UX Tasarım İlkeleri, İK’nın Yeni Araç ve Hizmetleri Kullanıma Sunmasına Nasıl Yardımcı Olabilir 

Benim gibi makinelerdense insanlarla daha fazla ilgileniyorsanız, Kullanıcı Deneyimi (UX) tasarımının bilgisayar bilimi diploması ve ileri düzey kodlama becerileri gerektirdiğini düşünmüş olabilirsiniz.

Yeni özellikler ve ürünler kullanıma sunarken sürekli UX hakkında konuşuyoruz; ancak bir web semineri düzenlerken, sosyal medya içeriği oluştururken ve şirket içi bir ekip oluşturma etkinliği planlarken de UX dilini ve ilkelerini kullanıyoruz.

UX ilkeleri yaptığımız her şeye nüfuz ediyor ve görünüşte teknik olan bu şeylerin teknolojiyle değil, insanların psikolojisiyle çok daha fazla ilgisi olması beni tamamen etkisi altına aldı ve büyüledi. 

UX ilkelerini, tek amacı insanların en iyi işlerini yapabilmelerini ve bunu yaparken eğlenmelerini sağlamak olan işlevsel alanda uygulamak için bundan daha iyi bir yer olabilir mi?

UX Nedir?

Kullanıcı Deneyimi (UX), “kullanıcıların bir ürünü, uygulamayı, sistemi veya hizmeti kullanırken yaşadığı duyguyu ifade eder”. UX geleneksel olarak yazılım ürünlerine ve hedef kullanıcılarının bu ürünlerle nasıl etkileşime girdiğine odaklanmıştır. Ancak bir UX tasarımcısının zihniyeti — müşteriyi derinlemesine anlamak ve insanların kullanmak istediği ürünleri, kullanmaları gerektiğini düşündüğümüz ürünler yerine oluşturmak — insan ve kültür liderleri için faydalıdır.

Çoğunlukla UX, kullanıcının ürün sağlayıcısından ayrı olduğu ve ürünü kendi başına deneyimleyip kullandığı yazılım ürünlerinin tasarımında öne çıkar. 

Bunun bir parçası olarak UX tasarımcıları, müşteri görüşmelerine katılmaktan müşteri sorunlarını anlamaya, ürün maketleri tasarlamaya, bunları kodlamaya ve ürün özelliklerinin performansını ölçmeye kadar her şeye odaklanır. 

İnsan ve Kültür Alanında UX Neden Önemlidir?

İnsan ve Kültür liderlerinden mevcut işleri yapmak için sürekli olarak yeni yollar (maaş bordrosunu yönetmek, yan haklar ve izin politikası) ve yeni işleri yapmak için yaratıcı yöntemler (takdir programları başlatmak, ekiplerinin bağ kurmasına yardımcı olmak, çalışan bağlılığını artırmak vb.) geliştirmeleri beklenir. 

Bu nedenle İnsan ve Kültür liderleri ile ekipleri, şirketin çalışanları olan iç müşterileri için sürekli olarak yeni ürün ve hizmetler sunar. UX zihniyeti, bu araçların ve süreçlerin çalışanların erişebileceği, basit ve kullanmaktan keyif alacağı şekilde tasarlanmasına yardımcı olur. 

UX Tasarım İlkeleri İK Araçlarına ve Süreçlerine Nasıl Uygulanır?

UX tasarımcılarının işlerini yaparken başvurduğu birçok UX tasarım ilkesi vardır. Bunlardan birkaçı hizmet tasarlarken de önemlidir ve İK araçlarının ve süreçlerinin tasarımına kolayca aktarılabilir. 

Bu kimler için?

Bu ilkenin temelinde, herhangi bir çözüm üretmeden önce kullanıcıyı aşağıdakiler de dahil olmak üzere tamamen anlamak yatar: 

• Hikâyeleri
• Sorun yaşadıkları noktalar
• Bunlarla ilgili duyguları ve düşünceleri
• Çözümden nasıl yararlanacakları ve 
• Çözümü nasıl kullanmayı amaçladıkları. 

Kullanıcıların tamamen anlamadan seveceği bir araç veya süreç oluşturmak mümkün değildir. 

Kullanıcıların ve hikâyelerinin (örneğin müşteri görüşmeleri ve gözlem yoluyla) net bir resmini elde ettikten sonra, tasarım masasına geçip sorunu çözmenin yolları hakkında düşünmeye başlayabilirsiniz. 

İK'ya uygulanışı

HeyTaco'da insanlar sık sık bize, çalışan bağlılığı anketinde ekip arkadaşları ve yöneticileri tarafından takdir edilmediklerini ifade ettikleri için bir takdir programı başlatmak istediklerini söylüyor. 

Sorunu çözmek isteyen İK ekibi, iç müşterileri olan çalışanlarla kendilerini takdir edilmiş hissettiren şeylerin ve şu anda eksik olanların neler olduğu hakkında konuşmadan doğrudan farklı takdir ve ödüllendirme platformlarını araştırmaya başlıyor. 

Çalışan geri bildirimlerini derinlemesine incelemeden ve yalnızca tek bir kişiyi değil, ekibinizdeki farklı müşteri profillerini anlamadan, bu örnekteki takdir programı başarısız olmaya ve hiç kimsenin etkileşim kurmadığı bir deneyim yaratmaya mahkûmdur. 

Merak Etme Pratiği

“İç müşterilerinizi anlamaya başlamak için bugün yapabileceğiniz tek şey merak etme pratiği yapmaktır. Birisi her geri bildirim veya düşünce paylaştığında, doğrudan sorun çözmeye geçmek yerine onu daha fazla paylaşmaya teşvik edin. Karşınızdaki kişinin nereden geldiğini ve belirli şeylerin onun için neden önemli olduğunu açıklamasına izin verin. Bu, o kişinin bütününü daha iyi anlamanıza yardımcı olur.”

Beni düşündürme

Kullanıcılarımız için bir seçimi ne kadar zorlaştırırsak, seçim yapma olasılıkları o kadar azalır ve vazgeçme olasılıkları o kadar artar. Bu ilkenin amacı, bir görevi tamamlama olasılıklarını artırmak için kullanıcıların karar vermesini kolaylaştırmaktır. 

Marvel'a göre bilişsel yükü artıran üç şey vardır: çok fazla seçenek, bir seçim yapmak için gereken düşüncenin fazla olması ve netlik eksikliği. 

Örneğin, arkadaşlarınızla akşam yemeği yiyeceğiniz yeri seçerken, çok belirsiz beş seçenek sunmak yerine menülerindeki en iyi yemeği öne çıkararak iki çok iyi seçenek önerin. İddia ediyorum, tüm grup çok daha hızlı bir karara varacaktır.

İK'ya uygulanması

Sağlık hizmetleri yan hakları için 20 seçenek sunmak kulağa harika gelebilir, ancak yeni işe başlayan birinin kafasını karıştırabilir. İnsanlara birkaç soru sorarak ve ardından durumlarına göre önereceğiniz 3 seçeneği göndererek hangi planın onlar için doğru olduğuna karar vermelerine yardımcı olun. 

Kullanılabilirlik: çabanın ROI'si

Kullanılabilirlik, bir şeyin kullanımının ne kadar kolay olduğunu ölçer. Kullanılabilirliği birkaç farklı şekilde ölçebilirsiniz:

• İnsanlar bir görevi tamamlayabiliyor mu?
• Görevi tamamlamaları ne kadar sürüyor?
• Daha uzun bir süre geçtikten sonra bile görevi nasıl tamamlayacaklarını hatırlayabiliyorlar mı?
• Görevi tamamlama deneyimini keyifli buldular mı? 

Yeni bir hizmet tasarlarken veya yeni bir iç ürün kullanıma sunarken (örneğin yeni çalışan el kitabı) bu ölçütlere dikkat etmek, çalışanlarınızın seveceği kullanıcı deneyimleri oluşturmanıza yardımcı olabilir; çalışanların W2 formlarını indirmesi gibi görece sıkıcı bir görev söz konusu olduğunda bile. 

Kendi Deneyiminizi Fark Edin

“Hayatınızda bir şeyler yaparken yaşadığınız deneyimi fark ederek kullanılabilirlik hakkında çok şey öğrenebilirsiniz. Örneğin, uçuşunuzu değiştirmek. Uçuşunuzu seçtikten sonra ödeme işlemini tamamlamanızın ne kadar sürdüğünü fark edin; iletişim bilgilerinizi TEKRAR girmeniz istendi mi? İşiniz bittiğinde rahatladınız mı, yoksa sürecin ne kadar sorunsuz ilerlediğine şaşırdınız mı? Kullanılabilirlik konusunda iyi olmak, merak etmekle ve çevremizdeki günlük araçlar ile hizmetlerin sunduğu deneyimi fark etmekle başlar.”

İK'ya uygulanması

Örneğin, yeni yönetici eğitimi oluştururken, yukarıdaki ölçütlerle değerlendirilen eğitimin kullanılabilirliğini nasıl artırabileceğinizi düşünün. Yöneticilere sunmayı planladığınız uzun kılavuzlar ve eğitim rehberleri yazıp bunları okuyacaklarını ummayın. 

Bunun yerine, yeni yöneticilerin tamamlamasını istediğiniz görevi ve bunu onlar için nasıl kolay ve keyifli hâle getirebileceğinizi düşünün. Küçük bilgi ve içerik parçaları oluşturmanın ve bunları yöneticilere görevlerindeki ilk birkaç ay boyunca haftada bir göndermenin eğitimin kullanılabilirliğini artırabileceğini ve bunun sonucunda yöneticilerin görevlerindeki performansını yükseltebileceğini görebilirsiniz. 

Bağlamı bilin

Bu ilke, müşterilerinizin oluşturduğunuz aracı veya hizmeti nasıl, ne zaman ve neden kullanacağını bilmekle ilgilidir. Bir sorunu bir araçla çözmek yeterli değildir. Müşterinin aracı hangi koşullar altında kullandığını anlayabilirseniz, aracı benimseme olasılığı artar. 

Soru Sorun

“Bağlamı tanımaya çalışmanın birçok yolu vardır, ancak akla gelen ilk yol basitçe soru sormaktır. Ne zaman bir yanıt vermek veya aracın/hizmetin neden harika olduğuna dair bir gerekçe sunmak istediğinizi fark ederseniz durun ve bir soru daha sorun. Her zaman yanıt verme alışkanlığını kırmak zordur; bu yüzden duraklamak önemlidir. Kendimizi konuşurken dinlemek yerine sorulardan çok daha fazla şey öğreniriz.”

İK'ya Uygulama

Yeni bir takdir aracı kullanıma sunarken insanların birini neden, ne sıklıkla ve nerede takdir ettiğini göz önünde bulundurun. 

İnsanların, minnettarlıklarını ifade etmek istedikleri şey gerçekleştiği anda teşekkür etmek istediklerini ve bunu mevcut araçlarını kullanarak yapmak istediklerini öğrenirseniz takdiri günlük iş akışlarının bir parçası hâline getirmeyi düşünün. 

Takdir aracını hem bilgisayarlarında hem de dizüstü bilgisayarlarında kullanmalarını kolaylaştırın; böylece büyük ekrandan uzaktayken de teşekkür edebilirler. 

Geri bildirim alın - değerlendirin ve ayarlayın.

İnsanlar ve Kültür hizmetleri ve araçları söz konusu olduğunda, kurup unutmak hiçbir zaman doğru bir seçim değildir. İç müşterilerimiz ve iş bağlamımız değiştikçe müşterilerimize değer sunma biçimimizi de değiştirmemiz gerekir. 

Girişimlerinizi sürekli olarak değerlendirmek ve buna göre ayarlamalar yapmak, değişen tercihlerin, zevklerin ve ortamların bir adım önünde kalmanıza yardımcı olur. 

Geri Bildirimden Keyif Alın

“Geri bildirim almanın anahtarı, geri bildirim almaktan gerçekten keyif almaktır. Geri bildirimi gelişme fırsatı olarak gördüğünüzde onu daha sık istersiniz ve diğerleri de sizinle daha fazla paylaşımda bulunur. Bu da kendinizin asla öngöremeyeceği yeni deneyimler oluşturmanızı sağlar.”

İK'ya Uygulama

İnsanlarınızdan geri bildirim istemenin ve çalışan anketleri göndermenin yanı sıra öğrenmenin yeterince kullanılmayan bir yolu da onların ürünle/hizmetle etkileşimini gözlemlemektir. İnsanlar bazen bir şeyin farkında olmayabilir, ancak bir şeyi kullanmalarını izlerseniz ne düşündükleri hakkında size pek çok şey gösterebilirler. 

Zaman alsa bile birçok şey değiştirilebilir. Risk ne kadar yüksekse (maaş bordrosu sağlayıcınız gibi bir şeyi değiştirmenin ne kadar zor olduğu), kullanıcıların sorun yaşadığı noktaları öğrenmek için en başta zaman ayırmak, ücretsiz denemelerden yararlanmak, pilot gruplar oluşturmak ve erken ve sık geri bildirim almak o kadar önemlidir. 

Risk ne kadar düşükse müşterilerinizle birlikte deneme yapma ve öğrenme fırsatınız da o kadar fazla olur. 

Topluluk Deneyimi

İnsan deneyimlerinizi ve süreçlerinizi nasıl geliştirebileceğinizle ilgili sohbeti sürdürmek ister misiniz? Her gün sizinle aynı zorluklarla karşılaşan diğer İK ve insan operasyonları profesyonelleriyle iş birliği yapabileceğiniz ve fikirlerinizi paylaşabileceğiniz People Managing People topluluğuna katılın.