10 Kat Büyüyen Bir Şirket Nasıl Kurulur? (10x Management’tan Rishon Blumberg ile)
Deşifreyi okuyun:
Podcast bölümlerimizin deşifresini bir yazılım programı kullanarak hazırlamayı deniyoruz. Bot her zaman yüzde 100 doğru çalışmadığı için lütfen yazım hatalarını mazur görün.
Tim Reitsma En iyi yetenekleri çekmekte, geliştirmekte veya elde tutmakta zorlanan ya da bununla mücadele eden bir kuruluş musunuz? Ekibinizi harika sonuçlar sunması için güçlendirmeye ilham duyan bir yönetici misiniz? Yukarıdakilerden herhangi birine evet yanıtı verdiyseniz, bu podcast sizin için. Bugünkü konuğum Rishon Blumberg, John Mayer gibi Grammy ödüllü müzisyenler için yetenek yöneticisi olarak çalıştığı kariyerini, kurucu ortağı Michael Solomon ile birlikte bırakarak 10X Management’ı kurdu. Bu, kendi alanında bir ilk olan ve en seçkin teknoloji yeteneklerini yeni kurulmuş girişimlerden IBM, Verizon, BMW ve Google gibi küresel devlere kadar uzanan şirketlerle buluşturan bir yetenek ajansı.
Rishon kısa süre önce, “Gamechanger: Yetenek Ekonomisinde Nasıl 10 Kat Büyüyebilirsiniz?” adlı kitabın ortak yazarlığını yaptı. Bugünkü podcast’te kitap hakkında konuşacağız, 10X’in ne anlama geldiğini ele alacağız ve bunun günümüz ekonomisinde neden bu kadar önemli bir konu olduğuna dair hikâyeler dinleyeceğiz.
Bizi dinlediğiniz için teşekkürler. Ben People Managing People’ın daimi sunucusu Tim Reitsma. İnsanları yöneten kişilerin daha iyi liderlik ve yöneticilik yapmasına yardımcı olduğumuz podcast’e hoş geldiniz. Sahipler, kurucular ve girişimcileriz; orta kademe yöneticiler ve ekip liderleriyiz. İnsanları yönetiyoruz. Evet, insan kaynakları alanında çalışıyoruz ama en azından geleneksel anlamda İK değiliz. İnsanların ekiplerini ve kuruluşlarını daha etkili biçimde yönetmelerine ve onlara liderlik etmelerine yardımcı olma misyonundayız. Daha iyi liderlik ve yöneticilik yapmak, daha iyi bir kuruluş lideri ve daha etkili bir insan yöneticisi olmak istiyorsanız bize katılın. İnsanlar, ekibinizi ve kuruluşunuzu daha etkili biçimde işe almak, elde tutmak, yönetmek ve yönlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz ipuçlarını, püf noktalarını ve araçları bulmak üzere podcast’e katılın. Programı dinlerken lütfen abone olun ve gündemdeki her şeyden haberdar olmak için peoplemanagingpeople.com üzerinden e-posta listemize katılın.
Podcast’e hoş geldin Rishon. Seni konuk etmek büyük bir mutluluk. Bir süredir bu görüşmeyi planlamaya çalıştığımızı biliyorum ve bugün seninle güzel bir sohbet gerçekleştireceğimiz için gerçekten heyecanlıyım.
Rishon Blumberg Teşekkür ederim Tim. Burada olmaktan onur duyuyorum. Davet ettiğin için teşekkürler.
Tim Reitsma Öncelikle konuklarımıza sormayı sevdiğim soruyla başlayalım: Bize biraz kendinden, yolculuğundan ve seni bir teknoloji yetenek ajansı kurmaya yönelten şeylerden bahseder misin?
Rishon Blumberg Öncelikle İkizler burcuyum. Mayıs ayında doğdum. Bunun çok önemli olduğundan emin değilim ama sahilde uzun yürüyüşleri seviyorum.
Şaka bir yana, hikâyemin gerçekten geldiğim yerle, yani New York City ile başladığını düşünüyorum. Burada doğup büyüdüm. Yetmişlerde büyümek, seksenli ve doksanlı yıllarda yetişkinliğe adım atmak, pek çok zıtlığın bir arada bulunduğu bir şehirde yaşamak anlamına geliyordu. New York’ta elbette büyük bir iş, finans ve bankacılık dünyası vardı ama eğlence sektörü de bulunuyordu.
Ayrıca, özellikle o dönemde ve belki şimdi biraz daha gelişmekte olan gerçek bir girişimcilik ruhu vardı. Sanırım bu ruh beni ve ortağımı erkenden etkiledi. Kariyerimize önce eğlence sektöründe başlayıp ardından teknolojiye yönelmemizin temellerini attı.
Bu nedenle bugün bulunduğum yere gelmemi sağlayan şeyin yetişme tarzım, büyüdüğüm yer ve içinde büyüdüğüm ortam olduğunu söyleyebilirim.
Tim Reitsma Müzik sektöründen teknolojiye ve teknoloji yeteneklerine uzanan oldukça ilginç bir yolculuk. Bu değişime, bu yön değişikliğine ne sebep oldu?
Rishon Blumberg Aslında oldukça doğal gelişti. Öncelikle küçük bir düzeltme yapayım: Eğlence sektöründe hâlâ bir şirketimiz var; yaklaşık 25 yıl önce kurduğumuz şirketin aynısı. Teknolojiye geçişimizi sağlayan temel şey, doksanlı yılların başından 2012’de 10X Management‘ı kurduğumuz döneme kadar, temsil ettiğimiz sanatçılar için web siteleri ve dijital projeler geliştirmemize yardımcı olmaları amacıyla çok sayıda teknoloji serbest çalışanını işe almamızdı. Ayrıca eğlence dünyası için uygulamalar geliştirmek üzere bir yazılım geliştirme şirketiyle ortaklık kurmuştuk.
Aynı tür sorunlarla tekrar tekrar karşılaşıyorduk. O sırada çözümün bir parçası olabileceğimizi düşünmüyorduk ama teknoloji alanında, özellikle de teknoloji sektörünün serbest çalışma tarafında yaşanan bazı verimsizlikleri bilinçaltında fark ettiğimizi düşünüyorum. Ardından 2010 civarında insanlar teknoloji yeteneklerinin yeni rock yıldızları olduğuna dair başlıklar yazmaya başladı.
Bu bizim için biraz aydınlanma anıydı. Yetenekleri temsil etme ve koruma konusunda bir beceri ve bilgi birikimimiz vardı. Teknoloji yetenekleri rock yıldızlarından çok farklı değilse, belki onlar da eğlence sanatçılarının, sporcuların ve oyuncuların onlarca yıldır yararlandığı aynı türden koruma ve kariyer rehberliğinden faydalanabilirdi.
Bu nedenle fazla düşünmeden işe koyulduk. Çok kısa sürede de bunun gerçekten işe yaradığını gördük. 2011’de birlikte çalışacağımız ilk müşterimizi bulduk. Kendisi müzisyendi ancak müzisyenlik hayatını garsonluk gibi geçici işlerle finanse etmek yerine müzik kariyerini finanse etmek için yazılım geliştiriyordu.
Bu fikirle kendisine yaklaştığımızda hem teknoloji tarafındaki değer önerisini hem de sanatçıların menajerler ve ajanslarla nasıl çalıştığını anlama becerimizi gördü. İlişkimiz çok hızlı biçimde harika bir ortaklığa dönüştü. 2012’de şirketi resmileştirdik ve hızla büyümeye başladık.
Kitabın temelleri de o dönemde atıldı. Aslında bilinçli olarak kitap yazmaya karar vermemiştik. Ancak teknoloji ekosisteminde öğrendiğimiz ve gözlemlediğimiz pek çok ilginç şey, daha geniş ekonomide yaşanacakların habercisiydi.
2017 civarında pazarı nasıl daha fazla eğitebileceğimizi düşünmeye başladık. 10X ile 2012 ve 2018 yılları arasında yaptığımız şey esasen buydu: Pazara ne yaptığımızı, bunu neden farklı yaptığımızı ve farklı sektörlerdeki farklı şirketlerde hangi uygulamaların işe yarayıp hangilerinin yaramadığını anlatmak. Kitabın temeli böyle oluştu.
Tim Reitsma Ne kadar ilginç bir yolculuk. Kitapta pek çok hikâye anlatıyorsunuz. Hâlâ müzik sektöründe faaliyet gösterirken senin ve Michael’ın orada öğrendiklerinizi teknoloji dünyasına taşımanız gerçekten dikkat çekici. O halde 10X kavramına biraz daha yakından bakalım.
Rishon Blumberg Kitapta yetenek ekonomisinde nasıl 10X olunabileceği anlatılıyor. Bu ne anlama geliyor?
Rishon Blumberg Bu, teorilerimizin ve kitapta ele aldığımız konuların temelini oluşturuyor. 10X’çiler fikrinden söz ediyoruz. Bunlar gerçek insanlar; hayal ürünü değiller.
Kitapta farklı 10X türlerinden bahsediyoruz ama karşılaştığımız ilk kişi Bruce Springsteen’di. O zaman onu 10X’çi olarak görmüyorduk; yalnızca işinin zirvesinde, açıkça dâhi olan biri olduğunu düşünüyorduk.
Ancak o sadece şarkı yazma ve sunma konusunda değil, düşünce biçimi bakımından da dâhiydi. Yöneticilerden menajerlere, turne ekibinden yapımcılara kadar kendisini destekleyen ekip ve çevreyi nasıl oluşturduğunu çok iyi biliyordu. Bruce, tüm bu alanlarda mükemmelliği bir araya getirmenin değerini gerçekten kavramıştı.
Bizim için 10X’çi, çok yüksek bir IQ’ya sahip olan ama daha da önemlisi çok yüksek bir EQ’ya, yani duygusal zekâya sahip kişidir. Başkalarıyla ilişki kurmayı, etkili iletişim kurmayı ve empati göstermeyi anlaması da aynı ölçüde gelişmiştir. Bu, yüksek başarı gösteren kişilerin çalıştıkları her projeye benzersiz bir katkı sunmasını sağlar.
Açıkça olağanüstü zihinlere sahiptirler. Hayatları ve kariyerleri boyunca biriktirdikleri bilgiyi paylaşırlar ancak aynı zamanda kafalarında olup bitenleri aktarabilme becerisine de sahiptirler. Hayatınızda son derece zeki olduğu hâlde iyi iletişim kuramayan ya da zekâsını ve bu zekânın hayatınızı ve kariyerinizi nasıl etkileyebileceğini anlamayı zorlaştıran farklı özelliklere sahip kişiler mutlaka olmuştur.
10X’çilik ulaşılması ya da daha doğrusu yönelinmesi gereken bir hedeftir. Ancak herkes 10X olamaz. Kitabın temel sorusu şudur: Şirketler 10X’çiler için nasıl daha 10X ve daha elverişli hâle gelebilir? Bireyler kendilerini 10X yelpazesinde nasıl ileriye taşıyabilir?
Bazıları 10X’e ulaşabilir, bazıları bu bileşenlere sahip olabilir ve gerekli becerileri öğrenerek bu düzeyde değer sunabilir. Ancak çoğu insan yalnızca daha iyi olmaya ve 10X’e yaklaşmaya çalışır. Bence çoğumuz bu noktada yaşıyoruz.
Tim Reitsma Bence de. En azından tanıdığım insanların çoğunun bunun için çabaladığını düşünüyorum. Kitabın sekizinci sayfasında 10X’çiyi, harika tavsiyeler geldiğinde yön değiştirebilecek kadar alçak gönüllü biri olarak tanımlıyorsunuz. Bunun yetenekle ilgili olduğunu varsayıyorum ama bu, yalnızca IQ’yu değil EQ’yu da kapsıyor. Şirketlerden bahsediyorsunuz. Bir şirketin insanların 10X olmaya çalışabileceği bir alan yaratması için ne yapması gerekir?
Rishon Blumberg Kitap iki bölüme ayrılıyor. İlk yarı, şirketlerin daha elverişli hâle gelmek ve kendilerini 10X’e taşımak için yapabileceklerini anlatıyor. İkinci yarı ise bireye odaklanıyor.
10X Management ve 10X Ascend aracılığıyla farklı sektörlerdeki şirketlerle çalışırken öğrendiğimiz şey, şirketlerin bu konularda farklı seviyelerde olduğuydu. Kitapta teknoloji sektörünü arka plan olarak kullanıyoruz. Bunun bilinçli bir nedeni var: Daha fazla teknoloji şirketi 10X’çilere elverişli bir çalışma ortamı sunacak şekilde konumlandı.
Bu, pazarın ve çalışma dünyasının kendisine bakışını güncellemesi ve modernleştirmesi anlamına geliyor. Bazen Office Space filmini örnek veriyorum. Film bir teknoloji şirketini, çalışanların kim olduğunu, neye önem verdiklerini, isteklerini ve ihtiyaçlarını bilmeyen son derece sıradan bir orta kademe yönetim anlayışıyla anlatıyor. Eski çalışma biçiminin, insanı makinenin bir dişlisi olarak gören komik bir eleştirisi.
Yeni çalışma biçimi bunun çok farklı. Teknoloji şirketlerin daha az kaynakla çok daha fazlasını yapmasını sağlıyor. Daha az kaynakla daha fazlasını yaptığınızda, şirketinizde çalışan her kişinin 10X yelpazesinde olması gerekir. Çünkü çalışanlardan artık 20, 30 ya da 40 yıl öncesine göre çok daha fazlasını bekliyorsunuz.
Bir sorunun üzerine daha fazla insan gönderemezsiniz; soruna daha fazla uzmanlık katmanız gerekir. Bu nedenle şirketlerin yüksek performanslı insanları çekebilmesi için çok daha kişiye özel bir yaklaşım gerekir. Birini makinenin dişlisi olarak göremezsiniz. Bu, işe alım sürecinin, yani birini görüşmeye çağırıp ekibe katma sürecinin en başında başlar.
Kitabın sonlarına doğru bu konuya uygulamalı biçimde değiniyoruz. Şirketlerin W-2 çalışanı veya 1099 serbest çalışanı işe alırken yapması gerektiğine inandığımız bazı somut öneriler sunuyoruz. Bunların tamamı, işe almak istediğiniz kişinin kim olduğunu anlamakla ilgili.
Onu ne motive ediyor? Hayat hedefleri neler? Şirketiniz onun misyonuyla örtüşüyor mu? 10X’çiler ve modern iş gücü misyon odaklıdır. Kişisel değerleriyle ve dünyanın nasıl olması gerektiğine dair görüşleriyle örtüşen projelerde çalışmak isterler.
Bu nedenle şirketlerin kişiye özel bir bakış açısıyla düşünmesi çok önemli. İnsanların kim olduğunu anlamak, yönetim felsefesine de yansır. Birinden TPS raporlarını pazartesi günü masanızda bulundurmasını istemek ve işi bitirmek için hafta sonu gelmesini beklemek artık işe yaramıyor.
Ekibin desteğini almanız gerekir. Kitapta sözünü ettiğimiz akıllı hedefler veya OKR’ler belirlemelisiniz. Herkesin aynı noktada buluşmasını sağlamalısınız ki o anda şirket hedeflerinin ne olduğuna odaklanabilsinler.
Şirketlerin yapabileceği farklı şeyleri anlatmak için yaklaşık beş bölüm ayırdık. Ancak özünde her şey insanı önceleyen bir yaklaşıma dayanıyor: büyük bir insan grubunu ya da dişlileri değil, kişiyi yönetmek. Bu nedenle kitabın ilk yarısının anahtarının kişiselleştirme olduğunu söyleyebilirim.
