Grote bedrijven zoals Google, LinkedIn en Airbnb gebruiken een OKR-oplossing om doelen te stellen en na te streven die binnen de hele organisatie op elkaar zijn afgestemd. Geïnteresseerd?
Dit artikel legt het OKR-raamwerk uitgebreider uit en waarom je zou moeten overwegen het binnen je hele organisatie te gebruiken. We definiëren wat OKR's zijn, waarom bedrijven ze gebruiken, hoe je OKR's opstelt en geven voorbeelden van OKR's in de praktijk.
Laten we erin duiken.
Wat is een doelstelling en belangrijkste resultaat (OKR)?
Het OKR-raamwerk (doelstellingen en belangrijkste resultaten) is een raamwerk voor het stellen van doelen dat bedrijven gebruiken om doelen te formuleren en hun voortgang te volgen. De term werd bedacht door Andy Grove en populair gemaakt door John Doerr in zijn boek Meten wat ertoe doet.
De vijf kenmerken van elk OKR-doel zijn dat het:
- Richtinggevend: Het doel sluit aan bij de bedrijfsdoelstellingen van de organisatie.
- Duidelijk: Het doel moet voor iedereen gemakkelijk te begrijpen zijn.
- Positief: Het behalen van het doel moet leiden tot positieve verandering.
- Uitdagend: Doelen moeten ambitieus en moeilijk te bereiken zijn.
- Inspirerend: Werknemers moeten door het OKR gemotiveerd worden om meer te bereiken.
Hoe gebruik je OKR's?
OKR's worden vaak gebruikt om afstemming, focus en verantwoordelijkheid binnen teams te bevorderen en ambitieuze doelen met meetbare resultaten aan te moedigen.
Voordat we dieper op het onderwerp ingaan, laten we verduidelijken wat we bedoelen met 'doelstellingen' en 'belangrijkste resultaten'.
- Doelstellingen beschrijven meetbare doelen die een organisatie of individu wil bereiken.
- Belangrijkste resultaten zijn specifieke, kwantificeerbare en tijdgebonden maatstaven die de voortgang richting doelstellingen meten.
De filosofie achter het OKR-raamwerk is dat bedrijven die 100% van hun doelen behalen, doelen stellen die te gemakkelijk zijn. Het ideale niveau voor het behalen van je OKR's ligt tussen 60% en 70%.
Wanneer moet je OKR's gebruiken?
Stel een OKR op wanneer je je team wilt richten op een ambitieus, kwantificeerbaar en positief doel voor het bedrijf. Stel bijvoorbeeld dat je doel is om het personeelsverloop van 5% naar 4% te verlagen. Als je personeelsverloop aan het einde van het kwartaal 4,3% bedraagt, heb je 70% van je doel behaald (0,7 op de OKR-schaal). Als je aan het einde van het kwartaal een personeelsverloop van 4% bereikt, moet je je doel opnieuw beoordelen, omdat het mogelijk te gemakkelijk te behalen was.
Wat is het verschil tussen OKR en KPI?
Hoewel OKR's bedoeld zijn als doelen en benchmarks op hoog niveau, zijn KPI's (belangrijkste prestatie-indicatoren) specifieke maatstaven die worden gebruikt om de prestaties van een afdeling of individu te beoordelen aan de hand van specifieke doelen of streefcijfers.
KPI's zijn doorgaans meer gericht op doorlopende prestatiemeting en dienen als praktische benchmarks om succes te beoordelen en besluitvorming te ondersteunen. Managers bespreken bijvoorbeeld de KPI's van een rechtstreeks aan hen rapporterende medewerker met die persoon tijdens een functioneringsgesprek, terwijl de leiding van de organisatie de verschillende afdelingen van het bedrijf aanstuurt om hun OKR's te behalen.
Voorbeelden van OKR's
OKR's kunnen voor alle afdelingen worden opgesteld, waaronder HR, bedrijfsvoering en boekhouding. Over het algemeen bestaan ze uit doelstellingen op hoog niveau met verschillende belangrijkste resultaten die definiëren hoe succes eruitziet. Hier volgen enkele voorbeelden van OKR's:
OKR's voor HR
Hier zijn twee voorbeelden van OKR's voor HR:
1. Doelstelling: het beste bedrijf zijn om voor te werken in Noord-Amerika
Belangrijkste resultaten:
- Onderzoek tegen het einde van het kwartaal 100% van de medewerkers van de organisatie om medewerkersbetrokkenheid, tevredenheid en behoeften te beoordelen.
- Behaal aan het einde van het boekjaar een eNPS-score van 80.
- Behoud een jaarlijks personeelsbehoud van meer dan 90%.
2. Doelstelling: teamleden de kans geven zich te ontwikkelen en te groeien
Belangrijkste resultaten:
- Vind en implementeer dit kwartaal een nieuw leerbeheersysteem met mogelijkheden voor gepersonaliseerde trainingen.
- Zorg ervoor dat teamleden tegen het einde van het boekjaar 100% van de beschikbare trainingstijd en het trainingsbudget gebruiken.
- Faciliteer interne promoties of horizontale overstappen voor 15% van de medewerkers binnen het komende jaar.
OKR's voor bedrijfsvoering
Hier zijn voorbeelden van OKR's voor bedrijfsvoering:
1. Doelstelling: de kostenefficiëntie van de productie verbeteren
Belangrijkste resultaten:
- De arbeidsproductiviteit dit boekjaar met 10% verhogen.
- De inkoopkosten van materialen tegen het einde van volgend jaar met 15% verlagen.
- De afvalproductie tegen het derde kwartaal met 20% verminderen.
2. Doelstelling: het in voorraden geïnvesteerde werkkapitaal optimaliseren
Belangrijkste resultaten:
- De waarde van de aangehouden voorraad tegen het einde van het jaar met 20% verlagen.
- Het aandeel van snel bewegend artikel A tegen het tweede kwartaal met 10% verhogen.
- Het aandeel van langzaam bewegend artikel B tegen het vierde kwartaal met 15% verlagen.
OKR's voor boekhouding
1. Doelstelling: de kosten van boekhoudkundige processen verlagen
Belangrijkste resultaten:
- De uitgaven aan het uitbesteden van boekhoudkundige taken met 30% verlagen
- De tijd die eraan wordt besteed met 70% verminderen door automatisering
- De gemiddelde kosten per boekhoudkundige transactie met 15% verlagen
2. Doelstelling: contant geld beter beheren
Belangrijkste resultaten:
- Het in voorraden en debiteuren geïnvesteerde werkkapitaal met 20% verlagen
- Vijf nieuwe leveranciers vinden om het gemiddelde crediteurensaldo met 20% te verhogen
- Het gemiddelde aantal dagen dat nodig is om vorderingen te innen met 20% verminderen
Soorten OKR's
Niet alle OKR's dienen hetzelfde doel. Het type OKR dat je gebruikt, hangt af van wat je ermee hoopt te bereiken. In grote lijnen zijn er drie soorten OKR's:
1. Toegewijde OKR's
Toegewijde OKR's zijn doelen waarvan iedereen in het team het erover eens is dat ze moeten worden bereikt. Deze doelen zijn nog steeds ambitieus, maar wel binnen redelijke grenzen.
2. Aspiratieve OKR's
Aspiratieve OKR's zijn doelen waarvan je weet dat je team ze binnen de uitvoeringsperiode niet volledig zal bereiken. Ze zijn ontworpen om het team aan te moedigen harder te werken.
3. Lerende OKR's
Lerende OKR's zijn experimentele doelen die worden gebruikt om ideeën te verkennen. Ze worden toegewezen wanneer je de output en resultaten van een OKR niet met vertrouwen kunt bepalen.
Voordelen van OKR's
OKR's bieden vijf voordelen, zoals John Doerr uitlegt in zijn interview met Harvard Business Review. Hij gebruikt het acroniem F.A.C.T.S. voor deze vijf voordelen:
1. Focus
85% van de organisaties definieert de belangrijkste resultaten niet duidelijk genoeg om medewerkers op alle niveaus te betrekken. OKR's helpen doelen duidelijker te definiëren en maken ze minder overweldigend. Door tijdens een bepaalde cyclus (doorgaans een kwartaal of jaar) naar minder dan tien OKR's te streven, zorg je ervoor dat elke OKR op één regel past.
2. Afstemming
OKR's zorgen ervoor dat de inspanningen van elke medewerker zijn afgestemd op de overkoepelende doelen van het bedrijf. Stel bijvoorbeeld dat het doel van het bedrijf is om het hoogste verkoopvolume in de sector te behalen. Elke relevante team-OKR weerspiegelt dit doel.
3. Betrokkenheid
Doelen van onderaf zijn over het algemeen effectiever dan opdrachten van bovenaf. De steun van medewerkers is essentieel om doelen te bereiken, omdat medewerkers die zich aan hun doelen hebben verbonden ze sneller kunnen behalen. Zonder betrokkenheid zullen medewerkers zich waarschijnlijk alleen richten op het boeken van voldoende vooruitgang om hun leidinggevende tevreden te houden.
4. Opvolging
Idealiter heeft elk belangrijk resultaat meetbare uitkomsten en is het gebaseerd op een metriek die binnen een bepaalde periode moet worden behaald. De beste OKR-softwareoplossingen kunnen je helpen belangrijke resultaten te volgen en handmatig werk te verminderen. OKR-tools zoals WorkBoard kunnen ook rapporten maken en gegevens visueel presenteren voor extra inzichten. Er zijn ook tal van andere voordelen van OKR-software.
5. Uitdaging
Het stellen van doelen die iets verder liggen dan wat haalbaar is, vormt een integraal onderdeel van het OKR-raamwerk. Zoals het gezegde luidt: “Mik op de maan. Zelfs als je mist, beland je tussen de sterren.” Ook al is een doel misschien niet haalbaar, het nastreven van dat doel (een zogenoemd uitdagend doel) kan je dichter bij het doel brengen dan wanneer je een doel had gesteld dat gemakkelijk te bereiken was.
OKR-beoordeling en -score
De voortgang van een OKR wordt gemeten op een schaal van 0 tot 1, wat in wezen het percentage van het behaalde doel is. 1 (of 100%) staat voor het volledig behalen van het doel.
De score daartussen, bijvoorbeeld 0,6 of 0,7, laat zien hoeveel voortgang er is geboekt. Het is alsof je zegt: "Hé, we komen er wel, maar er is nog werk aan de winkel." Deze beoordeling helpt teams en individuen te zien wat werkt, wat moet worden bijgesteld en waarop ze hun inspanningen moeten richten om vooruitgang te blijven boeken.
OKR’s instellen
Het is lastig om OKR’s te schrijven wanneer je vanaf nul begint. Daarom beginnen veel leiders met een sjabloon. De OKR’s die je instelt, zijn echter uniek voor elke organisatie, afhankelijk van de bedrijfsdoelstellingen. Zo stel je OKR’s in:

Stap 1: Bepaal je prioriteiten
Wat staat er nu op de planning voor je bedrijf? Aan welke doelen werk je? Zijn er problemen die je moet oplossen om het bedrijf efficiënter te runnen?
Het beantwoorden van deze vragen biedt een goed uitgangspunt. Als je bijvoorbeeld vorig jaar je verkoopquotum niet hebt gehaald, ga dan dieper graven en ontdek de redenen. Je doel kan zijn om die reden aan te pakken en je verkoop met 15% te verhogen.
Stap 2: Betrek het team
Maak van het instellen van OKR’s een inclusief proces in plaats van het team simpelweg een lijst met OKR’s te geven. Vraag om hun inbreng over de beste manieren om een bepaald doel te bereiken. Vraag of zij andere doelstellingen met een hogere prioriteit kunnen bedenken dan de doelstellingen die jullie bespreken. Moedig hen aan om uitdagende doelen te stellen en uit te leggen waarom dat belangrijk is.
Stap 3: Kwantificeer de OKR
Kwantificeer elke OKR op basis van benchmarks of historische gegevens. Je zou bijvoorbeeld de verkoop met 15% kunnen willen verhogen door zeer gericht verkoopcampagnes uit te voeren. Als je historische verkoopgroei of de gemiddelde verkoopgroei in de sector 8% tot 10% bedroeg, kan 15% een goed uitdagend doel zijn.
Stap 4: Houd de voortgang bij
Nu je OKR’s hebt ingesteld en toegewezen, moet je de voortgang monitoren. Vraag het team tijdens het bijhouden van de voortgang of ze hulp nodig hebben, zelfs als het lijkt alsof alles goed gaat. Als een teamlid moeite heeft, help hem of haar dan het probleem vast te stellen en ermee om te gaan.
Gebruik OKR’s voor gerichte groei
Organisaties gebruiken de OKR-methodologie om zich te richten op wat het belangrijkst is voor hun groei-inspanningen. Deze initiatieven helpen medewerkers zich te concentreren op specifieke taken die nodig zijn om de grotere visie van je bedrijf te verwezenlijken.
Belangrijkste punten:
- OKR’s zijn ambitieuze doelen die bedoeld zijn om afdelingen op één lijn te brengen en hen te sturen naar positieve bedrijfsresultaten.
- Doelstellingen beschrijven het doel in algemene termen, en de belangrijkste resultaten kwantificeren hoe de organisatie succes definieert.
- OKR’s krijgen een score tussen 0 en 1, waarbij de resultaten in decimalen worden weergegeven.
- Goede OKR’s moeten moeilijk te bereiken zijn—het behalen van 60-70% van de OKR (een score tussen 0,6-0,7) is een realistische basisverwachting.
Klaar om de juiste OKR-software te kiezen?
Begrijpen wat OKR-software doet, is de eerste stap. Vervolgens moet je bepalen welke functies, workflows en integraties daadwerkelijk passen bij de manier waarop jouw team doelen stelt en bijhoudt.
Onze gids over hoe je OKR-software kiest behandelt het evaluatieproces, van het definiëren van vereisten en het vergelijken van leveranciers tot het samenstellen van een shortlist en het plannen van de implementatie.
Bekijk voor verdere begeleiding bij het gebruik van OKR's onze shortlist van de beste OKR-podcasts en vergeet niet je op onze nieuwsbrief te abonneren.
