara, “Bunu yapmak istemeyeceksiniz, çünkü başınıza patlayacak” diye şimdiden tavsiyelerde bulundum. Bana ise, “Hayır, bence teknoloji hazır” dediler.
Sonra da işler patladı. Ancak diğer büyük hata da, “Hayır, böyle bir şey yok, iyiyiz” diye düşünmek. Bence iyi değiliz.
David Rice: Bu konuda insanların tutumları arasında geniş bir aralık var. Bazıları son derece kayıtsız. Web sitesi için “Kolaylığın Bilişsel Bedeli” başlıklı bir makale yazdım. Beyinlerimizin teknolojiyle nasıl etkileşime girdiğini ve bunun nereye gideceğini incelemeye çalışıyordum.
Teknolojinin beynimiz için tamamen kötü olduğunu ya da bizi tembelliğe sürükleyen bir yol olduğunu söylemiyorum. Ancak birçok açıdan böyle bir etkisi var.
Christopher Lind: Tembellik ve narsisizm, teknolojinin insanlarda yaratma konusunda gerçekten başarılı olduğu iki şey. Benim gibi düşünmeyen veya davranmayan herkesten nefret ediyorum; istediğimi, istediğim zaman ve mümkün olan en kısa sürede elde etmeliyim.
Beni rahatsız eden ya da gerçekten yapmak istemediğim hiçbir şeyi yapmak zorunda kalmamalıyım. Bunlar insan ruhu için iyi şeyler değil.
David Rice: Ya da mantık ve akıl yürütme yeteneğimiz için.
Christopher Lind: Evet, bırakın makineler karar versin. Ne yanlış gidebilir ki?
David Rice: Evet. Yapay zekâ araştırmalarının içine daldığınızda ve dediğin gibi, onu geliştirmeye yardımcı olan sektörün içindeki insanlara baktığınızda bu durum gerçekten dikkat çekiyor.
Benim sürekli geri döndüğüm nokta bu. Sosyal medya platformları geliştirilirken, kimsenin “Bu genç kızlara gerçekten zarar verecek” ya da “Bunun şu açıdan olumsuz bir etkisi olacak” dediğini hatırlamıyorum. Oysa bu alandaki insanların, “Hayır, çok hızlı ilerliyoruz” dediğini görüyoruz.
Hatta devlet kurumlarından bunu bir şekilde yavaşlatmalarını istiyorlar. Daha önce böyle bir şey gördüğümü sanmıyorum.
Christopher Lind: En iyi karşılaştırmanın nükleer bomba olduğunu düşünüyorum; o zaman hayatta değildim ama. Tarihte, bir yola girip insanların, “Vay canına, bunu biraz geri çekmemiz gerekiyor” dediği tek anın bu olduğunu düşünüyorum.
Bunun kontrolden çıkabileceğini düşündüler. Ancak bunu düşündüğünüzde, 17 yaşındaki bir gencin garajında atom bombası yapması mümkün değildi. Bu nedenle yönetmek biraz daha kolaydı. Şimdi ise, “Size bundan bin kat daha güçlü, belki de bir milyon kat daha güçlü bir şey verdik. Üstelik buna sınırsız erişiminiz var. Buyurun” diyoruz.
Bence bu konuyu gören bazı insanların kaygılarını dile getirmesinin nedeni bu. Bununla birlikte, söylenenleri biraz kuşkuyla karşılamak gerektiğini düşünüyorum; çünkü bazıları kitap satıyor. “Bütün bunları siz yarattınız, şimdi de uygun bir zamanda ayrılıp herkesi uyarıyorsunuz” demek biraz tuhaf.
Bu yüzden biraz kuşkucu olmak gerekiyor. Ayrıca insanlık tarihinin gidişatına bakıp, geçmişte gerçekten aptalca hatalar yaptığımızı da kabul etmeliyiz. Uyum sağladık. Yapacağımız şeyler var. Ancak konuya geri dönersek, bu insanların da çok geçerli nedenleri olduğunu düşünüyorum.
Ben de aynı görüşteyim: İnsanlar, “Bu teknoloji yoluna girelim, ne olursa olsun bakalım” demeden önce üzerinde eleştirel düşünmeleri gereken bazı meşru endişeler var.
David Rice: Öğrenme konusuna geldiğimizde ve mecazi anlamda donanımımızı ve yazılımımızı, yani beyni ve onun süreçlerini düşündüğümüzde, buna ayak uydurma becerimizi zaten görüyoruz. Transhümanist yaklaşımların ortaya çıktığına da tanık olduk.
Benim sorum şu: Geleceğin iş yerinde, insanlardan onları oldukça rahatsız edebilecek şeyleri benimsemelerini istemeden, öğrenmeyi nasıl sağlayacak ve rekabetçi kalmalarına nasıl yardımcı olacaksınız? Geleceğin iş yerinde başarılı olmak için beyninizde bir çipe ihtiyacınız olacak mı? Bilmiyorum.
Christopher Lind: Geçen hafta bunun dezavantajlarından biri hakkında konuştuğumda, insanların bu heyecan döngüsüne kendilerini fazla kaptırmaları konusunda uyardım. Bu durum birçok kişiyi, her şeyi bilmek ve kesinlikle her konuda en iyi olmak zorundaymış gibi hissettikleri bir konuma soktu.
Her zaman yüzde 110 performans göstermelisiniz, yoksa hiçliğin içinde buharlaşıp yok olacaksınız. Bu, faydalı olmayan ve doğru da olmayan bir korku tellallığı. Aslında durum böyle değil. Bu insanlarla konuşup onları inceledikçe şunu görüyorum: Geçen hafta da söyledim, kendi alanınızda uzmanlaşmak için bundan daha iyi bir zaman hiç olmadı.
Gerçekten, gerçekten, gerçekten iyi yaptığınız ve size özgü olan şeyin ne olduğunu bulun. Bunun karmaşıklığını, tüm farklı inceliklerini ve diğer unsurlarını anlayın. Bence insanlar için en yararlı şeylerden biri bunu fark etmek. Her şeyin hızına yetişemeyeceksiniz; ancak kendi alanınızı çok iyi bilebilir ve o alanda nasıl yol alacağınızı öğrenebilirsiniz.
2027’de hayatta kalabilmek için beynimde bir çipe ihtiyacım var mı diye düşünen insanlar için bunun faydalı olabileceğini düşünüyorum.
Şu anda bunun cevabını bilmiyorum, çünkü kararları nasıl alacağımızı görmedim. Ancak bu teknolojinin ne kadar istikrarsız olduğuna dair gördüğüm güven beni düşündürüyor. Sonuçta insanlara dayanıyor. Biz istikrarsız, parçalanmış ve kusurlu varlıklarız. Patlayabiliyoruz; mükemmel değiliz.
Bu nedenle yapay zekânın kusursuz olacağını ve tüm sorunlarımızı çözeceğini düşünmek bana göre aptallık. Bence burada, rahatsızlıkla rahat etmeyi öğrenmemiz gereken kozmik bir durum var. İnsanlarla, “Şu anda yaptığınız şeyi yapmaya devam ederseniz en fazla iki yıl içinde işlevsiz kalacaksınız. Şu anda yaptığınız işi yapıyorsanız 12 ay içinde yerinize bir sohbet botu koyabilirim” dediğim konuşmalar yaptım.
Bunun insanları çok rahatsız ettiğini biliyorum. Ancak birileri daktilo tamircisine gidip, “Kişisel bilgisayarlar geldi; uyum sağlasan iyi olur, yoksa dükkânını kapatmak zorunda kalacaksın” demiştir. Bazıları da, “Nasıl cüret edersiniz? Ben toplumun direğiyim, herkesin daktilosunu tamir ediyorum. Zamanın sonuna kadar burada olacağım” diye düşünmüş olabilir. Ama hayır, olmayacaktı.
Bence mesele bu paradoksta yatıyor.
David Rice: Evet, sana daha fazla katılamazdım. Sürekli ilerlemek ve kendimize farklı şekillerde meydan okumak işlerin doğal düzeninin bir parçası. Birçok işi düşündüğünüzde, örneğin arama motoru optimizasyonu, ben çocukken böyle bir iş yoktu. Bu nedenle işlerin devamlı değişmesi doğal.
Ancak bence ilginç olan bir nokta daha var. Bir ebeveyn olarak bu konuda ilginç bir bakış açın olabilir. Şu anda liseden mezun olan çocuklarını düşün. Yıllarca çocuklara, “Kod yazmayı öğrenmelisiniz” dediler.
“Kod yazmayı öğrenmelisiniz.” Şimdi ise bu şeyin beş yıl içinde kendi kodunu yazabileceği söyleniyor. Bu çok kısa bir süre. Yani…
Christopher Lind: Zaten kendi kodunu yazıyor.
David Rice: Evet, aynen öyle. Peki çocuklara ne yapmalarını söyleyeceğiz? Bir ebeveyn ve lider olarak buna nasıl yaklaşıyorsun?
Christopher Lind: Bu gerçekten ilginç bir konu. Çünkü üniversitelerin artık yapay zekâ alanında lisans ve yüksek lisans programları açması büyük bir haber oldu. Herkesin bu alanda diploma alması ve uzmanlaşması gerektiği söyleniyor.
Belki karşıt görüşlü biriyim ama herkesin yapay zekâ alanında diploma alması gerektiğini düşünmek yapılabilecek en büyük hata olur. Diğer her şeyde olduğu gibi burada da bir heyecan döngüsü var. Kimse internet alanında diploma almak için üniversiteye gitmedi.
Bunu yapmadınız, çünkü internet her yerdeydi. Daha çok, “Onunla ne yapıyorsunuz?” sorusu önemliydi. Bu alanda uzmanlaşmaya yönelik bir alan olacak mı? Elektriği düşünelim: Herkes elektrik konusunda mı uzmanlaştı? Hayır. Ancak insanlar kendi çalışma alanlarında elektriği nasıl kullanacaklarını düşündü.
Çocuklarımla konuşurken de aynı şeyin geçerli olacağını düşünüyorum. Onlara, “Artık hepiniz makine öğrenmesine hâkim olmalı ve algoritma yazmayı öğrenmelisiniz; aksi takdirde mahvoldunuz” demiyoruz. Hayır. Gerçekten hangi konuda iyisiniz? Gerçekten neye tutkuyla bağlısınız? Ancak yapay zekânın bunu nasıl değiştirdiğini konuşalım.
Bunun neresinin sürdürülebilir olduğunu düşünelim. Çünkü becerilere baktığımda, bugün tamamen kalıcı olan bazı beceriler var. Bunları farklı şekillerde uygulamanız gerekebilir. Ancak yapay zekâ çağında bile problem çözme, yaratıcılık, karar verme, iletişim ve kişilerarası becerilere ihtiyaç duyacaksınız. Hatta bunlara daha fazla ihtiyaç duyacaksınız.
Bunu pazarlamacı, üretim lideri ya da başka bir alanda çalışan biri olarak yapabilir misiniz? Elbette yapabilirsiniz. Ancak bu kalıcı becerilerde uzmanlaşmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Çocuklarımla konuşurken zamanımı buna ayırıyorum ve hayal güçlerini keşfetmelerine izin veriyorum. Var olmayan bir şey yaratmalarını umuyorum. Hayalim bu olurdu.
David Rice: Bunu söylemen ilginç; çünkü gerçekten uzmanlaşmak için iyi bir zaman olduğunu söyledin. Bazı insanların, artık bilginizin daha bütüncül olması gerektiğini söylediğini duydum. Çünkü çok özel alanlardaki işler, bu şeyin etkisiyle değişecek ve o alanlardaki görevlerin çoğu artık eskisi gibi görünmeyecek.
Aslında kariyeriniz daha bütüncül olmanızı gerektirebilir. Sen ne düşünüyorsun?
Christopher Lind: Bu konuya girdiğimde bazı insanlarla anlaşmazlık yaşıyorum. “Hayır, hayır, hayır, genelci olmanız gerekiyor” diyorlar. Ben de, “Genelci olmanın zamanı değil” diyorum. Çünkü yapay zekânın genel işleri herhangi bir insandan bin kat daha iyi yapabildiğini şu anda söyleyebilirim.
Sadece her işe biraz hâkim olmak ve hiçbirinde ustalaşmamak istiyorsanız bu yolu seçebilirsiniz; ancak bunun sizin için iyi sonuçlanacağını düşünmüyorum. Uzmanlaşmaya geri dönersek, bence anlamadığımız ve bunun için alan olduğunu düşündüğüm nokta şu: Bir etkinliği, uzmanlaşmamız gereken şey olarak görmeye eğilimliyiz.
Benim söyleyeceğim şu: Bunu nasıl yaptığınız konusunda uzmanlaşmayın. Şu anda, “Ben bu uygulamanın ustasıyım” demek çok anlamsız olur. Çünkü o uygulama siz onda ilerleme kaydedene kadar tamamen ortadan kalkabilir. Ancak işin derinliğini anlamak önemli. Örneğin kodlamayı ele alalım. Bilgisayar bilimi konusunda son derece yetenekli olan, mantığı ve bu şeylerin nasıl bir araya geldiğini anlayan insanlara hâlâ kritik bir beceri olarak ihtiyaç duyulacak.
Herkesin bu beceriye sahip olması gerekir mi? Hayır. Ancak eksik olan şey, herkesin kod yazmayı öğrenmesi gerektiği yönündeki heyecan döngüsüydü. Herkesin kod yazmayı öğrenmesi gerekmiyordu. Her şey grafiksel kullanıcı arayüzüne dönüştü ve üretken yapay zekâ bunu yapabiliyor. Ancak bilgisayar biliminin daha derin yapısı, bu parçaların nasıl bir araya geldiği hâlâ önemli.
Bunu nasıl yapacağınızı bilmeniz gerekiyor. Eğer bunu kaybedersek makineleri tamamen devralmış oluruz. Makineler hata yaptığında ve yapacaklar, bunu kimse nasıl düzelteceğini bilemez. Herkes, “Bu şey patladı. Bunu nasıl düzelteceğini bilen var mı?” diye sorar. Hayır, çünkü ben genelciyim. Bu konuda konuşabilirim ama nasıl çalıştığını gerçekten bilmiyorum.
David Rice: Bu komik, çünkü kayıt başlamadan hemen önce ChatGPT’nin başka bir oyuncuya sahip olmasından bahsetmiştin. Geçen hafta biraz çökmüş gibiydi ve kimse nedenini bilmiyordu. Bu durum tekrar tekrar yaşanacak.
Christopher Lind: Mesele tam da bu. Bu tekrar tekrar yaşanacak. Alanında uzmanlaşan ve nasıl yapıldığına daha az odaklanan insanlara ihtiyacınız var. Dediğim gibi, her şeyin ayrıntısını bilmeniz gerekmiyor; çünkü bunlar değişecek.
Ancak bunun altında ne olduğunu bilmemiz gerekiyor. Böylece insanlar iyi kararlar verebilir, bir sonraki adımı öngörebilir ve konuştuğumuz tüm bu şeyleri değerlendirebilir. “Çok hızlı ilerliyoruz” dememizin nedenlerinden biri, insanların aldıkları kararların sonuçlarını anlayacak kadar alanı iyi bilmemeleri.
“Ben genelciyim. Kulağa iyi geliyor. Ne yanlış gidebilir ki?” diyorlar. Bunun derinliğini anlayan ve “Hayır, hayır, hayır; çünkü bu şuna, bu da buna bağlı. Bunu bozarsak bütün ev çöker” diyebilen daha fazla insana ihtiyacımız var. Sonra biri, “Vay canına, bunu bilmek iyi oldu. Bunu nasıl söküp ayıracağız?” diye sorar.




