Liderlerin Çatışmayı Benimsemesi Neden Önemlidir ve Çatışma Nasıl Yönetilir?
Deşifre Metnini Okuyun:
Podcast yayınlarımızı bir yazılım programı kullanarak yazıya dökmeyi deniyoruz. Bot her zaman yüzde 100 doğru çalışmadığı için lütfen olası yazım hatalarını mazur görün.
Tim Reitsma
Çatışma. Bundan kaçınmalı mıyız? Yoksa çatışmayı benimsemeli miyiz? İnsanları yönetiyorsanız, robot insanlardan oluşan bir organizasyon kurmadığınız sürece çatışma olacaktır. Bazı şirketler çatışmayı yönetmek için büyük ölçüde İK’ya güvenir, ancak bir İK çalışanınız veya ekibiniz yoksa ne yaparsınız? Sonra ne olacak? Çatışma kaçınılmazdır. Ancak çatışmaya verdiğimiz tepkinin düşünmeden gerçekleşmesi, her zaman kavgaya hazır olmak ya da öfkeyle hareket etmek zorunda değildir. İşinizi büyütürken sağlıklı çatışma önemlidir ve çatışmaya nasıl karşılık verdiğiniz daha da önemlidir. Bu podcast’te konuklarım, çatışmayı benimsemenin neden her zaman kolay olmadığını, ancak zor olmak zorunda da olmadığını anlatacak.
Bizi dinlediğiniz için teşekkürler. Ben, People Managing People podcastinin yerleşik sunucusu Tim Reitsma. Podcast’e hoş geldiniz. Biz insanları yöneten insanlarız ve daha iyi liderlik etmek ve yönetmek istiyoruz. Sahipler, kurucular ve girişimcileriz. Orta kademe yöneticiler ve ekip liderleriyiz. İnsanları yönetiyoruz ve evet, insan kaynakları işlerini de yapıyoruz; ancak en azından geleneksel anlamda İK değiliz. İnsanların ekiplerini ve organizasyonlarını daha etkili bir şekilde yönetmelerine ve yönlendirmelerine yardımcı olma misyonundayız.
Daha iyi liderlik etmek ve yönetmek, daha iyi bir organizasyon lideri ve daha etkili bir insan yöneticisi olmak istiyorsanız bize katılın. İnsanlarınızı ve organizasyonunuzu daha etkili bir şekilde işe almak, elde tutmak, yönetmek ve yönlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz ipuçlarını, püf noktalarını ve araçları öğrenmek üzere podcast’i dinlemeye devam edin. Bu programı dinlerken lütfen abone olun ve olup bitenlerden haberdar olmak için peoplemanagingpeople.com adresindeki e-posta listemize katılın.
Bu bölümün sonunda çatışmayı nasıl yöneteceğinize ve çatışma konusunda nasıl daha rahat hissedeceğinize dair basit bir çerçeveye sahip olacaksınız. Bugünkü konuğum çatışma konusunda bir uzman; bunun nedeni gittiği her yerde çatışma araması değil, birçok organizasyonla çatışmaların nasıl ele alınacağı, yönetileceği ve benimseneceği konusunda çalışmış olması. İK ekibiniz olsun ya da olmasın, Tanya Schecter’i dinlemeniz gerekiyor. 20 yılı aşkın süredir liderlik koçu ve danışmanı olarak çalışan Tanya, özgün liderlik yoluyla büyüme, değişim ve dönüşüm sağlamak üzere iş birliğini ve bağlantıyı destekleyen, kalp merkezli bir yaklaşım sunuyor. İlişkilerinizde devrim yaratmaya ve kalbinizden liderlik etmenize yardımcı olmaya odaklanan, Vancouver, Britanya Kolumbiyası merkezli bir danışmanlık şirketi olan HTI Institute’un kurucu ortaklarından. Tanya, hoş geldin.
Tanya Schecter
Merhaba Tim. Beni programa aldığın için teşekkürler.
Tim Reitsma
Bunun için gerçekten heyecanlıyım. Daha en başından, dinleyicilerimiz için büyük bir çatışmaya nasıl girebiliriz diye düşünüyordum. Büyük bir çatışmaya ya da tartışmaya girmeden önce kim olduğun hakkında biraz daha bilgi edinmek isterim. Dinleyicilerimize kendinden biraz daha bahseder misin?
Tanya Schecter
Elbette. Sorduğun için teşekkürler. Bahsettiğin gibi, geçmişim liderlik ve koçluk üzerine. 20 yılı aşkın süredir organizasyonlarla, özellikle çatışma ve değişim süreçlerini ele almalarına yardımcı olmak için çalışıyorum. Hepimizin bildiği gibi değişim her organizasyonun bir parçasıdır ve organizasyonların ilerlemek, gelişmek ve büyümek için değişimin içinden başarıyla geçmeleri gerekir. Tüm bu süreçlerde ve hatta işin normal akışı içinde bile sık sık çatışma ortaya çıkar; çünkü biz insanız. Hepimiz her şeyi tamamen aynı şekilde düşünmediğimiz sürece —ki böyle olsaydı muhtemelen gelişip ilerleyemezdik— çatışma farklı zamanlarda ortaya çıkacak doğal bir eğilimdir.
Bazen çatışma bir süreçle ilgilidir, bazen de kişilik çatışması yaşanır. Bunların tamamının organizasyon içinde ele alınması ve yönetilmesi gerekir. Benim tutkum bu.
Tim Reitsma
Anladım, teşekkürler. Yani tutkun, organizasyonlardaki insanların birey ve organizasyon olarak büyüyebilmek için bazı zor durumların içinden geçmelerine ve bunları yönetmelerine yardımcı olmak. Bugün çatışmadan söz ediyoruz. Dinleyenler için eminim gözlerinizi kısa süreliğine kapatıp kişisel hayatınızda ya da iş yerinizde yaşadığınız son çatışmayı hatırlayabilir ve “Bunu doğru mu yönettim, yoksa daha iyi yönetebilir miydim?” diye düşünebilirsiniz. Bu podcast’in amacı doğrultusunda çatışma nedir? İki ya da daha fazla kişi arasındaki basit bir anlaşmazlık mıdır, yoksa bundan daha fazlası mı?
Tanya Schecter
Bence çatışma çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir. İki kişi arasında bir sürtüşme olduğunda çatışmadan söz edebiliriz. İnsanlar olayları farklı görür ve çatışma, insanlar bir konuda mutlaka anlaşılması gerektiğini düşünmeye başladığında ortaya çıkar. Her şey ya bir şekilde ya da diğer şekilde olmalıdır. Ya siyahtır ya beyaz. İnsanlar taraf almak zorunda oldukları bir konuma geldikleri anda bu durum çatışmaya dönüşür.
Tim Reitsma
Taraf seçme meselesi. İnsanların ya da şirketlerin adlarını vermeden, taraf seçmenin veya büyük bir çatışmanın ortaya çıktığı bir örnek paylaşabilir misin?
Tanya Schecter
Elbette. Organizasyonlarda çalışırken bunu ekiplerde çok sık görürüz ve süreçlerle ilgili olarak başlayabilir. Bir kişi sürecin belirli bir şekilde işlemesi gerektiğini düşünürken başka biri farklı olması gerektiğine inanır. Çatışmayı daha fazla olasılığı keşfetmek ve açığa çıkarmak için kullanmak yerine, bu durum hızla ya o ya bu şeklinde bir konuma dönüşebilir. Oysa böylece üçüncü bir yolun ortaya çıkmasına izin verilebilir.
Tim Reitsma
Çatışmanın neredeyse kaçınılmaz olduğunu söylememize rağmen, çatışmanın olmadığı organizasyonlarla da karşılaştım. Peki çatışmanın olmamasının nedeni ne olabilir?
Tanya Schecter
Genellikle gözlemlediğimiz şey şu: Çatışmanın olmadığı durumlarda ya herkes birbirine çok iyi uyum sağlamış ve kendi değerleriyle şirketin değerleri doğrultusunda tamamen aynı yönde çalışıyordur ya da herkesin kişilerarası becerileri o kadar yüksektir ki hiçbir anlaşmazlık çatışma seviyesine ulaşmadan büyüme fırsatı olarak ele alınır. Bu ise son derece nadirdir. Çatışmanın ortaya çıkmasının temel nedeni genellikle insanların ortak noktaların nerede olduğunu görmek için bir konuşmaya başlayamamasıdır. Çatışmalar veya konuşmalar ertelendikçe konu halının altına süpürülür; ancak arkasındaki duygular, görüşler ve düşünceler ortadan kaybolmaz. Bu da toksik bir ortam yaratmaya başlar.
Tim Reitsma
Toksik bir ortamın nasıl oluşabileceğini dile getirmen hoşuma gitti. Ben bile bir şeyleri ele almak yerine içime attığımda bunun insan olarak üzerimizde etkisi olduğunu düşünüyorum. Küçük ya da büyük organizasyonlarda bunun nasıl büyük bir etki yaratabileceğini hayal edebiliyorum.
Tanya Schecter
Kesinlikle. Bunun günlük ortama nasıl yansıdığını düşünebilirsin. Bir şeyle ilgilenmediğimde bu durum başka şekillerde ortaya çıkıyor. İşte o zaman pasif agresif davranışları, insanların kısa ve sert konuştuğunu görmeye başlarsın. Gerçek bir diyalog kurulmamaya başlar. Ortamda kötü ya da toksik, ağır ve zehirli bir his oluşur. Duygular ve ortamın ağırlığı üzerimize çökmeye başlar. Bu durum sıklıkla çeşitli sağlık sorunlarına yol açar. Aşırıya kaçarsa iş göremezlik ve ruh sağlığı taleplerini, insanların fiziksel olarak hastalanmasını görebiliriz; bu da zincirleme bir etki yaratır.
Tim Reitsma
Evet, öyle. Bu kayıt öncesinde biraz araştırma yaptım ve çatışmadan kaçınmanın nelere yol açtığını destekleyen çok fazla veri var. İşletme sahibiyseniz, lider iseniz veya bizi dinleyen herhangi biriyseniz, bu durum başka yerlerde ve işletmenizde artan maliyetlere yol açar; ayrıca ekipten biriyle aranızda kırgınlık veya kötü bir ilişki oluşur.
Bu konuşmanın bu bölümü için Patrick Lencioni’nin bir alıntısına rastladım. Şöyle diyor: “Çatışmaya girmemek korkunç bir karardır. Bu karar, organizasyonumuzun nihai hedefinin önüne geçici rahatlığımızı ve rahatsızlıktan kaçınmayı koyar. Önemli olduğunda çatışmaya girmek her zaman yapılması gereken doğru şeydir.” Seni biraz hazırlıksız yakaladım ama bu konuda ne düşünüyorsun?
Tanya Schecter
Bunu çok seviyorum; çünkü sürekli söylediğim bir şeyle tamamen örtüşüyor: “Gerçek çatışmayla ilgilenerek kısa bir süre rahatsız olmayı seçebilirsin ya da uzun süre boyunca giderek daha fazla rahatsız olmayı seçebilirsin.” İkinci durumda etkisi de giderek büyür, değil mi?
Tim Reitsma
Bunu sevdim. Kısa bir süre rahatsız olmayı göze almak. Sana biraz kişisel bir şey sorayım. Çatışmadan kaçınan biri misin, yoksa çatışmanın üzerine doğrudan giden biri misin?
Tanya Schecter
Çatışmaya yaklaşan biri olduğumu söyleyebilirim; çünkü çatışmayı bedenimde çok yoğun hissediyorum. “Statik” dediğim herhangi bir şey varsa rahatlayamıyorum. Bu yüzden meselelerle ilgilenmem gerektiğini fark ettim. Bedenimde çok fazla yük oluşturuyor. İlginç olan şu ki daha önce röportaj yaptığın iş ortağım Matthew bunun tam tersinde. Onunla hep, çatışmadan kaçınma alışkanlığını iyileştirmekte olan biri olduğu konusunda şakalaşırız.
Tim Reitsma
Bunu sevdim.
Tanya Schecter
Onunla tanıştığımda çatışma kelimesini duyunca “Eyvah” der ve Road Runner gibi ortadan kaybolurdu; arkasında küçük bir toz bulutu görürdün. Büyürken, fikir ayrılığı kadar küçük bir şey bile onu bir girdaba sürükleyip konudan kaçmasına neden olabiliyormuş. Hayatı boyunca binlerce konuşma fırsatını kaçırmış olabileceğini fark etti.
Tim Reitsma
Çatışmadan kaçınan biri. Acaba bunu LinkedIn’ine bir beceri ya da özellik olarak yazabilir misin? Ben de yazabilirim belki. Dışarıda çatışmadan pek hoşlanmayan çok sayıda insan olduğunu düşünüyorum. Bir şeyleri doğrudan ele almaktansa bırakıp gitmek daha kolay görünebiliyor; ancak bu önemli. Bunu ele almamız gerekiyor. Bir çatışmaya girmek veya devam eden bir çatışmayı ele almak için doğru bir zaman ya da yer var mı?
Tanya Schecter
Çatışmanın diğer zamanlara göre daha başarılı şekilde yönetilmesini sağlayan belirli koşullar kesinlikle var. Tamamen tepkisel bir durumdaysan çatışmayla ilgilenmek için yanlış zamandır. Fiziksel olarak yüksek alarm durumundaysan, “Kendimi savunmam gerekiyor” diye hissediyorsan hiçbir yere varamazsın. Bu nedenle kendimizi fiziksel olarak sakinleştirebilir, tepkisel durumdan çıkabilir, geri adım atıp kendi tepkilerimizi gözlemleyebilir ve sorgulayabilirsek, ardından karşı tarafı merak etmeye başlayabilirsek, çatışmayı ele almak için çok daha iyi bir noktada oluruz. Çünkü süreç daha az saldırgan hale gelir.
Tim Reitsma
Söylediklerinde iki noktaya değindin: sakin kalmak ve merak etmek. Ben iş yerindeki bir çatışmayı düşündüğümde daha önce sakin ya da meraklı olmadığım bir durumu hatırlıyorum. Bu, başvurduğumuz otomatik tepki gibi: “Saldırıya uğruyor olabilirim” veya “Bunu kişisel algılıyorum.” Nasıl sakin kalabiliriz? Dinleyicilerimizin uygulayabileceği bir teknik var mı?
Tanya Schecter
Aklıma gelen iki şey var. HTI İlişki Haritamızda iki aracımız bulunuyor. Bunlardan biri STICI adını verdiğimiz yön bulma aracı. Durdur, düşün, seç ve uygula sürecini ifade ediyor. Aşırı tepki verdiğimizi ve “Savunmaya geçmeliyim” diye hissettiğimizi fark edersek, konuşmayı, söylemeyi, davranmayı ve o anda yaptığımız her şeyi durdurup sakinleşmeye çalışmalıyız.
Bu noktada derin karın nefesi gibi uygulamalar yapmak, sinir sistemimizi sakinleştirmek ve yalnızca karşı tarafı değil kendimizi de gözlemleyebileceğimiz bir noktaya gelmek önemlidir. Düşüncelerimizi gözlemleyebiliriz. Böylece nasıl karşılık vereceğimiz konusunda daha bilinçli bir seçim yapabiliriz. Bu, uyarıcı ile tepki arasına bir alan koymak demektir.
Uyarıcı ile tepki arasında bir duraklama olduğunu ve bizi insan yapan şeyin de bu olduğunu söylemeyi severim. Bu duraklamayı uzatıp uzatmayacağımızı kontrol edebiliriz. Karşılık vermeden önce bu duraklamayı uzatmak için adımlar attığımızda, istediğimiz sonuçları sağlayacak şekilde daha amaçlı ve proaktif karşılık verebiliriz. Bazen “Çok öfkeliyim, karşılık veremem. Çok yüklendim ve bu konuşmaya daha sonra döneceğim” demek yeterlidir. Karşımızdaki kişiye tetiklendiğimizi ve bu konuşmayı gerçekten yapmak istediğimizi, ancak bunu bu tepkisel noktadan yapmak istemediğimizi bildirebiliriz.
Ardından farklı seçeneklerimizi düşünebilir ve “Hangisini seçmeliyiz?” diye değerlendirebiliriz. Sonunda bir seçim yapabiliriz. Bunu karşımızdaki kişiyle birlikte ya da kendi başımıza yapabilir, ardından konuşmaya dönebiliriz.
Tim Reitsma
Bu hoşuma gitti. Durdur, düşün, seç ve uygula. Çok basit görünüyor. Burada duygusal zekâ kavramının devreye girdiğini düşünüyorum. “Tansiyonum yükseliyor, daha da huzursuz hissediyorum, öfkelendiğim için yumruklarımı sıkıyorum” diyebildiğimizde, bir dakika durmak önemli. Bazı durumlarda karşımızdaki kişiye “Şu anda gerçekten tetiklendim, birkaç dakikaya ihtiyacım var” ya da “Buna şu kadar süre sonra döneceğim” demek gerekebilir. Deneyimine göre insanlar bu duraklamayı yapıyor mu?
Tanya Schecter
Hayır. Bence bu öğrenilen ve farkındalık geliştirip uygulamaya başlayan insanların üzerinde çalıştığı bir şey. Çoğumuz otomatik olarak saldır ya da kaç tepkisine gideriz. Bu yüzden duraklamayı uzatmayı öğrenmek ve bilinçli olarak başka bir seçeneği tercih etmek pratik gerektirir.
Tim Reitsma
Bunu uygulamanın ve öğrenmenin gerçekten önemli olduğunu düşünüyorum. İki küçük çocuğun babasıyım ve bunun bana pratik yapma konusunda yardımcı olduğunu düşünüyorum. Bir şeyle ilgilenmeden veya istemediğim şekilde tepki vermeden önce “Birkaç dakikaya ihtiyacım var” diyebiliyorum. Bana göre başlangıçta oldukça tuhaf. Ancak kafanı ve zihnini boşaltmak, niyeti anlamak önemli.
Çatışmanın çoğu zaman iki veya daha fazla kişinin doğru olduğuna inandığı bir şey için mücadele etmesinden ya da birinin senin veya benim fikrimizden farklı bir fikre sahip olmasından kaynaklandığını söyledin. Bir çatışma ortaya çıkabilir ve merak etmek işte burada devreye girer.
Tanya Schecter
Kesinlikle. Söylediğin şeyle ilgili sevdiğim nokta şu: İnsanların mücadele ettiği şey çoğu zaman aslında görünen konu değildir. Konunun altında yatan değerler ön plana çıkar. Bu sabah birlikte çalıştığım bir müşteriyle konuştum. İş ortağının yaratıcı direktör, yönetici ve işi büyütmekten sorumlu kişi olduğunu anlattı. Pazarlama işini o yürütüyor, kendisi ise yaratıcı direktör.
İş ortağı, çok sayıda iş görüşmesi ve potansiyel müşteri geldiği, müşteriler hızla artıyor gibi göründüğü için heyecanlı. O ise bunalmaya başlamış. Konuşmaya başladığımızda bunun aslında bir değer çatışması olduğu ortaya çıktı. Pazarlama geçmişinden gelen iş ortağı için başarı; para kazanmak, gelir elde etmek, müşteri sayısını artırmak ve birinci olmak demek. Onun içinse başarı; yaratıcı süreçten sorumlu olmak, yüksek kaliteli işler yapmak ve yaratıcılığıyla tanınmak demek. Bu iki tanım aynı değil. İkisi de aynı değerlerden hareket ediyor, ancak bu değerler onlar için farklı anlamlara geliyor.
Tim Reitsma
Bunu gündeme getirmen harika. “Aynı kelimeleri kullanıyoruz ama bu kelimelere farklı anlamlar yüklüyoruz” başlığıyla başlı başına bir konuşma yapılabilir. Başarı örneğinde olduğu gibi bir kişi için başarı bankada çok para olması anlamına gelirken başka biri için belirli bir beceri veya zanaatta gerçekten iyi olmak anlamına gelebilir. Çatışma da burada ortaya çıkıyor.
Merak ediyorum; paylaşabiliyorsan bu iki kişi durumu nasıl yönetiyordu? Bir arabulucu mu getiriyorlar? Koçluk mu alıyorlar? Yoksa eldivenleri çıkarıp ringe girerek mücadele mi ediyorlar?
Tanya Schecter
Bence onlar için bu, daha önce değerler ve değerlerin yaptıklarımızı nasıl belirlediği üzerine çalıştığımız için, plansız gerçekleşen bir konuşmaydı. Aslında yaşadıkları şeyin bir değer çatışması olduğunu ve her değerin altında başka bir şey bulunduğunu fark etmemişlerdi. Tahminimce şimdi “Hangi sonuçları hedeflemeliyiz?” sorusundan ziyade bu bakış açısıyla konuşmaya geri dönecekler.
Tim Reitsma
Bunu sevdim; küçük bir şirket, belki de bu ajansın içinde yalnızca iki kişi var ve oturup konuşarak olumlu bir sonuca ulaşmak için sağlıklı bir çatışma yaşayabiliyorlar. Şimdi biraz konu değiştirelim. Çatışma ortaya çıktığında İK’nın devreye sokulduğu birçok büyük organizasyonda çalıştım. Bu neredeyse varsayılan yöntem gibi görünüyor. İK, arabulucu ve her iki tarafı dinleyen kişi olarak devreye giriyor. İK çalışanı veya ekibi varsa her çatışmada onların devreye girmesi onların sorumluluğu mudur?
Tanya Schecter
Hayır. İdeal olarak bunun İK çalışanının işi veya rolü olmadığını söyleyebilirim. İnsanların bu tür konuşmaları yapacak becerilere sahip olmadığı veya nasıl iletişim kuracağını bilmediği şirketlerde konu, konuşmayı kolaylaştırmak için üçüncü bir kişinin gerekli olduğu noktaya kadar tırmanabilir.
Tim Reitsma
Evet. Bazen şirket içindeki en yakın arkadaşınız veya tanıdığınız olmayan üçüncü bir kişiyi arabulucu olarak görevlendirmek doğru şeydir. Dinleyicilerimizin çoğu muhtemelen şirket kurmuş ve aynı anda birçok şapka takan işletme sahipleri. CEO, COO, İK ekibi ve finans ekibi olabiliyorlar. Bu podcast’i dinleyen birinin bugün alıp uygulayabileceği basit bir araç veya çerçeve var mı?
Tanya Schecter
Aklıma birkaç araç geliyor. Özellikle küçük bir şirkette birbirinizin temel değerlerini anlamak önemli. Değerlerimiz, iş yerinde nasıl davrandığımızı sıklıkla belirler. Bir keresinde bir grupla çalışıyorduk. Bir kişi temel değerinin zaman olduğunu, zamanına sadık kalmayı ve toplantılara zamanında gelmeyi önemsediğini söyledi. Bir toplantı uzarsa ayrılıyordu; çünkü bir sonraki toplantısına zamanında yetişmek ve verdiği sözü tutmak istiyordu.
Aynı ekipteki başka bir kişinin değeri ise her zaman elinden gelenin en iyisini yapmaktı. Toplantıdan ayrılan kişiyi elinden geleni yapmıyor olarak görebilirdi. Ancak kişinin zamanı koruma, verdiği sözleri tutma ve kendi değeri doğrultusunda hareket ettiğini anladığında bakış açısı değişti. Ardından şu konuşmayı yapabildiler: “Senin zamanı koruma ihtiyacı duyduğunu ve bu toplantıların uzayabileceğini bildiğimize göre seni nasıl destekleyebiliriz? Toplantıda kalırken değerlerine sadık olmanı nasıl sağlayabiliriz? Toplantıyı nasıl daha kısa tutabilir veya gerektiğinde devamını başka zamana bırakabilirim?”
Birbirimizin değerlerini ve karar alma biçimimizi nasıl etkilediklerini bilmek bile ortaya çıkan işlevsel sorunlar ve sürtüşmeler hakkında konuşmamızı sağlayabilir ve bu çatışmaları başlatabilir.
Tim Reitsma
Bu, yakın zamanda yaptığım bir işle ilgili bir durumu aklıma getirdi. Temel değerlerimden biri merak. Fikirleri tartışırken yalnızca birinin görüşünü ve düşüncesini almak istiyordum. Ancak karşımdaki kişi hiç merak göstermedi; yalnızca evet, hayır, evet, hayır diyordu. Bu beni çok rahatsız etti. Önceki kariyerimi şimdi yeniden değerlendiriyorum.
Çatışma çoğu zaman iyi niyet varsaymamız gereken durumlarda ortaya çıkıyor. İnsanlar bir organizasyonda kötü niyetle bulunmaz. İyi niyet varsayarsak herkesin bizim gibi olmadığını kabul etmemiz gerekir. Merak etmeliyiz. Hepimizi neyin harekete geçirdiğini ve yaşama bağladığını anlamalıyız.
Büyük çıkarımlardan biri temel değerleri anlamak. Diyelim ki dört veya beş kişilik küçük bir ekibiniz var ve bireysel temel değerleri belirlemek için bütün bir gün ayıramayacağınızı düşünüyorsunuz. Kısa sürede bir veya iki temel değeri ortaya çıkarmanın hızlı ve kolay bir yolu var mı?
Tanya Schecter
Herkesten değerlerini yazmasını isteyebilir ve ardından hızlı bir paylaşım yapabilirsiniz. Birine doğrudan da sorabilirsiniz: “Bunu yaptığında hangi değeri temsil ettiğini merak ediyorum.” Böylece değerler hakkında özel bir toplantı yapmak zorunda kalmadan, süreç ilerledikçe keşfedici bir konuşma yapma fırsatı elde edersiniz.
Tim Reitsma
Bunu sevdim. Tanımlamış olsak da olmasak da hepimizin değerleri var. Kendi değerlerimizi netleştirmek önemli. Bu podcast’in süresi nedeniyle buna daha fazla giremiyoruz; ancak temel değerler hakkında bir devam podcast’i hazırlayacağım. Çünkü bunun yalnızca bireyin değil, organizasyonun da temelinin önemli bir parçası olduğunu düşünüyorum.
Tanya Schecter
Kesinlikle.
Tim Reitsma
Bunun son derece önemli olduğunu düşünüyorum. Büyük çıkarım şu: Kötü niyet olmadığını varsaymalıyız ve hepimiz aynı değiliz. Hepimiz farklıyız. Merak etmeli, birbirimizi neyin harekete geçirdiğini ve neye tutkuyla bağlı olduğumuzu anlamalıyız. Şimdi biraz web siteniz htiinstitute.com’a geçmek istiyorum. Orada çatışma ölçer adını verdiğiniz bir kaynak var.
Tanya Schecter
Evet.
Tim Reitsma
Adını seviyorum. Üzerindeki emojileri görsel olarak gösterebilmeyi isterdim. Bu araçtan bahseder misin? Oluşturulmasına ne sebep oldu? Dinleyenler için sol tarafta kırmızı renkte “Kaç” yazıyor. Sağ tarafta ise “Bu harika bir fırsat” yazıyor. Bunun anlamı nedir?
Tanya Schecter
Matt ve ben konuşma ve çatışma üzerine bir kurs geliştiriyorduk. İnsanların genellikle saldır ya da kaç tepkisine yöneldiğinden söz ediyorduk. Çok az insan içgüdüsel olarak “Bu harika bir fırsat ve harika bir konuşma olacak” diyebiliyor ve iş birliğine dayalı sürece geçebiliyor. Bu nedenle çatışma ölçeri kullanmaya karar verdik. Birkaç farklı şekilde kullanılabilir.
İlk olarak kişinin doğal eğiliminin ne olduğunu görmek ve kendisini değerlendirmek için kullanılabilir. Doğal eğiliminizin kaçmak olduğunu biliyorsanız, çatışmayı potansiyel bir fırsat olarak görebileceğiniz bir yere gelmek istiyorsanız neden kaçmak istediğinizi de anlayabilirsiniz. Neyden tehdit algılıyorsunuz? Becerilere veya araçlara sahip olmamanız mı? Çatışma algınız mı? Hangi alan üzerinde çalışmak istediğinizi belirleyip bunun üzerinde çalışabilirsiniz?
Araç setimize bazı araçlar ekledikten sonra kendimizi yeniden değerlendirebiliriz. Çatışmaya genel yaklaşımımız hâlâ aynı mı? Bir başka kullanım şekli de şöyle: Bir konuşma yapmam gerektiğini biliyorum ve kendi kendime “Bu zor bir konuşma olacak. Ağır olacak. Rahatsızım” diyorum. Kendimi değerlendirebilir ve nerede olduğumu görebilirim. Kaçmak mı istiyorum? Endişeli miyim? Bununla başa çıkabilir miyim? Sabırsızlanmıyorum ama hazırım mı? Yoksa tamamen sürece dâhil olmaya ve konuşmaya hazır mıyım? Çünkü bu konuşmanın bizi nereye götüreceğini görmek için sabırsızlanıyor muyum?
Ölçeğin sol tarafında herhangi bir yerdeysek doğrudan çatışmaya girmemeli, hangi stratejileri uygulamamız gerektiğini düşünmeye başlamalıyız. Neye bakmak istiyoruz? Konuşmaya nasıl yaklaşmak istiyoruz? Kendimiz için bir çerçeve oluşturmalı ve konuşmada kullanacağımız araçları hazırlamalıyız. Böylece konuşmaya gerçekten rahat hissederek girebiliriz. Tüm bunları yaptığımızda çatışma ölçer üzerinde bulunduğumuz yeri yeniden değerlendirebiliriz. Kendimizi daha hazırlıklı hissediyor muyuz?
Tim Reitsma
Bunu sevdim. Daha önce sözünü ettiğin durup düşünme fikriyle bağlantılı. “Nasıl hissediyorum? Endişeliyim, bu sorun olmamalı” ya da “Hayır, kaçmalıyım, bundan tamamen uzak durmalıyım” diyebilmemizi sağlayan harika bir araç. Çoğu zaman çatışmadan kaçmayı seçiyoruz. Çatışmanın iş yerinde bize ne kadara mal olduğunu ve çatışma içinde ne kadar zaman geçirdiğimizi araştırıyordum.
Bir istatistik buldum. Yanlış aktarmak istemiyorum ama sanırım Myers-Briggs Değerlendirmesi’ni yayımlayanların yaptığı bir araştırmaydı. ABD’de çalışanlar haftada ortalama 2,1 saatlerini çatışmaya dâhil olarak geçiriyor ve bu da yaklaşık 359 milyar dolarlık ücretli çalışma saatine denk geliyor. Çatışmaya çok zaman harcanıyor. Çatışma kötü değildir; işletmelerimizi ileriye taşımamıza yardımcı olabilir. Ancak sonuç üretmeyen çatışmayı olumsuz açıdan düşünürsek bunun işletmelerimize maliyeti olabilir.
Tanya Schecter
Kesinlikle. Maliyete yol açan şeyin çözümlenmemiş çatışma ve üretken olmayan, ilerlemeyen çatışma olduğunu söyleyebilirim. Bunun fiziksel ve duygusal bir bedeli var. Organizasyonlar üretkenlik kaybı yaşar. Ben çok üzgünsem bu duygu eve de gelir ve zincirleme biçimde yayılır. Eşimle konuşurum; onun zamanını tüketir. Ona da bulaşabilir. O da huzursuz hissetmeye başlayabilir. Bu nedenle çoğu zaman görünmeyen, zincirleme bir etkisi vardır.
Tim Reitsma
Kesinlikle. Çatışmayı gizlediğimizde bunun üzerimizde etkisi olur ve organizasyonlarımızda güvenin aşınmasına yol açar. “Neden çatışmaya girmiyoruz?” sorusunun arkasında büyük bir konu var. Bence çoğu zaman bunun nedeni birbirimizi tanımamamız ve karşı tarafa güvenmememiz olabilir. Buna katılıyor musun?
Tanya Schecter
Kesinlikle. Karşımızdaki kişinin bunu kaldıramayacağı varsayımı var. Birçok neden olabilir. Yaklaşırsak onun duygularını incitebiliriz, konuşma hiçbir yere varmayacağı için zaman kaybı olabilir, durum kötüleşebilir, karşı taraf bunu kaldıramayabilir veya bununla nasıl başa çıkacağımızı bilmek için gereken araç ve becerilere sahip olmayabiliriz. Bunların hepsi mümkün. Çatışmayla ilgilenmemek güvenin aşınmasına yol açar.
Tim Reitsma
Son birkaç yılda benimsediğim küçük bir söz var. Senin Matthew’dan bahsettiğin gibi ben de çatışmadan kaçıyordum. Şunu fark ettim: “Sözcüklerimi kontrol edebilirim; ancak bu sözcüklerin sonucunu veya karşıdaki kişinin tepkisini mutlaka kontrol edemem.” Bir konuya zorbalık ederek yaklaşırsam nasıl bir tepki alacağımı büyük ölçüde bilirim.
İş yerinde başkalarıyla çalışırken bir şeyi ele almadan önce kullanacağımız sözcükler ve yapacağımız eylemler üzerinde durup düşünmeliyiz. Farklı ekiplerde çalışmayı ve yıllar içinde büyük sistemler uygulamayı düşünüyorum; çatışma iyidir. Çok sayıda çatışma yaşadım. Bunun kişisel olmadığını ve insanlarımıza güvendiğimizi bildiğimizde, sistemlerin tasarımında ve uygulanmasında daha iyi sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Günün sonunda birlikte bir şeyler içmeye veya kahve içmeye gidebilir, bunu kişisel algılamayabiliriz.
Tanya Schecter
Bunu söylemeni dinlemek çok ilginç. Söylediklerimizi kontrol etmek ve sonuca bağlanmamak konusunda gerçekten önemli bir şey söyledin. Sonucu kontrol edemeyiz. Ayrıca bunu nasıl söylediğimizi ve karşımızdaki kişinin kim olduğunu dikkate alarak iletişim biçimimizi etkileyebiliriz. Çatışmayı yöneteceğimiz veya konuşacağımız kişi hakkında bildiklerimizi hesaba katmalıyız. Mesajımızı nasıl ileteceğimizi buna göre belirlemeliyiz.
Örneğin ben çok doğrudan biriyim. Bunun bazı insanlar için fazla olduğunu biliyorum. Söyleyebileceğim her şeyi söyleyebildiğimi bildiğim biriyle iyi bir ilişkim varsa kendimi o kadar sansürlemem gerekmiyor. Diğer insanlarda ise söyleyeceklerimi yumuşatmak için zihnimde küçük bir tavşanın pamuk topları serdiğini hayal ediyorum. Çünkü bazı insanların söylediklerimi duyabilmesi için kendimi yumuşatmam gerektiğini biliyorum.
Tim Reitsma
Bunu gündeme getirmen önemli bir çıkarım. İki kişilik bir ekip, iki kişilik bir organizasyon ya da yüzlerce veya binlerce kişilik bir organizasyon olsak da hepimiz farklıyız. Hepimiz farklı tepki verir, geri bildirimleri farklı şekillerde alırız. Doğrudan biri olduğunu söyledin. Ben o kadar doğrudan değilim.
Bunu bilmek önemli. Birlikte çalışsaydık bunu bilmek isterdim. Bir çatışma yaşandığında bunu kişisel algılamam. “Tanya böyle tepki veriyor veya böyle konuşuyor” diyebilirim. Bu, ilişki kurmaya yardımcı olur.
Tanya Schecter
Kesinlikle. Çatışma neredeyse bir pratik gibidir. Tek seferlik bir şey değildir. Dâhil olduğumuz her çatışmada kendimiz, çatışmayı yönetme süreci, sahip olduğumuz araçlar, bu araçları ne kadar iyi kullandığımız ve çatışma yaşadığımız kişi hakkında bir şeyler öğreniriz.
Tim Reitsma
Dinleyiciler için çıkarım şu mu: Ofise veya eve gidip sırf pratik yapmak için bir çatışma başlatmak? Pratik yapmamız gerekiyor. Bunu şaka yollu söylüyorum; çünkü çatışma aramaya gitmek istemeyiz. Ancak dur, düşün, seç ve uygula modelinin yanı sıra htiinstitute.com adresine gidip çatışma ölçer aracına bakmak harika ve basit bir kaynak.
Podcast’i kapatırken son düşüncelerin var mı? Çatışma, çatışmadan kaçınmamak ve onu neden benimsememiz gerektiği hakkında son olarak ne söylemek istersin?
Tanya Schecter
Bence önemli olan, çatışmanın yalnızca bir konuşma fırsatı olduğu fikri. Çatışmayı bir fırsat olarak benimseyebilirsek hem sonuçlar hem de ilişkilerimiz açısından yeni olasılıklar ortaya çıkar.
Tim Reitsma
Bunu sevdim. Çatışma öğrenmek, gelişmek ve farklı bakış açıları kazanmak için bir fırsat olarak kullanılabilir. Harika Tanya. Bugün zaman ayırıp çatışma hakkında konuştuğun ve dinleyicilerin eve veya ofise götürüp hemen uygulayabileceği basit ve anlaşılır bir çerçeve sunduğun için sana gerçekten teşekkür ederim.
Ayrıca bugün bizi dinleyen herkese teşekkür etmek istiyorum. Duyduklarınızı beğendiyseniz veya podcast için başka fikir ve düşünceleriniz varsa lütfen peoplemanagingpeople.com adresine gidin ve bültenimize abone olun. Tanya’ya, şirketine ve kaynağa ulaşabilmeniz için bağlantıları podcast’in altındaki yorum bölümünde paylaşacağım. Tanya, sana teşekkür etmek istiyorum. Herkese iyi günler.
Tanya Schecter
Teşekkürler Tim. Harikaydı.



