“Neden çalışmak için hiç motive olamıyorum?” diye sormayı bırakın ve “En iyi işimi yapabilmek için neye ihtiyacım var?” diye sormaya başlayın.
İşe geliyorsunuz. Sandalyenizde oturuyorsunuz, ama hepsi bu. İlham, yaratıcılık ve çaba açısından neredeyse yok sayılabilirsiniz.
Başarılı olmak için fazlasını yapan biri olduğunuzdan, elinizden gelenin en azını yapıyorsunuz. O kadar iyisiniz ki, onlara söylemediğiniz sürece çoğu insan işte zorlandığınızı fark etmiyor bile.
Bunun geçici bir dönem olduğunu düşündünüz. Başınızı öne eğip devam ettiniz. Çünkü yaptığınız şey bu: direnmek. Günlük koşuşturma size tanıdık geliyor. Hatta bir zamanlar bundan teselli bulurdunuz. Siz yaptığınız şeysiniz. Ve onu iyi yaptığınız için bu yoğun tempodan onay alıyorsunuz.
Ama bu zorlu süreç hafiflemedi ve şimdi bir fark yarattığınızı hissetmekte zorlanıyorsunuz.
Soruyu değiştirmenin zamanı geldi. Eksik olana—motivasyon, tutku ve enerji kaybına—bakmayı bırakın ve dolu olana bakmaya başlayın. En iyi işinizi yapmanızı ne destekliyor?
Bu yeni bakış açısını benimsemek için kendinize şu üç soruyu sorun:
- Hayatımın sonunda ne hissetmek istiyorum?
- Bu duyguya doğru ilerliyor muyum?
- Büyüme ve tatminle mi, yoksa rahatlık ve uyum sağlamakla mı daha çok ilgileniyorum?
His – amaç bu.
Hayatınızın sonunda nasıl hissetmek istediğinize şimdi karar verin. Kararlarınızı size bu duyguyu veren şeylere yöneltin.
Araştırmalar, başarınız kendi belirlediğiniz arzulara değil de dış beklentilere dayanıyorsa tatmin bulmakta zorlanacağınızı doğruluyor.
Mevcut işiniz ve başarınız, sizi canlı hissettiren şeyi değil de sizden bekleneni gerçekleştirmek için hedefler belirlediğiniz bir performans odaklılığına dayanıyorsa, aradığınız tatmin ve motivasyonu bulmak için çerçevenizi yeniden yönlendirmeniz gerekir.
Hayatınızın sonunda ne hissetmek istediğinizi araştırarak başlayın. Ölüm döşeğinizde, hayatınıza dönüp baktığınızda, şu anda yaptığınız şeye daha fazla zaman ayırmış olmayı dileyecek misiniz?
Cevap kesin bir “Hayır!” ise, son anlarınızda uzanırken sahip olmak istediğiniz duygunun ne olduğuna bilinçli olarak karar verin. Ardından bu duyguyu, sizi ona doğru ilerletecek kararlar almanıza yardımcı olacak bir mercek olarak kullanın.
Zamanla, bu duyguyu onurlandıran küçük kararlar olmak istediğiniz yere ulaşmanızı sağlar. Sıradan kararların gücünü küçümsemeyin. İstediğiniz sonuca ulaşmak, hayatın olağan anlarında gerçekleşir.
Ne hissetmek istediğinizi belirledikten sonra, bu duyguyu amaç olarak adlandırarak bu stratejiyi uygulayın. Mevcut tüm hedeflerinizi strateji olarak yeniden adlandırın. Ardından stratejilerinizin sizi amacınıza yaklaştırıp yaklaştırmadığını kontrol edin.
Mevcut planınız sizi bu duyguya ulaştırmıyorsa yaklaşımınızı yeniden düzenlemeniz gerekir. Bunun sonraki bölümde nasıl görüneceğini keşfetmek için okumaya devam edin.
Ölüm döşeğinizdeki cevap evetse, yani şu anda yaptığınız şeye daha fazla zaman ayırmak isteyecekseniz, muhtemelen mücadele ettiğiniz motivasyon sorunları görev odaklılığından çok yakın çevrenizdeki değişkenlerle ilişkilidir.
Kendinizi yoklayın. Anlamınızla—çalıştığınız şeyin daha büyük resmiyle—en son ne zaman bağlantı kurdunuz? Ne kadar takdir edildiğinizi hissediyorsunuz? Siz nasılsınız ve katkınızı ne kadar iyi ölçüyorsunuz? Yaklaşımınız Öğrenmede İlk Denemelere (FAIL) yer bırakıyor mu?
Doğru yolda olsanız bile motivasyon duygunuz, değişen koşullarınıza tepki olarak dalgalanabilir.
İlhamınızı, yaratıcılığınızı ve iradenizi korumak için nedeninizle, varoluş amacınızla bağlantılı hissetmeniz gerekir. Çalışmanızı daha büyük resmin içinde görselleştirmek için zaman ayırın. Vizyonunuza bağlanın—neyi gerçekleştirmek için çalışıyorsunuz?
Önemli olduğunuzu hissedip hissetmediğinizi ve aldığınız takdiri somut olarak gösterebilip gösteremediğinizi kendinize sorun. Verdikleriniz ile ne kadar takdir edildiğinizi hissetmeniz arasında bir dengesizlik var mı? Bunu uyumlu hâle getirmek için ne yapabilirsiniz?
Diğer insanları değiştiremeyeceğiniz için zamanınızı ve enerjinizi korumanıza yardımcı olacak sınırlar koymak sizin sorumluluğunuzdur. Birinin bunu fark etmesini beklemek yerine, sesinizi çıkarmalı ve takdir edilme ihtiyacınızı dile getirmelisiniz.
Yeterince iyi olmadığınızı hissediyorsanız, zihninizdeki bu hikâyeyi ne besliyor? Karşı karşıya olduğunuz işlerin çokluğu ve yönetiminiz tarafından desteklenmediğinizi hissetmeniz mi? Belki de yapılacaklar dağlarına bakarken her şeyi asla bitiremeyecekmişsiniz gibi hissediyorsunuz. Ya da ofisten ayrıldıktan sonra yaşadığınız karşılaşmaları zihninizde yeniden kurguluyor, bunu veya şunu farklı yapmanız gerektiğine odaklanıyorsunuz?
İyi yaptıklarınızı ve yolunda gidenleri düşünerek hikâyenin akışını değiştirin. Bitmek bilmeyen yapılacaklar listeniz yerine son birkaç aydaki ilerlemenize dönüp bakın. İçinizdeki eleştirmeni sarılarak susturun.
Bir amacınız olmadığını, katkıda bulunamadığınızı ve sürekli başarısız olduğunuzu hissetmek, sizi üzerinize örtüyü çekip yatakta kalmaya motive eder. Motivasyonunuzun yönünü değiştirmek istiyorsanız zihniyetinizi değiştirin.
Yol
Duyguları somut eylemlere dönüştürmek göz korkutucu olabilir. Mevcut gidişatınız en çok hissetmek istediğiniz duyguyla örtüşmüyorsa bundan sonra ne yaparsınız? Hissetmek istediğiniz şeye göre seçimler yapmaya nasıl başlarsınız?
Belki yukarıda kendinizi güçlü hissetmek istediğinizi fark ettiniz; ancak son kararlarınızın çoğunu bu bakış açısıyla değerlendirdiğinizde, güçsüzlük hissinin iş hayatının ötesine uzandığını görüyorsunuz.
Bu anlaşılır bir durum; çünkü son zamanlarda motivasyon eksikliğinizin arkadaşlıklarınızda, ailenizle ilişkilerinizde ve tutku projelerinizde de kayıtsızlık ya da kırgınlık olarak ortaya çıktığını fark ettiniz.
Hedefler ve yapma hâliyle örülü tünelin hiç bitmediği, performans odaklı bir yaşama yönelmenin kapsamını anlamaya başladığınızda, hedefin duygu, yapma hâlinin ise yalnızca var olmak olduğu ustalık yaklaşımına yeniden yönelmek zor olabilir.
“Yönelimi bozulmuş” olmanın sizde bıraktığı boşluk, duyguya yaklaşmak için nereden başlayacağınızı bilmeyi zorlaştırabilir. Bu durum size boşuna çabalıyormuşsunuz gibi de hissettirebilir: bugüne kadar yaptığınız her şey sizi istediğiniz duygudan daha da uzaklaştırmıştır.
İçiniz rahat olsun: mevcut yöneliminiz içinde yaptığınız her şeyin bir değeri vardır. Şu an bulunduğunuz noktaya gelebilmeniz için öğrenmeniz ve almanız gereken dersler ve mesajlar vardı. Yeniden yönelmek, en baştan başlamak değil, yalnızca yön değiştirmek anlamına gelir.
Bu yaklaşımı uygulamaya koymak için bundan sonra karşınıza çıkan kararlarla ilgili küçük adımlarla başlayın. Nasıl hissetmek istediğinize sizi yaklaştıran seçenekleri seçme pratiği yapın.
Bu, daveti kabul etmek zorunda hissetmek yerine kendinize zaman ayırmak için bir arkadaşınızla akşam yemeğine hayır demek gibi görünebilir.
Ya da gitmek zor olsa bile akşam yemeğine evet demek gibi görünebilir; çünkü sonunda daha fazla hissetmek isteyeceğiniz duygu bağlılıktır.
Yukarıdaki örnekte olduğu gibi doğru ya da yanlış seçimler yoktur; yalnızca sizi hedefinize yaklaştıran veya ondan uzaklaştıran alternatifler vardır.
Her seçim, geliştirmeye çalıştığınız duyguya ve şimdiye kadar sürdürdüğünüz kalıplara bağlıdır.
Bir dahaki sefere önemli bir kararla karşılaştığınızda normal artı/eksi listenizi yapın, ancak ardından kararı bu bakış açısıyla değerlendirin.
Performans odaklı bir yönelim içindeyseniz ve tüm işaretler devam etmeniz gerektiğini gösteriyorsa, bu bakış açısı kararınızın yaşamınızın şekillenmesine nasıl katkıda bulunacağı konusunda size çok farklı bir anlayış sunar.
Önceden bunun toplumsal olarak kabul gören ve tüm kutucukları işaretleyen, ancak sizi hissetmek istediğiniz şeyden uzaklaştıran bir seçim olduğunu bilseydiniz, bu kararınızı nasıl etkilerdi?
Yön değiştirmek, istediğiniz şeylere daha fazla, “yapmanız gerekenlere” ise daha az yaklaşmak genellikle riskli hissettirir.
Kendinizi yeni seçimleriniz hakkında başkalarının ne hissedeceğini merak ederken bulabilirsiniz. Böyle bir durumda onların ölüm döşeğinizde olmadığını kendinize hatırlatın. Pişmanlıkla yüzleşecek olanlar onlar değil.
Rahatsızlık – değişim riskine tahammül edebilmek için konfor alanınızı genişletin ve derinleştirin
Konfor alanınızın dışına ne sıklıkta ve ne ölçüde çıktığınız, yön değiştirmenin ne kadar riskli hissettireceğini etkiler.
Yeni yiyecekler deneyen, tanımadığınız insan gruplarıyla bir araya gelen, yeni diller öğrenen, zorluklarla karşılaşmış olan ve/veya değişken bir programa sahip biriyseniz, yeni ya da farklı bir şey seçmek konfor alanınıza daha yakın olacaktır.
Konfor alanınızın hem derinliği hem de genişliği vardır; bu nedenle yeni şeyler daha tanıdık gelir. Zor şeyler daha az güç hissettirir.
Yaşamınızdan sorumlu kişinin siz olduğunuzu hatırlamak işe yaramıyorsa ve toplumsal onaya karşılık gelen, size seçeneğiniz yokmuş gibi hissettiren kararlar almaya devam ediyorsanız, risk algınızı azaltmak için konfor alanınızı nasıl genişletebileceğinize bakın.
Öğrenmeye ilişkin sinir ağlarını barındıran sistem olan parasempatik sinir sisteminiz, stresli olduğunuzda kapanır.
Konfor alanınızın çok dışına çıktığınızda ve bu da strese girmenize neden olduğunda, gelişim seçimini yapmakta fizyolojik olarak zorlanırsınız.
Tekrar söyleyelim: uygulama sürecine başladığınız yer, her gün yaptığınız sıradan seçimlerdir.
Konfor alanınızı genişletmek ve güçlendirmek için küçük şeylerin yarattığı rahatsızlıkla oturmayı deneyin.
Bunu deneyin. Normalde karşı çıkmayacağınız bir yerde karşı çıkmayı seçin. Normalde hemen işe koyulacağınız bir durumda duraklamaya karar verin.
Son teslim tarihini kaçırana kadar ertelemek yerine başlayın. Yapmanız gerekeni değil, istediğinizi seçme becerinizi nasıl etkilediğini görmek için yapın.
Ardından her bir seçim için ve genel olarak ne kadar motive hissettiğinizi değerlendirin.
