Etkili Çalışan Ücretlendirme Görüşmeleri İçin 6 İpucu

Ücret, çalışanlar için en önemli motivasyon kaynağı mı? 

Endüstri psikologları bu konuyu yıllardır tartışıyor. 

Günümüzdeki yaklaşım; çalışanların takdir edilmesi, kariyer ilerleme fırsatları, iş faaliyetleri ve diğer ödüller gibi başka faktörlerin de motivasyon kaynağı olabileceğini kabul ediyor. 

Ancak en azından çoğu insan için ücret, yeni bir iş aramanın, iş değiştirmenin veya düşük ücretli bir işten ayrılmanın nedenleri arasında listenin en üstünde ya da üst sıralarında yer alır. 

Bir ekip lideri veya yönetici olarak en önemli sorumluluklarınızdan biri, çalışanlarınızı motive ve üretken tutmaktır. Başarınızın önemli bir kısmı, ücretlendirmeyi yönetme ve çalışanlarınızla ücretlendirme konularını görüşme becerinize bağlı olacaktır.

Burada, bunu nasıl yapacağınızı adım adım ele alacağım.

Kovid etkisi 

Kovid-19 pandemisi sırasında uygulanan zorunlu karantinalar, ofisleri boşaltıp çalışanları evden çalışma ortamına geçirerek iş yerinde birçok değişikliğe yol açtı. Mart 2020'de WFH, marjinal bir uygulama olmaktan çıkıp ana akım hâline geldi. 

Bu geçişle birlikte yeni bir çalışan bakış açısı ortaya çıktı: para mı, yaşam mı? Yakın tarihli bir World at Work araştırması, çalışanların artık iş ve yaşam arasında daha iyi bir denge aradığını ortaya koydu. Katılımcıların %42'si, evden çalışmak ve daha dengeli bir çalışma programına sahip olmak için daha düşük ücreti ve ‘daha düşük’ bir unvanı kabul edeceğini belirtti.

Yeni normale geçerken işletmeler, medyanın “büyük istifa” olarak adlandırdığı durumla karşı karşıya kalıyor. 

Çeşitli haberlerde, pandemi sonrası toparlanma döneminde her dört çalışandan birinin iş değiştirmeyi düşündüğü bildirildi. Sıkça dile getirilen nedenler arasında kariyer ilerlemesi, yan haklar, iş ve yaşam dengesi ve WFH'nin artık müzakere konusu olmaması gerektiği düşüncesi yer alıyor. 

İşverenler değerli çalışanlarını elde tutmak için çabalarken etkili ücretlendirme görüşmeleri artık her zamankinden daha önemli. 

Çalışan ücretlendirme görüşmelerinden en iyi şekilde yararlanmak için bazı fikirleri aşağıda bulabilirsiniz.

1. Şirketinizin Ücretlendirme Felsefesini Anlayın

İlk adım, kuruluşunuzun ücretlendirme felsefesini öğrenmektir. 

Bazı şirketlerin yönetimleri, en iyi çalışanları çekmek amacıyla ücretlendirmede lider olma konusunda kararlıdır. Diğer şirketler ise yerel bölgedeki ücretlerle rekabet edebilecek maaşlar belirlemeye çalışır. Bazı sektörlerde, yüksek performans gösteren çalışanları takdir etmek ve ödüllendirmek için değişken ücret ve teşvik ücret planları kullanılabilir.

Bazı şirketler, çalışanlarla paylaşılan ücret seviyelerini ve maaş aralıklarını tanımlarken, diğer işverenler ücret konularını gizli tutmayı ve üst yönetimin takdirine bırakmayı tercih edebilir.

Sigorta planları ve ücretli izin gibi çalışan yan haklarının bir ücretlendirme planının önemli unsurları olduğunu kabul edin. Yazılı plan açıklamaları, politikalar veya çalışan el kitabındaki özet bilgiler, genellikle bu dolaylı ücretlendirme türlerini tanımlar. 

İlerici şirketler arasında ortaya çıkan bir trend, yetenekleri çekmek, motive etmek ve geliştirmek amacıyla daha kişiselleştirilmiş ve çevik bütünsel ödül sistemleri oluşturmaktır. Bu trendin bir özelliği, ödüllerin daha sürekli bir şekilde sunulmasıdır. Bu durum çalışan yan hakları giderlerini artırabilir; ancak çalışanları elde tutma, motivasyon ve üretkenlikteki artış sayesinde maliyetini karşılayabilir.

Bu tür planlar, çalışanın rolü ve kuruluşa katkısı dikkate alınarak bireysel tercihlerle daha yakından uyumludur. Buna iki örnek olarak Juneteenth'i (19 Haziran) ücretli tatil olarak kabul etmek veya günlük ücret alma seçeneği sunmak verilebilir. 

Çalışanlarla bu konuları güvenle görüşebilmek için şirketinizin ücretlendirme planlarına ve politikalarına aşina olun. 

2. İşe Alım Sırasında Ücret Önemlidir

Çalışan mı çekmek istiyorsunuz? Çoğu durumda maaş, bir iş ilanının en önemli bölümüdür. Genel olarak bir ilandaki ücret ve yan hak bilgileri, adayların ilgisini ve başvurularını artırır. 

LinkedIn tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, profesyonellerin %70'inin işe alım uzmanlarından maaş bilgisi duymak istediğini ve adayların %59'unun maaşın kariyer hedeflerini yönlendiren en önemli faktör olduğunu düşündüğünü ortaya koydu.

Ekip liderleri ve yöneticiler genellikle adaylarla yapılan görüşmelere ve yeni çalışanların seçimine katılır. Adayın becerileri, yetenekleri veya deneyimiyle ilgili geleneksel sorulara ek olarak bu görüşmelerde maaş beklentileri ve işveren için çalışmanın sunduğu yan haklara genel bir bakış da ele alınabilir.

Yeni bir işe alınacak kişi için iş teklifi oluşturmanıza izin veriliyorsa, mevcut çalışanların benzer pozisyonlardaki ücret düzeylerini göz önünde bulundurarak adayın deneyimi ve beklentileriyle uyumlu, adil bir teklif hazırlamaya çalışın.

Adayı değerlendirme ve sorularını yanıtlama beceriniz, nitelikli çalışanları seçmenin önemli bir parçasıdır. İç ve dış ücret eşitliği sorunlarını gösteren örnek veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kamu sektöründeki veya sendikalı ortamlardaki bazı işverenler, ücret aralığı içinde bir dizi ücret kademesi oluşturur. Bir çalışan genellikle belirli bir sürenin, örneğin bir yılın, ardından her bir ücret kademesinde ilerler. Özel sektördeki diğer şirketler ise her pozisyon için bir asgari ücret (veya başlangıç ücreti) ve azami ücret içeren bir ücret aralığı belirleyebilir.

Genellikle, benzersiz iş deneyimi daha yüksek bir başlangıç ücretini haklı çıkarmadığı sürece, yeni bir çalışan için iş teklifi ücret aralığının alt yarısında belirlenir. 

Girişimci yeni şirketler genellikle belirlenmiş ücret aralıkları olmadan faaliyet gösterir; bunun yerine aday havuzu finalistlere indirildikçe ücret görüşmeleri yaparak en iyi adayı en düşük ücretle seçmeye çalışırlar. 

Ücret verilerinin kaynaklarından biri, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu tarafından yayımlanan Mesleki Görünüm El Kitabı'dır.

3. Büyük Resim

Şirketin işe almak istediği adaylara, ücret paketini “satmaya” hazır olun. 

Şirketin toplam ücretlendirme planının doğrudan ücrete ek olarak sigortaları, ücretli izinleri ve devlet tarafından zorunlu tutulan yan hakları içerdiğini kabul edin. Çalışan yan haklarının maliyeti çoğu zaman bir kişinin toplam ücretlendirmesinin %30-%35'ini oluşturur.

Yönetimin bir üyesi olarak, ücret konularını çalışana, şirketinizde çalışmanın olumlu yönlerini vurgulayacak şekilde aktarmak sizin sorumluluğunuzdur. Örneğin, sigorta prim maliyetlerinin işveren tarafından ödenen yüzdesini öne çıkarabilir veya şirketinizin sektörü ya da hizmetleriyle ilişkili benzersiz yan hakları, indirimleri veya ayrıcalıkları açıklayabilirsiniz. 

İK alanında, kâr paylaşımı planının uygulanmasını veya diğer ücretlendirme iyileştirmelerini nasıl gerçekleştireceğinizi bilmek, çalışan memnuniyetini ve çalışanların elde tutulmasını büyük ölçüde artırabilir.

Çalışan her yıl kaç tatil (veya ücretli izin) günü alıyor? Bir bekleme süresi var mı, yoksa bu günler hemen kullanılabilir mi? Benzer şekilde, hastalık izni, aile izni, yas izni, askerlik izni, oy kullanma izni veya diğer ücretli devamsızlık hakları gibi diğer ücretli izin günlerini de vurgulayın. Ücretli izin, iş-yaşam dengesinin önemli bir unsurudur. 

4. Ücret Bilgilerinin Gizliliğinin Korunması

Birçok şirket, çalışan ücretlendirmesinin nasıl uygulanacağına ilişkin talimatlar içeren bir ücret politikası kılavuzunu amirler ve yöneticiler için belirler. 

Bir kişinin ücretine ilişkin ayrıntılar gizli kabul edilmelidir. Bu tür konular, başkalarının bu bilgileri duyamayacağı özel bir ortamda görüşülmelidir. 

Kamu sektöründe veya sendikalı çalışma ortamlarında olduğu gibi, işlere ilişkin ücret aralıklarının açıkça yayımlandığı kuruluşlarda bile, bir çalışanın ücret oranına ilişkin görüşmeler çalışanla özel olarak yapılmalıdır. 

Çalışanlar çoğu zaman ücretler hakkında bilgi alışverişinde bulunur ve algılanan bir adaletsizlikle ilgili olarak ekip liderine şikâyette bulunabilir. Yine, endişenin niteliğini açıklığa kavuşturmak için bir kişiyle ücreti hakkında özel bir görüşme yapılması uygun olacaktır.

Ancak böyle bir görüşme, diğer çalışanların ücret oranlarına ilişkin ayrıntıları veya bilgileri içermemelidir. 

Görevler, sorumluluklar, işin miktarı veya kalitesi, kıdem, eğitim, deneyim ya da çalışma koşulları gibi faktörlerin belirli bir kişinin veya belirli bir iş sınıfı ya da kategorisinin ücretinin belirlenmesini nasıl etkileyebileceğini açıklamak uygun olabilir. 

5. Eşit Ücret Günü

Dünya genelinde kadınlar erkeklerden daha düşük ücret almaktadır. Tüm Kadınlar için Eşit Ücret Günü, tam zamanlı ve yıl boyunca çalışan kadınların, aynı miktarda çalışan bir erkeğe ödenen her bir dolar karşılığında 82 sent aldığını kabul etmek amacıyla 24 Mart'ta (ABD) kutlanır. 

Federal iş hukukunu uygulayan federal bir kurum olan Ulusal Çalışma İlişkileri Kurulu'nun, çalışanların bir gizlilik sözleşmesi imzalamış olup olmadıklarına bakılmaksızın ücretlerini yasal olarak görüşebileceklerine hükmettiğini unutmayın. Kurulun görüşüne göre işveren, çalışanlarını iş yerinde ücretleri hakkında konuştukları için yasal olarak disiplin cezasına çarptıramaz veya işten çıkaramaz.  

Benzer yasal korumalar Ontario'nun ücret şeffaflığı mevzuatında tanımlanmıştır; Birleşik Krallık, daha büyük işverenler için ücret farkı raporlama düzenlemeleri belirlemiş, Avrupa Birliği ise ücret şeffaflığı düzenlemeleri ile ücret ayrımcılığı mağdurlarının adalete erişimini önermiştir. 

ABD Eşit Ücret Yasası, cinsiyete dayalı ücret ayrımcılığını yasaklar ve Medeni Haklar Yasası'nın VII. Başlığı, cinsiyet, ırk, din, ulusal köken ve renk nedeniyle yapılan ayrımcılığı (ücret konuları dâhil) yasaklar. Birçok eyalette benzer yasalar bulunmaktadır. 

Bir çalışanın ücretini başka bir çalışanla veya çalışanlarla karşılaştırarak şikâyette bulunması durumunda, endişesini kabul edin ve belirli sorunu tespit etmeye yardımcı olacak birkaç soru sorun. Bir İK yöneticisi ve daha sonra federal bir EEO Araştırmacısı olarak, önemli konuları açıklığa kavuşturmak için öncelikle çeşitli sorular sorarak ücret ve diğer şikâyetleri hassas bir şekilde ele almayı öğrendim. 

Sorulabilecek sorular: 

• Ücret oranınızı kimin ücretiyle karşılaştırıyorsunuz? 
• Bunun adil olmadığını neden düşünüyorsunuz?
• Her işin kendine ait belirlenmiş bir ücret aralığı olduğunu anlıyor musunuz?

Büyük olasılıkla ücret farkının işle ilgili nesnel bir nedeni vardır. İş sınıflandırması, kıdem, performans düzeyi veya coğrafi konum gibi faktörler ücret farklılıklarını açıklayabilir. Benzer şekilde, bağımsız yükleniciler bir çalışma ekibinin parçası olabilir, ancak aynı ücret planına dâhil edilen çalışanlar değildir.

Federal eşit ücret yasası, cinsiyete dayalı bir ayrımcılık olmadığı sürece bu tür faktörlerin ücreti etkilemesine izin verir. Diğer çalışanların ücret bilgilerini görüşmemeye veya açıklamamaya dikkat edin.

Unutmayın, ücret konuları her çalışan için önemli ve kişisel bir meseledir. Ücret konularının uygun olmayan şekilde ele alınması hukuki sorumluluklara yol açabilir. Benzersiz veya hassas bir sorunla karşılaşırsanız, bilgileri veya tavsiyeleri netleştirmek için yönetimden ya da insan kaynaklarından yardım istemek en iyisidir. 

Hassas ücret konularını ele almak için iyi bir bilgi kaynağı “Performans Sonuçlarına Ulaşmak: Sanal İş Yerinde Performansı Artırma” adlı kitaptır.

6. Ücret Geçmişi Yasaklarına Dikkat Edin (ABD)

ABD'de birçok eyaletteki yasalar artık aday tarama sürecinin bir parçası olarak adayın mevcut ücreti veya ücret geçmişi hakkında soru sormaya ilişkin sınırlamalar ya da yasaklar getiriyor. Aşağıda listelenen 21 eyaletin yanı sıra bazı belediyeler, kadınlar, azınlıklar ve sabıka kaydı bulunan kişiler üzerindeki ayrımcı etkileri nedeniyle bu uygulamayı yasaklıyor.

Bu tür yasaların geçerli olduğu bölgelerde işe alım uzmanı veya görüşmeci, çalışanın mevcut maaşı ya da ücret geçmişi hakkında soru sormamalı ve işe ilişkin bir kararda bu tür bilgileri dikkate almamalıdır. Benzer şekilde, bu tür sorular herhangi bir iş başvurusu belgesinden veya sürecinden çıkarılmalıdır.  

Ontario Ücret Şeffaflığı Yasası da benzer korumalar sağlar. Bu sınırlamaların şirketiniz için geçerli olup olmadığını öğrenmek üzere uyum uzmanınıza danışın. 

Ücret Geçmişi Yasaklarının Bulunduğu Eyaletler

• Alabama
• Kaliforniya
• Colorado
• Connecticut
• Delaware
• Columbia Bölgesi
• Georgia
• Hawaii
• Illinois
• Kentucky
• Louisiana
• Maine
• Maryland
• Massachusetts
• Mississippi
• Missouri
• Nevada
• New Jersey
• New York
• Kuzey Carolina
• Ohio
• Oregon
• Pensilvanya
• Porto Riko
• Rhode Island
• Güney Carolina
• Vermont
• Virginia
• Washington
• Wisconsin

Sonraki Adımlar

Unutmayın, şirketinizin ücret felsefesini ve uygulamalarını kapsamlı şekilde anlamanız, ekibiniz için en iyi çalışanları çekmenize, elde tutmanıza ve motive etmenize yardımcı olarak çalışan ücretlendirmesi kararlarının zorlu sürecinde yolunuzu bulmanızı sağlayacaktır.

Ayrıca en güvenilir bordro yazılımını kullanıp seçerek, ücretlendirme görüşmeleri sırasında yapılan değişiklikleri ve güncellemeleri takip edebilir, böylece sürekli doğruluk ve uyumluluk sağlayabilirsiniz.

Yukarıdakilerle ilgili herhangi bir sorunuz varsa yorumlarda bana bir soru bırakın veya bilgi ve tavsiye paylaşan, İK ve iş dünyası liderlerinden oluşan destekleyici People Managing People topluluğuna katılın.

Ücretlendirme konularını ele alırken kendinize daha fazla güvenmek için bu ücretlendirme sertifikalarından birini almayı düşünebilirsiniz.

İlgili Okumalar:

• Çalışan Ücretlendirmesini Yönetmek İçin En İyi 10 Yazılım
• Ücret Şeffaflığı İş Yerinde Güven Kültürünü Nasıl Oluşturur?
• Vaka Çalışması: Ücret Şeffaflığının Değeri ve Nasıl Uygulanacağı
• En İyi Çalışan Teşvik Yazılımı

Buna Göz Atın: İş Yerinde Hedef Gösterilmenin Üstesinden Nasıl Gelinir? (3. Bölüm)