Het ene ding dat je carrière zal ontsporen als je er niet op voorbereid bent (met Berta Aldrich)
Lees het transcript:
We proberen onze podcasts te transcriberen met behulp van een softwareprogramma. Vergeef ons eventuele typefouten, want de bot heeft niet altijd 100% gelijk.
Tim Reitsma: Je carrière bevindt zich op een spoor en in een richting waar je enthousiast over bent — maar uit het niets ontspoort ze. Je carrière volgt niet langer het pad waarop je hoopte of dat je had gepland.
Mijn gast van vandaag is hier geen onbekende in. Ze presteerde op het hoogste niveau, won prijzen en werd vervolgens totaal onverwacht ontslagen.
Mijn gast van vandaag, Berta Aldrich, is een zeer onderscheiden leider, auteur, adviseur voor directies, spreker en zelfverklaard pragmatisch denker. Haar missie is het inspireren van het ontwerp van goed presterende, diverse organisaties over de hele wereld. Ze is een veelgevraagd expert en spreker over leiderschap, topprestaties, diversiteit en transformationele verandering. Haar eerste boek, Winning the Talent Shift: Three Steps to Unleashing the New High Performance Workplace, werd door Bookauthority beoordeeld als het nummer één boek om te kopen over bedrijfscultuur en als nummer drie over klantervaring.
In de aflevering van vandaag duiken we diep in het ene ding dat je carrière kan laten ontsporen, maar nog belangrijker: wat kun je eraan doen? Blijf dus luisteren.
Wij zijn People Managing People en ons doel is een betere werkomgeving op te bouwen. We zijn eigenaren, oprichters en ondernemers, maar ook middenmanagers en teamleiders. We vertegenwoordigen elke bedrijfsfunctie binnen een organisatie en hebben als missie mensen te helpen hun teams en organisaties effectiever te leiden en te managen. Dus als je beter wilt leidinggeven en managen, en als je een betere organisatorische leider en effectievere peoplemanager wilt worden, sluit je dan bij ons aan.
Ik ben je presentator, Tim Reitsma. Blijf luisteren voor inspiratie, bruikbare inzichten en de hulpmiddelen die je nodig hebt om je mensen en organisaties effectiever te werven, te behouden, te managen en te leiden. En terwijl je naar de show luistert, abonneer je dan en schrijf je in voor onze mailinglijst op peoplemanagingpeople.com.
Sluit je aan bij onze community van leiders en volg ons op sociale media om op de hoogte te blijven van alles wat er speelt.
Welkom bij de People Managing People-podcast, Berta.
Ik ben zo blij dat je hier bent. En ik moet zeggen: ik lees je boek momenteel — Winning the Talent Shift: Three Steps to Unleashing the New High Performance Workplace.
Er staat zoveel waardevols in dit boek. Maar laten we beginnen met onze luisteraars iets over jezelf te vertellen en wat je ertoe bracht dit boek te schrijven.
Berta Aldrich: Absoluut. Om te beginnen: ik keek er enorm naar uit om dit gesprek met je te voeren. Heel erg bedankt dat je leiders helpt om, naar ik aanneem, de zeer woelige wateren waarin zij zich momenteel op hun werk bevinden, te navigeren.
Ik ben dus heel blij hier te zijn. Een beetje over mezelf: ik ben gepubliceerd auteur, spreker en bekroond directielid, inmiddels leiderschapscoach. Mijn passie ligt bij het helpen van ambitieuze en goed presterende leiders om hun eigen uitzonderlijke prestaties en succes te creëren.
Dat is wat ik doe. Maar je tweede vraag is interessant. Er zit een interessant achtergrondverhaal achter het ontstaan van dit boek en het is behoorlijk toevallig. In tegenstelling tot andere boeken die tegenwoordig in boekwinkels liggen, was het mijne nooit bedoeld om gepubliceerd te worden — helemaal niet.
Tim Reitsma: Ja. Ik las dat in het boek en hoopte dus dat je daarop zou ingaan, want dat deel vind ik fascinerend.
Berta Aldrich: Dat is het ook. En weet je wat dat betekent? Het is heel authentiek geschreven. Ik schreef het oorspronkelijk voor onze dochter, die aan haar studie begon. Terwijl ik mannen en vrouwen bleef begeleiden in de werkomgeving, hoorde ik steeds vergelijkbare verhalen. Verhalen over hoe anderen op het werk hun carrière lieten ontsporen.
Soms waren het collega’s, soms leidinggevenden en soms directieleden uit andere delen van de organisatie. Ik dacht: weet je wat? Hier is een getalenteerde jonge vrouw die de werkomgeving binnenstapt, en dit is wat ze zal tegenkomen.
Als iemand met meer dan dertig jaar ervaring ging ik zitten en dacht: ik ga een boek voor haar schrijven. Ik geef het haar bij haar afstuderen en vertel haar alles wat ze mogelijk op de werkvloer kan tegenkomen, samen met oplossingen om daar professioneel mee om te gaan.
Toen ik onderzoek begon te doen voor het boek voor haar — ik heb een master in strategie en statistiek — was mijn oorspronkelijke hypothese dat dit ontsporende gedrag alleen vrouwen overkwam. Maar toen ik de gegevens begon te onderzoeken en de datapunten die ik vond met elkaar verbond, leidde dat me een heel andere richting op.
Het antwoord is dus: het zijn niet alleen vrouwen. Daar komen we zo meteen ongetwijfeld op terug. Vervolgens sprak ik met Lauren en zij zei: ‘Mam, je moet meer mensen hierover vertellen.’ En dus werd ik, opnieuw in een situatie waarin toeval en gebeurtenissen met een kans van één op een miljoen de enige verklaring lijken, in contact gebracht met een uitgever. Binnen zes maanden lag het boek in boekwinkels over de hele wereld.
Tim Reitsma: Wauw. Het begon dus als het ultieme cadeau voor je kind: dit is wat ik de afgelopen tientallen jaren in het bedrijfsleven heb geleerd. Wat een geschenk. En vervolgens kwam het in de boekwinkels. Wat was je bedoeling toen het daar lag? Was het gewoon een boek publiceren, of wat heb je er sindsdien mee kunnen doen?
Berta Aldrich: Omdat het niet begon met de gedachte dat ik bekend wilde worden als gepubliceerd auteur, ging het daar helemaal niet om. Het ging er vooral om deze boodschap over de hele wereld te verspreiden en mensen te helpen. Want als je bewustzijn creëert rond deze ontsporende factoren, kunnen we ze hopelijk uit de werkomgeving verwijderen. Als mensen weten wat ze zijn, zullen de pseudo-leiders die we tegenkomen ze minder snel toepassen, omdat ze niet zullen werken tegen toppresteerders.
Tim Reitsma: Ik had de term ‘je carrière laten ontsporen’ nog niet vanuit dat perspectief gehoord voordat we elkaar een aantal weken geleden spraken. We hadden die gesprekken eigenlijk moeten opnemen, want ze waren zo rijk. Laten we een stap terug doen. We gaan het hebben over leiders en pseudo-leiders. Wat betekent leiderschap voor jou?
Berta Aldrich: Ik vind dat een geweldige vraag. Ik geloof allereerst dat leiderschap de grootste eer is die iemand kan krijgen, in welke hoedanigheid dan ook, vooral in het bedrijfsleven. Het is een complexe functie en carrièrekeuze, omdat je de verbinding vormt tussen het creëren van waarde voor je bedrijf en de mensen die die waarde moeten leveren.
Het vereist een balans tussen talent en vaardigheden, maar ook persoonlijke eigenschappen zoals karakter, ambitie, intellect en het vermogen om te leren en dat geleerde toe te passen. Het vereist vertrouwen opbouwen. En natuurlijk mijn favoriete eigenschap, waarover ik in het boek praat: moed. Leiders hebben tegenwoordig een gezonde hoeveelheid moed nodig, vooral toppresteerders.
Tim Reitsma: Iedereen die overweegt het boek te lezen, wil ik echt aanmoedigen dat te doen. Op pagina of in hoofdstuk één staat dat geweldige leiders inspirerende visionairs zijn, toppresteerders ontwikkelen en promoten, met passie geweldige resultaten leveren, erkenning geven waar die hoort en vervolgens een stap terug doen om hun team te zien excelleren. Ik hou daarvan. Het is bijna poëtisch en beschrijft die inspirerende leider.
Berta Aldrich: Dat is het ook. Maar helaas is er ook een andere kant. Je hebt moed nodig om al die activiteiten uit te voeren.
Tim Reitsma: Soms is het gemakkelijker de woorden te lezen dan ze in praktijk te brengen. Er zijn veel dingen die je in de weg kunnen staan, zoals je eigen imposter-syndroom. Je praat over deze barrières. Deel één gaat over waarom we moeten veranderen en deel twee over het verwijderen van barrières. Laten we het daar even over hebben.
Berta Aldrich: Laten we dat doen. Je zei aan het begin heel welsprekend dat barrières op zichzelf niet slecht klinken. Maar wanneer je over een barrière als carrière-ontspoorder spreekt, wordt duidelijk wat ze werkelijk zijn.
Het eerste deel van het boek is voor mensen die strategisch willen begrijpen waarom we op dit moment zijn beland waar we zijn en hoe onze werkomgevingen hier zijn gekomen. Het middelste deel bevat de oorspronkelijke inhoud die voor Lauren is geschreven. Het gaat over verschillende ontsporende factoren, drie verschillende soorten ontsporingen, en het biedt oplossingen. Als je een leider bent, vertelt het je hoe je professioneel kunt ingrijpen en iemand kunt bijsturen, en ook wat organisaties kunnen doen.
Wat is een carrière-ontspoorder precies? Elke leider kan erkennen dat een carrière pieken en dalen kent. Tijdens mindere periodes denken de meeste mensen dat een carrière-ontsporing ontstaat wanneer een project niet zo goed verloopt als verwacht of wanneer ze door een onvoorziene fout bij iemand in de organisatie in een kwaad daglicht komen te staan.
Dat kan inderdaad soms gebeuren. Maar de belangrijkste carrière-ontspoorder die ik in mijn onderzoek vond, zijn mensen binnen je werkomgeving die gemiddeld of slecht presteren, maar tactieken gebruiken om anderen — meestal geweldige leiders en toppresteerders — van hun opwaartse traject af te brengen. In het boek noemen we hen pseudo-leiders, omdat ze simpelweg bedriegers zijn. Het zijn geen leiders; ze bekleden alleen leiderschapsposities.
Tim Reitsma: Hoe weet iemand of hij of zij een pseudo-leider is, of met een pseudo-leider werkt?
Berta Aldrich: De meeste mensen weten het wel. Veel van deze ontsporende gedragingen zijn geaccepteerde, ingebedde culturele eigenschappen die mensen als verkeerd herkennen, maar waarvoor geen infrastructuur bestaat om ze te bestrijden. Het kan iemand zijn die de eer voor andermans werk opeist, of iemand die zijn mensen alleen ziet als middel om zichzelf goed te laten lijken.
Het kan iemand zijn met scherpe ellebogen die iedereen als concurrent ziet. Vaak hebben zulke mensen een zeer laag zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen.
Tim Reitsma: Dat doet me denken aan voorbeelden uit mijn eigen loopbaan: iemand die de eer voor jouw werk opeist of een pestkop die steeds zijn zin krijgt.
Berta Aldrich: Precies. Ze doen dat door anderen te blokkeren en tegen te werken.
Tim Reitsma: Wat is dan dat ene ding dat je carrière laat ontsporen als je er niet op voorbereid bent? Is het die pseudo-leider?
Berta Aldrich: Dat is het inderdaad. Het is de belangrijkste ontspoorder die ik in de gegevens vond. Zeventig procent van de vrouwen op de werkvloer heeft vernederend en ontsporend gedrag meegemaakt. Bij mannen is dat 35 procent. Mensen van kleur ervaren dit vaker dan witte mensen. En de grote eyeopener, de reden die me ertoe bracht het boek te publiceren, is dat 100 procent van de toppresteerders met ontsporend gedrag te maken krijgt.
Daartegenover staat dat 80 procent van de leiders tegenwoordig als goed tot slecht wordt beoordeeld. De meeste mensen die leiderschapsposities bereiken, zijn dus goed tot slecht, terwijl alle toppresteerders die in die functies zouden moeten zitten, worden ontspoord. Daarmee heb je het antwoord op het leiderschapsdilemma dat we momenteel op onze werkplekken zien.
Tim Reitsma: Dat zijn indrukwekkende bevindingen. Het klinkt alsof we in onze carrière onvermijdelijk met ontsporende factoren te maken krijgen. De kernvraag is dus: wat doen we eraan en hoe reageren we?
Berta Aldrich: Precies. Als leiders één ding uit deze podcast meenemen, laat het dan zijn dat het hen zal overkomen. Sinds de publicatie van het boek heb ik e-mails en telefoontjes ontvangen uit de hele wereld. Van CEO’s, andere directieleden, vrouwen en mannen in bestuursraden en mensen op middenniveau. Ze wisten alleen dat hun carrière tot stilstand was gekomen en dat wat gebeurde niet klopte.
Ongeveer 80 procent van de mensen met wie ik rechtstreeks sprak, nam ontslag. Het waren geweldige leiders met fantastische resultaten en cv’s die iedereen zouden doen verlangen om voor hen te werken.
Tim Reitsma: Dat 80 procent vertrekt is ongelooflijk. Het zijn leiders die de politiek van de organisatie hebben leren bespelen en anderen simpelweg uit de weg ruimen. Dat is ontmoedigend.
Berta Aldrich: In het boek staat daar wat strategie over. In het verleden moedigden senior managers onderlinge strijd aan om hun beste presteerders te identificeren. Ze dachten dat de besten zouden komen bovendrijven wanneer ze hypercompetitie creëerden.
Die filosofie wordt nog steeds gebruikt, maar heeft vandaag het tegenovergestelde effect. Ze ontspoort diversiteitsinspanningen en topprestaties, vooral bij vrouwen, mensen van kleur en veel mannen. Die oude tactiek werkt niet meer. We moeten overcompetitie in organisaties aanpakken, omdat die juist de beste presteerders ontspoort.
Tim Reitsma: We moeten het als leiders beter doen, ons bewust zijn van wat er om ons heen gebeurt en elkaar verantwoordelijk houden.
Berta Aldrich: Ik ben een groot voorstander van teams met een evenwicht tussen mannen en vrouwen. Mijn best presterende teams bestonden altijd uit beide. Zodra mannen deze informatie kennen, vragen velen mij om hulp bij het creëren van een bedrijf waarin diverse teams kunnen gedijen.
Dit is een bewustzijnskwestie. We moeten het beter doen. 65 procent van de veroorzakers op de werkvloer is man, maar 35 procent is vrouw. Het komt dus van beide kanten.
Tim Reitsma: Vrouwen verlaten hun baan twee keer zo vaak als mannen. Mensen verlaten niet noodzakelijk een bedrijf waar ze graag werken; vaak speelt er achter de schermen iets anders.
Berta Aldrich: De statistieken zijn sinds de publicatie van het boek zelfs verslechterd. In 2020 verlieten twee miljoen vrouwen de arbeidsmarkt. In 2021 heroverwoog 45 procent van de vrouwen hun carrière. Bedrijven kunnen het zich letterlijk niet veroorloven hun toppresteerders te verliezen. Toppresteerders kunnen twee tot vijf keer zoveel impact hebben als gemiddelde presteerders.
Tim Reitsma: Mensen verlaten soms goedbetaalde banen of prestigieuze carrières omdat ze niet meer kunnen omgaan met de manier waarop het bedrijf wordt geleid. We hebben de kenmerken van de pseudo-leider besproken: een middelmatige presteerder, egocentrisch, die voor alles de eer opeist. Hoe past moed hierin?
Berta Aldrich: Veel mensen denken dat moed betekent dat je een krijger op de werkvloer moet zijn die grote, transformationele veranderingen bepleit. Voor mij betekent moed dat je elke dag de werkomgeving binnenstapt en die één stap beter maakt dan de dag ervoor.
Moed begint klein. Ze helpt je zelfvertrouwen op te bouwen, en zelfvertrouwen helpt je verandering te creëren. Met verandering ontstaat de kans op groter succes. Alles begint voor mij met moed.
Een veelvoorkomende ontspoorder bij toppresteerders is intimiderende lichaamstaal. Het doel is macht over je uit te oefenen en je prestaties te verminderen. Denk aan iemand die tijdens een vergadering de armen over elkaar slaat, naar beneden kijkt of met de ogen rolt. Of iemand die tijdens een één-op-één-gesprek blijft staan terwijl jij zit. Dat verandert de machtsbalans in de ruimte.
Het verlaagt je zelfvertrouwen en daardoor presteer je niet meer op je best. Veel mensen merken wel dat er iets niet klopt, maar begrijpen niet wat het doel ervan is.
Tim Reitsma: Ik herinner me een leidinggevende die tijdens één-op-één-gesprekken zijn laptop sloot en volledig aanwezig was. Het tegenovergestelde is een leider die tijdens een gesprek naar zijn scherm kijkt. Dat soort kleine gedragingen stapelt zich op.
Berta Aldrich: De beste leiders zijn aanwezig. Een van mijn favoriete leiders kwam tijdens onze eerste één-op-één-gesprek achter zijn bureau vandaan en schoof zijn stoel naast de mijne. Dat zei alles. Hij respecteerde mij en liet zien dat we een team waren. Dat kleine moment zette een relatie van meer dan twintig jaar vol respect en eer in gang.
Tim Reitsma: Het kostte vijf seconden om die stoel te verplaatsen, maar je praat er nog steeds over. Ook in virtuele gesprekken kun je aanwezig zijn: sluit andere schermen en geef de ander je volledige aandacht.
Berta Aldrich: Mensen willen als leider vooral je tijd en aandacht.
Een andere tactiek zijn onverwachte negatieve vergaderingen of gesprekken. Het verrassingselement wordt gebruikt om je op achterstand te zetten, bijvoorbeeld bij agressieve communicatie over slechte prestaties of vermomde gaslighting.
Een heftige verrassing veroorzaakt een lichamelijke reactie waardoor je minder helder kunt denken. Je raakt verward en je zelfvertrouwen wordt aangetast. Als je in zo’n situatie terechtkomt, onthoud dan aan het begin: ABC — Always Be Curious, oftewel: blijf altijd nieuwsgierig.
Stel betekenisvolle vragen: ‘Vertel me daar meer over’ en ‘Waarom denk je dat?’ Zo laat je zien dat je betrokken bent en kan de toon hopelijk zakken. Als dat niet werkt en er sprake is van gaslighting, weet je dat er iets ernstigers speelt. Deze tactieken worden gebruikt omdat er een groter plan achter zit; het gaat niet simpelweg om de vraag of iemand je aardig vindt.
Tim Reitsma: Blijf dus altijd nieuwsgierig en vraag door wanneer feedback of een situatie onduidelijk is. ‘Bedankt, vertel me meer.’ Dat is veel krachtiger dan je ingraven en de strijd aangaan.
Berta Aldrich: Het beste wat je als goed presterende leider kunt doen, is professioneel blijven. Laat anderen je niet uit je spel halen. Zoals ze bij de Navy SEALs zeggen: geef nooit toe en laat je niet breken.
Tim Reitsma: Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan wanneer je uitgeput bent. Soms moet je vertrekken, maar misschien kun je intern verandering stimuleren door met een andere leider, je mensen- en cultuurteam, een vertrouwenspersoon of mentor te praten.
Berta Aldrich: Soms krijg je pas perspectief nadat je vertrekt of een keerpunt bereikt. Onthoud dat het nooit voor altijd zo zal blijven. Er kan een andere leidinggevende komen; misschien wordt je baas over vier tot zes maanden overgeplaatst. Je hebt uiteindelijk altijd een keuze.
Tim Reitsma: We hebben inderdaad een keuze. Het kan helpen om helderheid te creëren in wat er in je hoofd gebeurt, zodat je door de mist heen kunt kijken.
We moeten voorkomen dat mensen ongecontroleerd blijven. In elke organisatie, groot of klein, kunnen mensen proberen je baan af te nemen of je carrière te laten ontsporen. Gelukkig bestaan er ook organisaties waarin mensen elkaar steunen, om elkaar geven en elkaars succes willen zien.
Berta Aldrich: De sleutel is zulke bedrijven te vinden. Zoek organisaties die niet alleen hun waarom op papier hebben staan, maar ook weten hoe ze dat waarom in praktijk brengen. Slechts 14 procent van de bedrijven leeft zijn bedrijfswaarden daadwerkelijk na. De overige 86 procent doet dat niet.
Je moet zorgvuldig kiezen waar je werkt. Als je waarden niet overeenkomen en er geen infrastructuur is om ze te ondersteunen, krijgen pseudo-leiders vrij spel.
Tim Reitsma: Dat is bijzonder relevant in tijden van de grote ontslaggolf. Hoe win je daarin? Door intern te kijken: leven we onze waarden na? Kennen we ons waarom? En weten we hoe we dat uitvoeren?
Berta Aldrich: Als je de grote ontslaggolf wilt overwinnen, moet je nu verandering creëren. En daarvoor rekenen we op de leiders die naar deze podcast luisteren: heb de moed om het te doen.
Je wilt mensen met het sterkste karakter behouden. Als je iemand aanneemt, neem dan eerst aan op karakter. Zulke mensen hebben een innerlijk kompas dat anderen aantrekt en een innerlijk licht dat de weg wijst.
Tim Reitsma: Neem aan op karakter. Dat is geweldig advies. Wat is het belangrijkste advies dat je je dochter hebt gegeven voor haar start op de arbeidsmarkt?
Berta Aldrich: Geloof altijd in jezelf.
Ik weet dat het cliché klinkt, maar te vaak proberen anderen je naar beneden te halen, niet omdat je onder hen staat, maar omdat je boven hen staat. Houd je zelfvertrouwen vast, blijf vooruitgaan en laat niemand je zelfvertrouwen uitputten of je carrière ontsporen wanneer je weet welk pad je volgt.
Tim Reitsma: Het is misschien een cliché, maar het is waar. Geloof in jezelf. Voor iedereen die luistert: lees Winning the Talent Shift. Het is een praktisch boek. Aan het einde van de hoofdstukken staat een plan met concrete stappen, iets wat veel andere boeken missen.
We moeten onderzoeken of er ongecontroleerde leiders zijn en wat dat doet met de diversiteit van onze arbeidsmarkt. Vrouwen verlaten organisaties sneller dan mannen. Hoe veranderen we dat? Daar moeten we ons vandaag op richten, niet morgen.
Berta Aldrich: Vandaag. Als je bedrijf de grote ontslaggolf wil overwinnen, moet het nu verandering creëren. Daarvoor rekenen we op de grootste leiders die naar deze podcast luisteren.
Tim Reitsma: Als je dit gedrag in je organisatie ziet en niet weet wat je moet doen, neem dan contact op met Berta of met mij. Er zijn middelen en mensen die je kunnen helpen om weer vooruit te komen.
Berta, bedankt dat je te gast was. We hadden nog uren kunnen praten.
Voor iedereen die luistert: ik hoop dat je van deze aflevering hebt genoten. In de shownotities zet ik een link naar Berta’s LinkedIn en naar haar website.
En nogmaals: koop vandaag Winning the Talent Shift. Ik wens iedereen een geweldige dag.
Bedankt dat je te gast was, Berta.
Berta Aldrich: Het was een eer en een genoegen. Heel erg bedankt, Tim.
Tim Reitsma: Dank je wel.




